Chiều 8/6, tại Hà Nội, Hội nghị lãnh đạo các Thành phố ASEAN đã chính thức diễn ra với chủ đề “Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và kết nối”. Sự kiện do Bộ Ngoại giao và UBND TP Hà Nội đồng chủ trì tổ chức, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, sự kiện là diễn đàn để các đô thị cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung, đồng thời khai thác hiệu quả các cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kỷ nguyên số.

Hiện nay, Hà Nội đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Theo ông Vũ Đại Thắng, Hà Nội luôn lấy người dân là trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển đô thị. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng mà các thành phố ASEAN cùng chia sẻ và hướng tới.

Bày tỏ tin tưởng tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho rằng, việc tăng cường kết nối giữa các đô thị ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân là yếu tố then chốt để tạo nên sức mạnh chung cho toàn khu vực.

Ông Vũ Đại Thắng khẳng định, Hà Nội cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, thành viên tích cực và có trách nhiệm trong các cơ chế hợp tác của ASEAN với mong muốn cùng các thành phố trong khu vực xây dựng một mạng lưới đô thị ASEAN ngày càng gắn kết, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

“Ngoại giao đô thị” ngày càng minh chứng vai trò quan trọng

Chia sẻ tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhận định, hợp tác giữa các thành phố đang trở thành một hình thức "ngoại giao đô thị" ngày càng quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho hợp tác giữa các quốc gia và đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 - sáng kiến do Việt Nam khởi xướng, Hội nghị lần này là bước đi có ý nghĩa trong thúc đẩy hợp tác địa phương trở thành một trụ cột có chiều sâu hơn trong cấu trúc hợp tác ASEAN - một không gian để các thành phố cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp chung và đặt nền móng cho những hợp tác thực chất.

“Hơn một nửa dân số ASEAN đang sinh sống tại các đô thị, và tỷ lệ này dự báo sẽ đạt gần 70% vào năm 2050. Đô thị hóa không chỉ diễn ra tại các siêu đô thị, mà ngày càng lan rộng tới các thành phố vừa và nhỏ trong khu vực”, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường lưu ý.

Trong bối cảnh đó, tăng cường kết nối và hợp tác giữa các đô thị vì vậy không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi địa phương, mà còn là sự đầu tư xứng đáng cho tương lai ASEAN, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.

Bốn lĩnh vực then chốt đối với các đô thị ASEAN

Hoan nghênh sáng kiến tổ chức hội nghị của TP Hà Nội và Bộ Ngoại giao Việt Nam, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định, Diễn đàn Tương lai ASEAN nằm trong nỗ lực bảo đảm sự tham gia tích cực, bao trùm, bền vững của tất cả các thành phần trong xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Từ thực tiễn phát triển đô thị, Việt Nam nhận thấy rằng chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và liên kết khu vực không phải là những mục tiêu tách rời, mà là những trụ cột bổ trợ lẫn nhau nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tăng cường khả năng chống chịu trước những thách thức của tương lai.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề xuất các định hướng lớn để Hội nghị cùng thảo luận. Trong đó có kiến tạo các đô thị tự cường và lấy người dân làm trung tâm. Các thành phố ASEAN cần thay đổi từ tư duy ứng phó sang chủ động cho tương lai; từ xây dựng giải pháp cho vấn đề riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái chống chịu cao trước các thách thức về phát triển.

Việc huy động và kết nối các nguồn lực cho phát triển đô thị, để khai thác hiệu quả Kế hoạch chiến lược Kết nối ASEAN 2026 - 2035, cần chủ động xây dựng các dự án có chất lượng, tăng cường hợp tác để tiếp cận các nguồn tài chính, công nghệ, tri thức và kinh nghiệm quản trị từ các đối tác.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, một trong những thế mạnh lớn nhất của ASEAN chính là sự đa dạng trong mô hình và kinh nghiệm phát triển đô thị…

“Những sáng kiến được thảo luận hôm nay cần tiếp tục được cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác có mục tiêu rõ ràng, có khả năng triển khai và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân”, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh.