Sự chuyển biến mạnh mẽ này bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau; trong đó, việc giải quyết hài hòa và đúng luật về lợi ích cộng đồng, những người nhường chỗ ở của mình cho công trình. Đây được xem là yếu tố then chốt để gỡ bỏ điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng trì trệ, thi công cầm chừng trong thời gian qua.

Hài hòa lợi ích và đúng luật trong đền bù 

Công trình đường giao thông liên kết vùng miền Trung, tỉnh Quảng Nam (cũ) nay là thành phố Đà Nẵng, mang tính đột phá chiến lược dài 32 km, có vốn đầu tư gần 1.100 tỷ đồng, tuyến đường đi qua 7 xã của thành phố Đà Nẵng, được xây dựng từ nguồn vốn vay ODA của Quỹ hợp tác phát triển kinh tế Hàn Quốc và vốn đối ứng từ ngân sách nhà nước, được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội khai thác hiệu quả tiềm năng từ đồng bằng ven biển đến miền núi rộng lớn của Đà Nẵng và Tây Nguyên.

Công trình đường giao thông liên kết vùng miền Trung có ảnh hưởng đến hơn 1.600 gia đình phải tái định cư, nhường lại phần đất ở, đất sản xuất, tường rào, cổng ngõ; trong đó, có nhiều hộ không chịu nhận đền bù để bàn giao mặt bằng, nên dự án phải thi công cầm chừng. Tuy nhiên, đến nay công trình trọng điểm này đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, vì hầu hết hộ bị ảnh hưởng đã có sự đồng thuận trong việc nhận tiền đền bù để bàn giao mặt bằng.

Nhường một phần đất ở để di dời đường dây tải điện, lấy mặt bằng mở rộng mặt đường liên kết vùng miền Trung, ông Nguyễn Văn Lưu, người dân trong vùng dự án thuộc xã Tiên Phước cho biết, công trình liên kết vùng miền Trung được nâng cấp mở rộng có ảnh hưởng đến đất đai, vật kiến trúc của nhiều gia đình trong xã. Tuy nhiên, việc mở rộng tuyến đường là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đáp ứng nhu cầu đi lại, phát triển kinh tế - xã hội cũng như nguyện vọng của nhân dân nên người dân rất mừng và ủng hộ. Việc đền bù, giải phóng mặt bằng được các cơ quan chức năng thực hiện hài hòa, hợp tình, hợp lý trên cơ sở Nhà nước và người dân trong vùng bị ảnh hưởng của việc mở rộng tuyến đường đều có lợi nên bà con chúng tôi thống nhất nhận tiền đền bù để bàn giao mặt bằng cho các đơn vị thi công.

“Đường liên kết vùng miền Trung đi qua địa phương là công trình trọng điểm ảnh hưởng đến nhà ở của gia đình tôi. Tuy nhiên sau khi được chính quyền địa phương vận động, bà con chúng tôi nhận thức đầy đủ lợi ích của công trình sau khi được nâng cấp, mở rộng sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong việc đi lại, vận chuyển hàng hóa. Người dân trong vùng dự án có điều kiện để sửa chữa, nâng cấp nhà ở khang trang hơn. Do vậy, tất cả hộ dân bị ảnh hưởng của tuyến đường liên kết vùng miền Trung đi qua địa phận xã Tiên Phước đều đã đồng tình nhận tiền đền bù. Nhiều hộ đã ổn định cuộc sống ở nơi tái định cư”, ông Trần Văn Chiến, người dân trong vùng dự án đường liên kết vùng miền Trung vui vẻ cho hay.

Tái định cư phải có cuộc sống ngang bằng hoặc tốt hơn so với nơi ở cũ

Sự thành công của công tác đền bù, giải phóng mặt bằng trong dự án đường liên kết vùng miền Trung là một điển hình. Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của thành phố Đà Nẵng lên đến trên 16.000 tỷ đồng để thi công hàng loạt công trình trọng điểm giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế- xã hội và liên kết vùng miền. Để thi công các công trình, thành phố Đà Nẵng xác định công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hiện nay, không để vì bất cứ lý do nào làm ảnh hưởng đến tiến độ, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Kỹ sư Nguyễn Hữu Ngọc, chỉ huy công trình Khu neo đậu tàu thuyền An Hòa, xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng cho biết, sau một thời gian dài thi công cầm chừng vì thiếu mặt bằng, hiện nay địa phương đã bàn giao đủ mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Nhờ có mặt bằng sạch, đơn vị thi công đang triển khai đồng thời 4 mũi công tác để nạo vét 977.000 m3 bùn đất từ lòng khu neo đậu tránh trú bão tàu thuyền An Hòa lên bãi chứa đúng nơi quy định.

Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng Nguyễn Minh Nam khẳng định, đền bù, giải phóng mặt bằng, giải quyết quyền lợi của người dân hài hòa và đúng quy định của pháp luật là nền tảng gỡ bỏ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng trì trệ trong nhiều năm qua. Sự đồng lòng của người dân giúp thành phố Đà Nẵng thực hiện có hiệu quả nhiều công trình trọng điểm, kết nối các vùng nguyên liệu tập trung với các khu công nghiệp, vùng kinh tế động lực, đạt mục tiêu kinh tế tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Năm 2026 Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng xác định nhiệm vụ trọng tâm đối với các dự án trọng điểm; trong đó, sẽ ưu tiên đối với các dự án lớn của Tập đoàn THACO – Trường Hải, các dự án lớn trong Khu kinh tế mở Chu Lai, Dự án đường Võ Chí Công, đường liên kết vùng miền Trung. Mặt khác, đơn vị đang phối hợp với các cơ quan chức năng tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng. Tập trung giải quyết dứt điểm công tác tái định cư cho người dân trong vùng ảnh hưởng của các dự án, nhất là các công trình trọng điểm theo nguyên tắc ở nơi tái định cư người dân phải có cuộc sống và sản xuất ngang bằng hoặc tốt hơn so với nơi ở cũ, Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng Nguyễn Minh Nam cam kết.

Chậm trễ trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu thường xuyên bị thiếu hụt, cùng với đó là tình trạng sợ phải chịu trách nhiệm, khiến sự vào cuộc chưa thật quyết liệt của hệ thống chính trị tại một số địa phương là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nhiều công trình hạ tầng chậm đưa vào sử dụng, gây lãng phí và bức xúc kéo dài trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong thời gian qua.

Trong chuyến kiểm tra tiến độ thi công, công tác đền bù giải phóng mặt bằng và tái định cư cho người dân vào đầu tháng 6/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng yêu cầu các địa phương, các đơn vị thi công phải có kế hoạch chi tiết về lộ trình, giải pháp, mặt bằng, tiến độ và nguồn cung vật liệu cụ thể làm cơ sở để UBND thành phố chỉ đạo kịp thời. Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của thành phố Đà Nẵng lên đến trên 16.000 tỷ đồng. Để giải ngân hết nguồn vốn này, bên cạnh việc tập trung hoàn thiện cơ chế về đầu tư công, thành phố sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, không để công trình nằm chờ vì thiếu mặt bằng và vật liệu.

Giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu vật liệu và vướng mặt bằng trên cơ sở hài hoà lợi ích của người dân, đảm bảo đúng các quy định của pháp luật là những yêu cầu hàng đầu, là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đang được thành phố Đà Nẵng thực hiện nhằm chấm dứt tình trạng thiếu mặt bằng thi công các công trình, nhất là các công trình trọng điểm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng yêu cầu.