Ngày 7/4/2026, phát biểu nhậm chức Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, ưu tiên hàng đầu của đồng chí trên cả hai cương vị cao nhất của Đảng và Nhà nước là thúc đẩy Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân; trọng tâm hàng đầu là quán triệt sâu sắc, thực hành triệt để quan điểm "Dân là gốc”, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân; mục tiêu cao nhất, đích đến cuối cùng là nhân dân được thụ hưởng thành quả phát triển.

Hơn 80 năm trước, mục đích tối cao của việc giành độc lập dân tộc, xây dựng đất nước hùng cường đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập. Trong “Thư gửi Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng” đăng trên Báo Cứu quốc ngày 17/10/1945, Người nêu rõ: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”.

Văn kiện tại Đại hội XIII của Đảng (diễn ra vào tháng 1 và tháng 2/2021) đã bổ sung cụm từ “dân thụ hưởng” vào phương châm hành động “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát” để trở thành “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Đại hội XIV của Đảng (diễn ra trong tháng 1/2026) tiếp tục nâng cao quan điểm “Dân là gốc”. Trong Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Dân là gốc”- thước đo cao nhất của mọi quyết sách. Đó là tư tưởng xuyên suốt trong Văn kiện và cũng là cội nguồn sức mạnh của cách mạng Việt Nam. Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển. Mọi đường lối, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào nhân dân. Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, tận tâm phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về mọi quyết định của mình.

Niềm tin của nhân dân đối với Đảng không đến từ lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân.

Đồng chí Tổng Bí thư yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên trên cả nước hãy tự hỏi: Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không? Nếu câu trả lời chưa rõ, phải tiếp tục hoàn thiện, bởi mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.

Tổng sản phẩm nội địa (GDP) bình quân đầu người là một trong những chỉ số quan trọng nhất trong việc đo lường sự phát triển kinh tế của một quốc gia và cũng là chỉ số đo lường kết quả “dân thụ hưởng” từ sự phát triển đó.

Việc tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam từ năm 1990 đến năm 2026 cho thấy, chất lượng cuộc sống của người dân được cải thiện rất nhanh và bền vững: vào năm 1990 chỉ số này mới đạt 121,72 USD, vào năm 2025 vượt lên mức hơn 5.000 USD và mục tiêu của năm 2026 là 5.500 USD.

Để không ai bị bỏ lại phía sau, trong những năm gần đây Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) đã thường xuyên trợ cấp cho khoảng 4 triệu người trong cả nước, trong đó gần 1,4 triệu người cao tuổi, gần 1,7 triệu người khuyết tật, hơn 16.000 trẻ em đang hưởng chế độ đối với trẻ em mồ côi, hơn 150.000 trẻ em hưởng chế độ đối với trẻ em dưới 3 tuổi, hơn 80.000 người đang hưởng chế độ đơn thân. Kinh phí ngân sách nhà nước chi cho việc thực hiện các chế độ chính sách trợ giúp xã hội là hơn 2.250 tỷ đồng/tháng.

Giảm nghèo nhanh và bền vững cũng là một chỉ số quan trọng để chủ trương “dân thụ hưởng thành quả phát triển” trở thành hiện thực.

Vào năm 1993 hộ nghèo ở nước ta chiếm tới 58,1%, đến năm 2015 chỉ số này là 9,88%, đến năm 2023 số hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều chỉ còn 2,93% và xuống khoảng 1,9% vào năm 2024. Năm 2025, Việt Nam giảm hơn 1/2 số hộ nghèo và hộ cận nghèo so với năm 2021 theo chuẩn nghèo đa chiều của quốc gia; 100% các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo được hỗ trợ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội liên kết vùng, phục vụ dân sinh, sản xuất.

Bằng nhiều hình thức hỗ trợ đối với người nghèo, trong nhiều năm qua trên cả nước đã có hơn 1,7 triệu ngôi nhà mới được hoàn thành, đáp ứng tiêu chuẩn "3 cứng": nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng, tuổi thọ căn nhà là từ 20 năm trở lên. Chiến dịch 450 ngày đêm cao điểm từ tháng 10/2024 đến cuối năm 2025 đã về đích trước thời hạn trong việc hỗ trợ nhà ở cho người có công gặp khó khăn về nhà ở (khoảng 200.000 căn) bằng nguồn ngân sách nhà nước; hỗ trợ nhà ở cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số theo các chương trình mục tiêu quốc gia (khoảng 88.000 căn); xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo (hơn 153.000 căn).

Tính chung trong cả nước, năm 2017 Việt Nam đã hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi. Hiện nay, tất cả 34 tỉnh, thành phố trong cả nước đều duy trì và đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học, đạt tỷ lệ 100%. Tỉ lệ chi cho giáo dục trên tổng ngân sách của Việt Nam ngang bằng hoặc vượt nhiều quốc gia có trình độ phát triển kinh tế cao hơn. Mức đầu tư cho giáo dục ở nước ta hằng năm đạt khoảng 17-19% tổng ngân sách, một tỉ lệ không hề thấp so với Mỹ (13%), Indonesia (17,5%), Singapore (19,9%)...

Tính theo tỷ lệ GDP, mức chi tiêu cho giáo dục của Việt Nam trong những năm gần đây tương đương 4,9%. Tỉ lệ chi cho giáo dục trên tổng ngân sách của Việt Nam tiếp tục tăng trong tương lai vì Luật Giáo dục 2019 quy định, ngân sách nhà nước cần dành tối thiểu 20% tổng chi cho giáo dục, đào tạo.

Năm 2025, ngành y tế Việt Nam đạt những thành tựu vượt bậc: bảo hiểm y tế bao phủ 95,15% dân số, đạt 15 bác sĩ và 34,5 giường bệnh trên 10.000 dân, tuổi thọ trung bình là 74,8 năm (vào năm 1960 tuổi thọ trung bình của người Việt chỉ ở mức 40 năm).

Đại hội XIV của Đảng đề ra mục tiêu: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm…

Quốc hội khóa XVI có nhiệm vụ cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng về xây dựng đất nước, nâng cao đời sống của nhân dân cũng như nhanh chóng cụ thể hóa niềm tin của cử tri thành những quyết sách thiết thực.

Ngày 31/3/2026, tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, đồng chí Tô Lâm đã nhắc nhở các đại biểu trúng cử: Thành công của một cuộc bầu cử chỉ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động của nhiệm kỳ mới. Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 phải là Quốc hội, là Hội đồng nhân dân của đổi mới, của hành động, của hiệu quả, của gần dân và vì dân.

Trên tiến trình “đổi mới, gần dân và vì dân” đã diễn ra Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (khai mạc vào sáng 6/4/2026 và dự kiến bế mạc vào ngày 23/4/2026). Kỳ họp vừa tiến hành kiện toàn nhân sự, vừa làm công tác lập pháp, vừa quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết: Quy trình chuẩn bị công tác nhân sự cho 39 chức danh lãnh đạo cao cấp được tiến hành chặt chẽ, bài bản; chất lượng hoạt động nghị trường được chú trọng nâng cao ngay từ đầu nhiệm kỳ để thảo luận sâu các vấn đề dân sinh cấp bách, hoàn thiện chính sách đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nhanh chóng thông qua các kế hoạch 5 năm nhằm tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.