09:07 04/09/2026

Hiện tượng El Nino có thể mạnh nhất trong nhiều thập kỷ

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo hiện tượng El Nino có khả năng tăng lên mức đặc biệt mạnh trong những tháng tới và kéo dài đến đầu năm 2027, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và nắng nóng cực đoan trên toàn cầu.

El Nino sẽ bị kéo dài

Chú thích ảnh
Tổng Thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), bà Celeste Saulo. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)

Theo kênh Al Jazeera, WMO cho biết các dự báo mới cho thấy xác suất El Nino tiếp diễn đến tháng 2/2027 lên tới gần 100%. Đây là mức độ chắc chắn cao nhất mà cơ quan thời tiết của Liên hợp quốc từng đưa ra trong một bản cập nhật về El Nino và La Nina.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên xảy ra khi nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông vùng xích đạo Thái Bình Dương tăng cao bất thường. Sự thay đổi này có thể làm xáo trộn hệ thống gió, áp suất khí quyển và lượng mưa ở nhiều khu vực cách xa Thái Bình Dương hàng nghìn km.

“Trong trường hợp xu hướng này tiếp diễn, El Nino có thể mạnh hơn bất kỳ đợt nào kể từ khi chúng tôi bắt đầu theo dõi, tức vượt khỏi mọi biểu đồ được sử dụng trong 40 năm qua”, Tổng thư ký WMO Celeste Saulo nói với các phóng viên tại Geneva, Thụy Sĩ.

WMO dự báo El Nino sẽ đạt đỉnh vào cuối năm nay. Tuy nhiên, những tác động của hiện tượng này đối với khí hậu có thể tiếp tục kéo dài sang năm 2027.

Nhiệt lượng tích tụ trong đại dương thường giải phóng vào khí quyển với tốc độ chậm hơn, qua đó có thể góp phần đẩy nhiệt độ trung bình toàn cầu lên cao trong năm tiếp theo.

Nguy cơ phá kỷ lục nhiệt độ

Đợt El Nino mạnh trong giai đoạn 2023-2024 đã góp phần khiến năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận trên Trái Đất. Theo bà Saulo, thế giới không nên bất ngờ nếu kỷ lục này tiếp tục bị phá vỡ.

“Đây là một El Nino đặc biệt và nó có khả năng giáng một đòn mạnh vào các cộng đồng cũng như nền kinh tế trên toàn thế giới”, bà nói.

WMO nhận định El Nino hiện đã hình thành rõ rệt và sẽ tiếp tục mạnh lên, có khả năng đạt cường độ “rất mạnh” trong những tháng tới. Hệ quả là các mô hình nhiệt độ và lượng mưa sẽ bị xáo trộn đáng kể, kéo theo nguy cơ lũ lụt, hạn hán và nắng nóng cực đoan.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cũng cảnh báo El Nino đang trở nên nghiêm trọng hơn trong bối cảnh Trái Đất vốn đã nóng lên do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch.

“El Nino đang được khuếch đại ngay trước mắt chúng ta”, ông nói và đồng thời cảnh báo nhiệt độ bề mặt biển tiếp tục tăng, nhiệt độ toàn cầu không ngừng leo thang và thế giới đang bước vào vùng nguy hiểm với các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Theo ông, cuộc chạy đua hiện nay là giữa tốc độ gia tăng rủi ro khí hậu và nỗ lực của các quốc gia nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ người dân.

Hạn hán, lũ lụt có thể nghiêm trọng hơn

El Nino thường xuất hiện với chu kỳ từ 2 đến 7 năm và kéo dài khoảng 9 tháng đến một năm. Hiện tượng này luân phiên với La Nina, trạng thái khí hậu có những tác động trái ngược, và giữa hai hiện tượng là giai đoạn điều kiện trung tính.

Dù mỗi đợt El Nino có diễn biến khác nhau, những đợt mạnh thường tạo ra các mô hình thời tiết tương đối quen thuộc. Một số khu vực Amazon, Indonesia và Australia có thể hứng chịu hạn hán, trong khi gió mùa tại Ấn Độ bị xáo trộn và lượng mưa thay đổi trên phạm vi rộng ở các vùng nhiệt đới.

WMO cảnh báo những tác động vốn đã được ghi nhận từ hạn hán và lũ lụt có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi El Nino tiếp tục mạnh lên.

Cơ quan này đặc biệt lưu ý các cơ quan quản lý thiên tai và những lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu như nông nghiệp, y tế, năng lượng và tài nguyên nước cần sớm chuẩn bị các phương án ứng phó. Bà Saulo nhấn mạnh “không còn thời gian để trì hoãn”.

Dự báo của WMO cho giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11 cho thấy nhiệt độ có khả năng cao hơn mức trung bình tại gần như tất cả các khu vực đất liền. Trong khi đó, các mô hình mưa được dự báo sẽ thể hiện rõ phản ứng khí quyển điển hình của một đợt El Nino mạnh tại Thái Bình Dương.

Nhiệt độ dưới biển cao hơn tới 8 độ C

Mức độ mạnh lên nhanh chóng của El Nino cũng được thể hiện qua nhiệt độ mặt biển ở vùng xích đạo Thái Bình Dương.

Chỉ số theo dõi độ lệch nhiệt độ mặt biển tại khu vực trung tâm và phía đông vùng xích đạo Thái Bình Dương đã tăng từ mức cao hơn trung bình 1,5 độ C trong giai đoạn tháng 5-7. Trong các tuần từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 8, chỉ số này dao động từ 2,2 đến 2,6 độ C cao hơn mức trung bình.

Đáng chú ý, tại một số khu vực, nhiệt độ nước biển ở các tầng dưới bề mặt trong tháng 7 và đầu tháng 8 cao hơn mức trung bình tới 8 độ C.

WMO phân loại El Nino thành bốn cấp độ gồm yếu, vừa, mạnh và rất mạnh. Với xu hướng hiện nay, hiện tượng này được dự báo có thể đạt cấp độ cao nhất trong những tháng tới, khiến các tác động đối với thời tiết và khí hậu toàn cầu trở nên đáng lo ngại hơn.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc