“Xây dựng nông thôn mới là phải nâng cao đời sống của người dân, tăng số hộ thoát nghèo bền vững”, ông Nguyễn Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Vì khẳng định.

Đường trục chính giao thông nội đồng xã Tản Hồng được mở rộng.

Tham gia đoàn khảo sát của Thành ủy Hà Nội, chúng tôi đến Cổ Ðô, xã điểm của huyện Ba Vì về xây dựng nông thôn mới. Đến nay, Cổ Ðô đã hoàn thành 20 dự án giao thông, thủy lợi, phát triển sản xuất. Các công trình như trụ sở làm việc, sân vận động, nhà truyền thống, đường giao thông liên thôn... được xây dựng khang trang. “Bên cạnh nguồn vốn đầu tư của thành phố hơn 46,6 tỷ đồng (chiếm 35,8%), vốn lồng ghép hơn 50 tỷ đồng (chiếm 38,4%), người dân đã tự nguyện góp hơn 23,5 tỷ đồng (hơn 18%) để xây dựng các công trình giao thông, văn hóa, chỉnh trang nhà cửa, vệ sinh môi trường. Nhờ vậy, Cổ Ðô đã đạt được 16/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới”, ông Nguyễn Văn Thủy, Bí thư đảng ủy xã Cổ Đô cho biết: “Trong 3 tiêu chí còn lại là trường học, thu nhập và tỷ lệ hộ nghèo, chúng tôi cố gắng hoàn thành cuối năm nay, nhưng lo lắng nhất là tiêu chí thu nhập và thoát nghèo sao cho ổn định bền vững”.

Hiện xã Cổ Đô có 57 hộ nghèo, chiếm 3,3% (năm 2010 là 12%). Là xã thuần nông, nếu chỉ trông chờ vào cây lúa sẽ phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Chính vì vậy, trong thời gian qua, lãnh đạo xã đã vận động người dân trong xã chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, sang nuôi trồng thủy sản, phát triển chăn nuôi; đặc biệt là phát triển chăn nuôi bò thịt với hơn 1.400 con bò thịt và gần 60 con bò sữa. “Với địa thế gần trung tâm Hà Nội nên nguồn cung về thịt sẽ là định hướng phát triển lâu dài. Chính vì vậy, với một số diện tích kém hiệu quả, xã đã chuyển dịch sang trồng cỏ để nuôi bò. Đến nay đã có 13 ha được chuyển sang trồng cỏ cho thu nhập ổn định”, ông Nguyễn Văn Thủy chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Nhẫn, một trong những hộ nghèo nhất đội 4, xã Cổ Đô, cho biết: “Từ khi thực hiện xây dựng nông thôn mới, đường làng ngõ xóm đều được đổ bê tông. Hệ thống kênh, mương tưới tiêu được cải tạo, nâng cấp, tạo thuận lợi cho sản xuất. Gia đình tôi đang tìm hướng chuyển sang chăn nuôi bò thịt để cải thiện kinh tế gia đình và cần nhu cầu vay vốn”.

Trong khi đó, tại xã Tản Hồng (huyện Ba Vì), để giảm nghèo bền vững, xã đã tập trung vào việc dồn điền đổi thửa và đào tạo nghề. Ông Phương Văn Liểu, Chủ tịch UBND xã Tản Hồng, cho biết: Dồn điền đổi thửa sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Xã đã chọn những cán bộ có năng lực tham gia các tiểu ban của 19 cụm dân cư, khảo sát kỹ thực trạng loại đất, xây dựng phương án chia ruộng, ghép ruộng, trên cơ sở đảm bảo công bằng. Đồng thời xây dựng quy chế mỗi hộ chỉ có từ 1 - 2 thửa ruộng. Mọi vấn đề đều được đưa ra cuộc họp của người dân, khi nhất trí phương án sẽ tổ chức ngay việc cắm tuyến, kết hợp làm đường, mương sau đó chia ruộng ngoài thực địa. Đến nay, xã đã dồn đổi được hơn 110 ha đất sản xuất nông nghiệp.

“Dồn điền đổi thửa thành công không chỉ góp phần quy hoạch lại ruộng đất mà còn là tiền đề để đưa cơ giới hóa vào sản xuất, góp phần giảm 10% chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, là xã thuần nông, để vươn lên thoát nghèo, xã đã tập trung đầu tư cho công tác đào tạo nghề. Xã đã mở lớp dạy nghề mộc và xây dựng để người dân có thể đi làm kiếm sống, tăng thu nhập cho gia đình. Nhờ đó, hiện toàn xã còn 225 hộ nghèo, chiếm 9,5% (năm 2008 là 15%)”, ông Phương Văn Liểu chia sẻ.

Đến nay, cơ cấu sản xuất nông nghiệp ở huyện Ba Vì đã có chuyển biến tích cực. Nhóm ngành nông, lâm nghiệp chiếm tỷ trọng 36,6%, công nghiệp - xây dựng chiếm 19% và du lịch, dịch vụ thương mại chiếm 44,6%. Huyện đã xây dựng được vùng sản xuất rau an toàn, thủy sản, lúa hàng hóa chất lượng cao, khoai lang đặc sản... Huyện xác định chăn nuôi là thế mạnh, trong đó có cải tạo đàn bò thịt 3B. Tổng đàn bò của huyện là 41.000 con, nếu thực hiện cải tạo thành công, đây sẽ là bước tiến lớn chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Bên cạnh đó, đàn bò sữa của huyện đã tăng lên 6.500 con (gấp 5 lần so với năm 2008), sản lượng ước tính 160.000 tấn sữa/năm và bước đầu thành công trong xây dựng thương hiệu với chất lượng Cúp vàng châu Âu. Quy hoạch của huyện đến năm 2015 là phát triển 10.000 con bò sữa.

“Quan trọng nhất với những sản phẩm thế mạnh của vùng như khoai lang, chè, sữa cũng được chính quyền các cấp xúc tiến xây dựng thương hiệu để mở rộng thị trường. Đây sẽ là động lực để phát triển nông nghiệp chất lượng cao và bền vững, góp phần ổn định đời sống nông dân. Cách đây 5 năm, thu nhập bình quân đầu người của huyện là 8,6 triệu đồng/năm, nay đã tăng lên 24,7 triệu đồng, gấp 3 lần. Cùng với đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 19,6% xuống còn 8,1%”, ông Nguyễn Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết.

Bài và ảnh: Xuân Cường