07:12 06/07/2026

Hang động nguyên vẹn 400.000 năm - 'kho lưu trữ thời gian' hiếm có về đời sống tiền sử

Các nhà khảo cổ học Israel vừa phát hiện một hang động thời tiền sử gần làng Fureidis, miền Bắc nước này, chứa nhiều hiện vật và dấu tích sinh hoạt của con người có niên đại từ khoảng 250.000 - 400.000 năm trước.

Giới nghiên cứu đánh giá đây là một trong những phát hiện khảo cổ quan trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua, góp phần làm sáng tỏ giai đoạn chuyển tiếp trong tiến hóa của loài người trước khi người Neanderthal và người hiện đại (Homo sapiens) xuất hiện. 

Chú thích ảnh
Các nhà khảo cổ học Israel vừa phát hiện một hang động thời tiền sử gần làng Fureidis, miền Bắc nước này. Ảnh: euronews.com

Hang động do các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Cổ vật Israel và Đại học Haifa khai quật. Theo nhóm nghiên cứu, hang gần như được bảo tồn nguyên vẹn trong hàng trăm nghìn năm, hầu như không bị tác động bởi các yếu tố tự nhiên hoặc con người, tạo nên một "kho lưu trữ thời gian" hiếm có về đời sống tiền sử.

Di chỉ này thuộc nền văn hóa Acheulo-Yabrudian, một truyền thống chế tác công cụ bằng đá đặc trưng ở vùng Levant vào cuối thời kỳ Đồ đá cũ. Nhờ mức độ bảo tồn đặc biệt, hang động được kỳ vọng sẽ cung cấp những tư liệu quý giá về một giai đoạn mà bằng chứng khảo cổ còn rất hạn chế.

Theo các nhà khoa học, giai đoạn từ 400.000-250.000 năm trước đánh dấu những thay đổi quan trọng trong quá trình tiến hóa của con người. Đây là thời kỳ các nhóm người bắt đầu hình thành cộng đồng đông hơn, cư trú lâu dài tại một địa điểm và phát triển tổ chức xã hội phức tạp hơn. Các dấu tích khảo cổ cũng cho thấy con người đã sử dụng lửa thường xuyên và sinh sống trong hang động trong thời gian dài, phản ánh mức độ hợp tác ngày càng cao cũng như sự truyền đạt kiến thức có hệ thống giữa các thế hệ.

Trong quá trình khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều công cụ đá lửa được chế tác tinh xảo, gồm rìu tay cỡ nhỏ, dao cắt và công cụ nạo. Ngoài ra còn có xương của nhiều loài động vật như ngựa, hươu và lừa hoang, cùng các dấu tích cho thấy khu vực xung quanh từng có nguồn nước dồi dào, tạo điều kiện thuận lợi cho các cộng đồng săn bắt - hái lượm sinh sống.

Nhóm nghiên cứu cho rằng phát hiện này có ý nghĩa khoa học tương đương di chỉ Nahal Me'arot - Di sản Thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận. Trong thời gian tới, các nhà khoa học sẽ tiếp tục nghiên cứu để tái hiện chi tiết hơn đời sống, kỹ thuật và khả năng thích nghi của con người tiền sử, trước khi mở cửa địa điểm này phục vụ công chúng.

Phương Hoa (TTXVN)