Hàn Quốc chuẩn bị áp trần giá nhiên liệu để giảm áp lực chi phí sinh hoạt khi giá dầu vượt 100 đô la Mỹ mỗi thùng do căng thẳng Trung Đông. Trong khi đó, Nhật Bản đang theo dõi sát thị trường năng lượng và cân nhắc khả năng xả kho dự trữ dầu nếu nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài.
Bể chứa dầu tại nhà máy khai thác dầu ở Ichihara, tỉnh Chiba, miền đông Nhật Bản, ngày 12/11/2021. Ảnh tư liệu: Kyodo/ TTXVN
Theo Nikkei Asia, chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung ngày 9/3 cho biết Hàn Quốc sẽ áp dụng cơ chế giới hạn giá nhiên liệu trong nước nhằm giảm tác động của việc giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh do căng thẳng leo thang tại Trung Đông. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh giá dầu thô thế giới đã vượt mốc 100 USD/thùng, làm gia tăng áp lực đối với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại và nhập khẩu năng lượng của Hàn Quốc.
Phát biểu tại cuộc họp nội các khẩn cấp, Tổng thống Lee Jae Myung nhận định tình hình liên quan đến Iran và các nước xung quanh đang khiến mức độ bất ổn của môi trường kinh tế trong và ngoài nước tăng mạnh. Theo ông, điều này tạo ra gánh nặng lớn đối với nền kinh tế Hàn Quốc vốn phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Ông Lee cho biết biện pháp áp trần giá nhiên liệu được thiết kế nhằm bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao do giá năng lượng leo thang. Tuy nhiên, ông không nêu chi tiết thời điểm chính thức triển khai chính sách, chỉ nhấn mạnh rằng kế hoạch sẽ được thực hiện nhanh chóng.
Nhà lãnh đạo Hàn Quốc cũng cho biết chính phủ có thể mở rộng quỹ bình ổn kinh tế trị giá khoảng 100 nghìn tỷ won (khoảng 67 tỷ USD), nếu tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Đồng thời, ông kêu gọi ngân hàng trung ương và các cơ quan kinh tế chuẩn bị các biện pháp ứng phó khủng hoảng, trong đó có việc tìm kiếm các tuyến vận chuyển dầu thay thế Eo biển Hormuz nhằm giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Trong khi đó tại Nhật Bản, chính phủ cho biết chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc có xả kho dự trữ dầu chiến lược hay không, dù nhiều báo cáo truyền thông cho rằng Tokyo đang xem xét phương án này để đối phó nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài.
Theo Nikkei Asia, chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara ngày 9/3 nói với các phóng viên rằng chính phủ chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu. Ông cho biết chính phủ sẽ không cung cấp thông tin chi tiết về các cuộc thảo luận nội bộ trong giai đoạn hiện nay.
Trước đó, hãng tin Kyodo dẫn nguồn tin giấu tên cho biết chính phủ Nhật Bản đang cân nhắc khả năng giải phóng kho dự trữ dầu quốc gia để chuẩn bị cho kịch bản nguồn cung bị gián đoạn trong thời gian dài. Báo cáo cũng cho rằng Tokyo có thể chủ động triển khai động thái này thay vì chờ một hành động phối hợp quốc tế.
Nhật Bản hiện duy trì lượng dự trữ dầu tương đương khoảng 254 ngày nhu cầu trong nước, tạo ra một vùng đệm lớn trước các cú sốc nguồn cung. Lo ngại về an ninh năng lượng đang gia tăng khi căng thẳng tại Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới, tiếp tục leo thang.
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản vừa qua đã thành lập một nhóm công tác khẩn cấp để theo dõi tác động tiềm tàng đối với nguồn cung năng lượng, hoạt động doanh nghiệp và biến động giá cả. Bộ trưởng Ryosei Akazawa đã yêu cầu các quan chức theo dõi sát tình hình ổn định nguồn cung năng lượng.
Kho dự trữ dầu của Nhật Bản, bao gồm cả dự trữ quốc gia và của khu vực tư nhân, được thiết lập từ sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, khi Tokyo tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh năng lượng trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Theo nguyên tắc, kho dự trữ chỉ được giải phóng khi xuất hiện nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung dầu.
Nhật Bản từng xả kho dự trữ dầu vào năm 2022 trong khuôn khổ hành động phối hợp với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhằm hạ nhiệt thị trường năng lượng sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine. Khi đó, Tokyo đã giải phóng khoảng 22,5 triệu thùng dầu, tương đương khoảng 11 đến 12 ngày nhu cầu trong nước.
Theo Sách Trắng Năng lượng của chính phủ Nhật Bản, Trung Đông chiếm tới 95,5% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của nước này trong năm tài khóa 2024. Các nhà cung cấp lớn nhất gồm UAE, Saudi Arabia và Kuwait.
Trong khi đó, Hàn Quốc cũng phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng từ khu vực này. Theo Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc, Trung Đông chiếm khoảng 70,7% lượng dầu thô và 20,4% lượng khí tự nhiên hóa lỏng mà nước này nhập khẩu. Bộ Năng lượng Hàn Quốc cho biết nước này hiện có lượng dự trữ dầu đủ dùng trong nhiều tháng.