Nghị quyết đặt ra mục tiêu bảo đảm toàn bộ người dân khu vực nông thôn được cấp nước sạch đạt tiêu chuẩn, được cấp nước liên tục, ổn định, đáp ứng yêu cầu về số lượng và chất lượng theo quy định của pháp luật; góp phần giảm tỷ lệ thất thoát, tiết kiệm tài nguyên nước và bảo vệ môi trường. Để thực hiện Nghị quyết trên, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 219/KH-UBND ngày 24/11/2024. Nghị quyết đã huy động được cả hệ thống chính trị vào cuộc, tạo được đà giúp việc “tái cơ cấu” nguồn nước sạch nông thôn. Tuy nhiên, trong triển khai Nghị quyết cũng xuất hiện những “điểm nghẽn” đòi hỏi cần có những cách triển khai linh hoạt để phát huy tối đa hiệu quả chính sách.

Thực hiện Nghị quyết số 15/NQ-TU ngày 31/7/2024, tính đến trước thời điểm hợp nhất, thành phố Hải Phòng (cũ) đã hoàn thành chấm dứt hoạt động, thay thế nguồn cấp nước đối với 28/56 nhà máy nước không đảm bảo chất lượng. Có 8/56 nhà máy nước quy mô nhỏ đã được các đơn vị quản lý sửa chữa thay thế thiết bị để đảm bảo chất lượng nước.

Hiện tại, còn tới 20/56 công trình cần tiếp tục thay thế nguồn cấp nước. Trong thời gian triển khai thực hiện các thủ tục đầu tư, lắp đặt hệ thống hạ tầng thay thế các nhà máy nước trên, thành phố tiếp tục bố trí kinh phí cho Sở Y tế kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước.

Một trong những điểm khó khi thực hiện Nghị quyết là định giá tài sản còn lại của các tổ chức, cá nhân đã đầu tư tại các nhà máy nước phải dừng hoạt động. Tiếp đó là vận động nhân dân tự nguyện đóng góp và các nguồn xã hội hóa hợp pháp để hoàn trả giá trị trên cho các tổ chức, cá nhân này.

Theo ghi nhận của nhiều địa phương, nhiều xã người dân còn khó khăn, có hộ đi làm xa, vắng mặt tại địa phương, có gia đình chỉ có một người neo đơn… khiến việc huy động nguồn lực của người dân gặp khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều xã, người dân vẫn quen sử dụng nước giếng khoan, không có nhu cầu chuyển đổi.

Như năm 2025 vừa qua, trên địa bàn xã Tân Minh có 5 nhà máy nước mini thì mới vận động xã hội hóa để chuyển đổi được một nhà máy. Nhà máy nước chuyển đổi là nhà máy nước Cấp Tiến (do Hợp tác xã dịch vụ nước sạch Gia Hưng vận hành). Giá trị còn lại của nhà máy được xác định là hơn 3,2 tỷ đồng. Và chính quyền xã đã vận động bà con đóng góp được trên 2,9 tỷ đồng. Ngày 14/1/2025, Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng đã tiếp nhận vùng cấp nước và khởi công dự án. Đến tháng 1/2026 vừa qua đã cấp nước được tới 100% hộ dân trong vùng cấp nước.

Ông Nguyễn Văn Toán, thôn Kênh Lương 4, xã Tân Minh chia sẻ, chúng tôi rất vui khi được sử dụng nguồn nước đảm bảo của Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng cấp. Mỗi gia đình cũng đã đóng góp 1,9 triệu đồng để bồi hoàn cho nhà máy nước Cấp Tiến. Tuy nhiên việc huy động vốn trong nhân dân cũng khó khăn do hoàn cảnh riêng của mỗi gia đình khác nhau.

Vì nhiều lý do, hiện còn lại 4 nhà máy vẫn đang phải vận động, huy động nhân dân đóng góp. Cụ thể, nhà máy nước Kiến Thiết giá trị còn lại là gần 8,4 tỷ đồng thì mới vận động đóng góp được gần 3,4 tỷ đồng (đạt 40,1%); nhà máy nước Đoàn Lập 1 có giá trị còn lại là gần 3 tỷ đồng hiện chưa huy động đóng góp được đồng nào; nhà máy nước Đoàn Lập 2 có giá trị còn lại là gần 2,7 tỷ đồng hiện mới xã hội hóa được gần 770 triệu đồng (đạt 13,7%); và nhà máy nước Bạch Đằng có giá trị còn lại là hơn 3 tỷ đồng, hiện đã huy động đóng được gần 680 triệu đồng (đạt 22,45%).

Bên cạnh khó khăn trong huy động nguồn lực đóng góp từ nhân dân, việc các doanh nghiệp lớn không mặn mà với mảng đầu tư cấp nước sạch nông thôn cũng khiến chính sách gặp khó khăn. Hiện chỉ có Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng là doanh nghiệp tiếp nhận lại nhiệm vụ cấp nước khu vực nông thôn.

Trong khi đó, Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng là doanh nghiệp nhà nước nên tiếp tục “vướng” trong việc mua, tiếp nhận tài sản do liên quan đến quy định tại Nghị định số 43, quy định của pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định của pháp luật về đất đai. Để hoàn thành thủ tục tiếp nhận tài sản của một nhà máy nước mini, Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng thường phải mất 9 tháng để hoàn thành thủ tục.

Kế thừa những kết quả đạt được khi thực hiện Nghị quyết số 15/NQ-TU ngày 31/7/2024 trên địa bàn thành phố Hải Phòng (cũ), sau hợp nhất, thành phố Hải Phòng mới đã triển khai ngay trên phạm vi toàn thành phố. Ngay ngày 30/7/2025, UBND thành phố Hải Phòng đã có văn bản số 6812/VP-NNMT chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường: rà soát, phân tích, đánh giá việc triển khai thực hiện các giải pháp đảm bảo cung cấp nước sạch khu vực nông thôn của tỉnh Hải Dương (cũ) và thành phố Hải Phòng (cũ), đề xuất phương án thực hiện đảm bảo thống nhất để báo cáo Ban thường vụ tiếp tục chỉ đạo.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đơn vị đã hoàn thành việc rà soát, đề xuất giải pháp báo cáo UBND thành phố trình Đảng uỷ UBND để trình Ban Thường vụ thành uỷ chỉ đạo. Kết quả rà soát, từ năm 1998 đến năm 2025, thành phố Hải Phòng cũ đã đầu tư xây dựng 161 công trình cấp nước nông thôn; tỉnh Hải Dương cũ đã đầu tư xây dựng 78 công trình cấp nước nông thôn.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, hiện sở cũng đang đồng thời tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện thay thế nguồn cấp nước tại 20 nhà máy nước quy mô nhỏ còn lại. Đến nay, đã hoàn thành việc tích hợp Phương án phát triển hệ thống cấp nước nông thôn vào Quy hoạch điều chỉnh quy hoạch thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021-2030, trình Thủ tướng phê duyệt. Tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thay thế các nhà máy nước không duy trì ổn định (20 nhà máy) tại các xã Tiên Lãng, Tân Minh, Tiên Minh, Hùng Thắng, Chấn Hưng, hoàn thành trong quý I năm 2026. Và tiếp tục thực hiện và dự kiến đến năm 2030 sẽ hoàn thành việc chấm dứt hoạt động thay thế nguồn cấp cấp nước đối với tất cả các nhà máy nước không được cập nhật bổ sung vào Quy hoạch chuyên ngành cấp nước.

Thêm một tin vui đến với chương trình nước sạch nông thôn trên địa bàn thành phố Hải Phòng khi tháng 1 vừa qua, Hải Phòng đã xúc tiến được một doanh nghiệp có “truyền thống” đầu tư, kinh doanh mảng nước sạch là Công ty cổ phần AQUA Hải Phòng tham gia tiếp nhận cấp nước vùng nông thôn. Theo đó doanh nghiệp này đã đề xuất phương án cấp nước sạch nông thôn thay thế cho các nhà máy nước không đảm chất lượng trên địa bàn huyện Tiên Lãng (cũ).

Cụ thể, doanh nghiệp sẽ tự bỏ vốn mua lại các nhà máy nước mini, không cần huy động nhân dân đóng góp. Việc doanh nghiệp mua doanh nghiệp sẽ nhanh hơn việc một doanh nghiệp nhà nước là Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng mua lại các nhà máy nước mini.

Với quyết tâm cung cấp nước sạch tới từng hộ dân nông thôn, hy vọng những “điểm nghẽn” sẽ sớm được Hải Phòng tháo gỡ, đẩy nhanh hơn chương trình đưa nước sạch tới cho bà con vùng nông thôn.