Tối ưu đội bay, tối ưu lịch bay, nâng cao hiệu suất khai thác

Ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines cho biết, áp lực chi phí hiện nay không chỉ với các hãng trong nước mà trên toàn cầu. Vietnam Airlines đã kích hoạt cơ chế điều hành theo tình huống đặc biệt để ứng phó với tình huống chi phí tăng đột biến.

Theo ông Đặng Anh Tuấn, giá nhiên liệu Jet A1 đã tăng lên mức rất cao, bình quân khoảng 190 USD/thùng, có thời điểm lên tới 242,7 USD/thùng, cao gấp 3 lần so với dự kiến trong kế hoạch năm 2026 của hãng.

Với mức tăng hiện tại, chi phí phát sinh của Vietnam Airlines có thể vượt 30.000 tỉ đồng mỗi năm. Dù vậy, Vietnam Airlines vẫn xác định vừa tối ưu chi phí, vừa đảm bảo vai trò kết nối, phục vụ nhu cầu đi lại và hỗ trợ phát triển kinh tế. Hãng đang áp dụng dải giá linh hoạt, với giá vé bình quân khoảng 80% mức trần, đồng thời khẳng định không chuyển toàn bộ gánh nặng chi phí sang khách hàng.

“Trong thời gian tới, giá vé có thể được điều chỉnh nhưng hãng sẽ cân đối hài hòa giữa quyền lợi người tiêu dùng, năng lực cạnh tranh và mục tiêu ổn định dài hạn. Đồng thời, hãng kiến nghị cơ quan quản lý xem xét điều chỉnh giá trần hoặc áp dụng phụ thu nhiên liệu theo mức biến động thực tế”, ông Tuấn đề xuất.

Ông Tô Việt Thắng, Phó Tổng giám đốc thường trực Vietjet Air cho biết, ngành hàng không có độ mở lớn nên đặc biệt nhạy cảm với biến động kinh tế, năng lượng và địa chính trị. Hiện chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30 - 40% tổng chi phí vận hành và đã tăng gấp 3 lần, vượt xa các kịch bản ứng phó trước đây.

Trên thế giới, khoảng 60% hãng hàng không đã tăng giá vé, cắt giảm chuyến bay hoặc tạm dừng một số đường bay; mức tăng giá vé phổ biến từ 5 - 20%, kèm phụ thu nhiên liệu. Tại Việt Nam, các hãng đang phối hợp với cơ quan quản lý để tìm nguồn cung mới, triển khai hợp đồng tương lai và điều chỉnh kế hoạch khai thác phù hợp.

Cụ thể, Vietjet đã đẩy mạnh quản trị rủi ro, ưu tiên an toàn khai thác và tối ưu hóa vận hành; áp dụng các giải pháp tiết kiệm giúp giảm tới 20% mức tiêu thụ nhiên liệu. Đồng thời, hãng ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất khai thác.

Cùng tâm tư, ông Lê Tiến Dũng, Phó Tổng giám đốc Vietravel Airlines cho biết, hiện nay giá nhiên liệu tăng cao khiến chi phí khai thác của hãng trong tháng 4 dự kiến tăng khoảng 20 tỉ đồng cho mỗi tàu bay. Với quy mô đội bay còn nhỏ, phần lớn chuyến bay trong tháng Tư rơi vào tình trạng càng khai thác càng lỗ.

Trước áp lực này, Vietravel Airlines sẽ cắt giảm tần suất các đường bay kém hiệu quả trong giai đoạn từ đầu tháng Tư đến ngày 23/4, đồng thời triển khai các giải pháp tiết giảm chi phí. Tuy nhiên, vào dịp cao điểm lễ 30/4, hãng vẫn tăng chuyến để đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách.

Đa số các hãng hàng không khác đều cho biết, trong dài hạn sẽ tiếp tục tối ưu đội bay, tối ưu lịch bay, nâng cao hiệu suất khai thác, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí nhiên liệu, đồng thời đa dạng nguồn thu ngoài vận tải để giảm phụ thuộc vào doanh thu vé máy bay.

Du lịch tái cấu trúc sản phẩm, thích ứng chi phí tăng

Không chỉ hàng không, ngành du lịch cũng chịu tác động trực tiếp khi giá vé máy bay tăng kéo theo chi phí tour tăng. Ông Trần Ngọc Đông Quân, Trưởng phòng Quản lý lữ hành (Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh) cho biết, năm 2025 ngành du lịch TP Hồ Chí Minh tăng trưởng ấn tượng với khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế, 45 triệu lượt khách nội địa và tổng thu đạt 260.000 tỷ đồng. Trong hai tháng đầu năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục duy trì, tuy nhiên từ tháng Ba, biến động địa chính trị tại Trung Đông khiến chi phí nhiên liệu tăng cao, tác động mạnh đến cả hàng không lẫn du lịch.

Theo ông Đông Quân, trước bối cảnh này, các doanh nghiệp du lịch đã nhanh chóng thích ứng bằng cách chuyển từ cạnh tranh về giá sang nâng cao chất lượng sản phẩm, tối ưu hành trình và đa dạng hóa trải nghiệm. Nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh tour nội đô, tour ngắn ngày, du lịch đường thủy, du lịch xanh và du lịch trải nghiệm nhằm tiết giảm chi phí vận chuyển.

Khi các hãng bay tăng giá vé và tính đến việc áp dụng phụ thu nhiên liệu nội địa, doanh nghiệp du lịch buộc phải tìm cách ứng phó để giữ khách.

Bà Trần Nguyện, Phó Tổng giám đốc khối giải trí - nghỉ dưỡng Sun Group cho biết, khi giá nhiên liệu tăng mạnh, hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng của tập đoàn ghi nhận làn sóng hủy phòng từ các thị trường quốc tế xa, trong đó có Trung Đông và các khu vực lân cận, do chi phí di chuyển tăng cao.

Thay vì chờ thị trường phục hồi, Sun Group đã điều chỉnh trọng tâm sang các thị trường gần như Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Ấn Độ, đồng thời tiếp tục xem khách nội địa là điểm tựa quan trọng. Doanh nghiệp cũng tận dụng lợi thế hệ sinh thái để chia sẻ chi phí trong toàn chuỗi dịch vụ, thay vì để từng mảng tự tăng giá riêng lẻ, qua đó giữ sức hút tổng thể của điểm đến.

Ở góc nhìn doanh nghiệp lữ hành, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Vietravel cho rằng giải pháp không chỉ nằm ở việc xử lý khó khăn trước mắt mà cần tranh thủ tái cơ cấu thị trường và chính sách để biến thách thức thành cơ hội. Theo ông, làn sóng khách quốc tế đang dịch chuyển về Đông Nam Á, nhưng cơ hội này không mặc nhiên thuộc về Việt Nam khi các nước trong khu vực đều có chính sách visa và hỗ trợ doanh nghiệp rất nhanh.

Ông Kỳ cũng cho rằng, doanh nghiệp du lịch không thể tự xoay xở một mình mà cần có chiến lược chung giữa Nhà nước và doanh nghiệp cho từng thị trường trọng điểm. Theo đó, cần sớm hình thành nhóm hành động giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp lớn để xây dựng kế hoạch cụ thể cho các thị trường như Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và ASEAN; đồng thời phối hợp về đường bay, sản phẩm, lưu trú và xúc tiến.

Theo các doanh nghiệp lữ hành, trong bối cảnh chi phí vận chuyển tăng, xu hướng du lịch ngắn ngày, du lịch nội vùng và du lịch trải nghiệm sẽ gia tăng. Điều này buộc các doanh nghiệp phải tái cấu trúc sản phẩm, xây dựng tour linh hoạt, nâng cao trải nghiệm thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.

Đại diện Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu, tăng cường liên kết với hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành để xây dựng các gói sản phẩm tối ưu chi phí.

Trong tháng 4, ngành du lịch TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình ưu đãi cho khách quốc tế với khoảng 10.000 gói mỗi tháng, giá trị lên đến 2,5 triệu đồng/gói nhằm kích cầu tiêu dùng, đặc biệt trong lĩnh vực ẩm thực và mua sắm.

Bên cạnh đó, thành phố tập trung đa dạng hóa sản phẩm, phát triển du lịch đường thủy, khai thác hệ thống giao thông công cộng như metro; đồng thời tái định hướng thị trường, ưu tiên phân khúc khách chi tiêu cao và ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá như du lịch MICE, du lịch y tế và du lịch nghỉ dưỡng cao cấp.

Theo các chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh hiện nay, nhiều doanh nghiệp cho rằng đây cũng là cơ hội để ngành hàng không và du lịch tái cơ cấu theo hướng hiệu quả, bền vững hơn trong dài hạn.