Kênh RT của Liên bang Nga tối 12/1, theo giờ địa phương, cho biết vào tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington phải sáp nhập Greenland - một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch và hiện vẫn thuộc chủ quyền của Copenhagen - để kiềm chế Liên bang Nga và Trung Quốc, cho rằng hai nước này sẽ “chiếm lấy” hòn đảo nếu Washington không hành động trước.

Dự luật mang tên “Đạo luật Sáp nhập và Bang hóa Greenland”, do Hạ nghị sĩ Randy Fine (đảng Cộng hòa, bang Florida) đệ trình hôm 12/1 sẽ trao quyền cho Tổng thống Mỹ thực hiện “bất kỳ bước đi nào cần thiết để sáp nhập hoặc giành quyền kiểm soát Greenland”, đồng thời yêu cầu chính quyền phải báo cáo Quốc hội về các bước cần thiết để hòn đảo này cuối cùng được kết nạp thành một bang của Mỹ.

Trong thông cáo báo chí đưa ra, Hạ nghị sĩ Randy Fine tuyên bố: “Greenland không phải là một tiền đồn xa xôi mà chúng ta có thể bỏ qua. Đó là một tài sản an ninh quốc gia sống còn. Ai kiểm soát Greenland thì kiểm soát các tuyến hàng hải then chốt ở Bắc Cực cũng như cấu trúc an ninh bảo vệ nước Mỹ”.

Đối với “Đạo luật Sáp nhập và Bang hóa Greenland”, theo RT, số phận của nó tại Quốc hội Mỹ hiện vẫn chưa rõ ràng, do viễn cảnh sáp nhập bằng vũ lực đã vấp phải chỉ trích ngay cả trong nội bộ chính trường Mỹ.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul nhận định kế hoạch này nhiều khả năng sẽ phản tác dụng, trong khi Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm Greenland bằng vũ lực sẽ trên thực tế “chấm dứt NATO”.

Theo RT, sau vụ Mỹ đột kích và thủ đô Caracas của Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro đưa về New York xét xử gần đây, truyền thông đưa tin Tổng thống Trump đã chỉ thị cho các chỉ huy quân sự xây dựng kế hoạch cho một kịch bản xâm lược tiềm tàng.

Cụ thể, vào hôm 10/1, báo Daily Mail dẫn các nguồn tin giấu tên tiết lộ rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh cho các chỉ huy cấp cao soạn thảo kế hoạch tiềm tàng nhằm chiếm lấy Greenland.

Theo Daily Mail, nhà lãnh đạo Mỹ từ lâu đã tìm cách giành quyền kiểm soát Greenland, một lãnh thổ tự trị thuộc chủ quyền của Đan Mạch, với lý do lo ngại an ninh và nhu cầu răn đe Liên bang Nga và Trung Quốc, đồng thời không loại trừ phương án quân sự để chiếm hòn đảo này.

Lập trường đó đã đặt Tổng thống Trump vào thế đối đầu với các thành viên châu Âu của NATO, những nước đã đồng loạt ủng hộ Đan Mạch.

Daily Mail cho biết thêm Tổng thống Trump đã yêu cầu Bộ Chỉ huy Tác chiến Đặc biệt Liên quân (JSOC) chuẩn bị các kế hoạch xâm lược, nhưng Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân đang phản đối, cho rằng động thái này là bất hợp pháp và không có sự ủng hộ của Quốc hội.

Một nguồn tin nói với tờ Daily Mail rằng các tướng lĩnh cấp cao “đã cố gắng đánh lạc hướng ông Trump bằng cách bàn tới những biện pháp ít gây tranh cãi hơn”, chẳng hạn như “tấn công Iran”.

Daily Mail cho biết nỗ lực chiếm Greenland được dẫn dắt bởi một số cố vấn của Tổng thống Trump, trong đó có trợ lý chính trị Stephen Miller, những người được tiếp thêm tự tin sau cuộc tấn công gần đây của Mỹ vào Venezuela và hiện muốn hành động nhanh chóng để bảo đảm Greenland trước khi Liên bang Nga hoặc Trung Quốc có thể ra tay.

Một nguồn tin ngoại giao cảnh báo rằng cuộc xâm lược có thể dẫn tới “sự hủy diệt của NATO từ bên trong”.

Ngưồn tin này nói thêm rằng một số “quan chức châu Âu nghi ngờ đây mới là mục tiêu thực sự của phe MAGA (Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) cứng rắn xung quanh Tổng thống Trump… Việc chiếm đóng Greenland có thể buộc châu Âu từ bỏ NATO. Nếu ông Trump muốn chấm dứt NATO, thì đây có thể là cách thuận tiện nhất để làm điều đó”.

Dẫu đã xuất hiện những cảnh báo nêu trên, nhưng vào ngày 12/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng, bà Karoline Leavitt tiếp tục nói với các phóng viên rằng việc giành quyền kiểm soát Greenland vẫn là một “ưu tiên” của Tổng thống Trump, dù bà cho biết chưa có mốc thời gian cụ thể cho hành động này.

Về phần mình, Đan Mạch khẳng định Greenland sẽ không bị bán hay nhượng lại. Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ, Jesper Moller Sorensen, nhấn mạnh rằng tương lai của hòn đảo phải do chính người dân Greenland quyết định, trong đó đa số đã bỏ phiếu vào năm 2008 để duy trì quy chế tự trị trong Vương quốc Đan Mạch.

Báo The Kyiv Post của Ukraine ngày 12/1 cho biết thêm vào hôm 11/1, các quốc gia Bắc Âu cũng đã “siết chặt hàng ngũ” và thể hiện lập trường cứng rắn trước những đe dọa liên tiếp của Tổng thống Trump về việc dùng vũ lực chiếm Greenland nếu Đan Mạch từ chối đạt thỏa thuận và bán lãnh thổ này cho Mỹ.

Phát biểu tại Hội nghị thường niên “Nhân dân và Quốc phòng” do Thụy Điển tổ chức hôm 11/1, Thủ tướng Ulf Kristersson than phiền về “những lời lẽ mang tính đe dọa” của ông Trump và khẳng định rằng “Thụy Điển, các nước Bắc Âu, các quốc gia Baltic và một số nước châu Âu lớn đứng cùng các bạn bè Đan Mạch của chúng tôi”.

Người đứng đầu chính phủ Thuỵ Điển nói thêm rằng việc Mỹ tiếp quản Greenland sẽ là “một sự vi phạm luật pháp quốc tế và có nguy cơ khuyến khích các quốc gia khác hành động theo cách y hệt”.

Bắc Kinh đã chỉ trích việc Tổng thống Trump dùng Trung Quốc và Liên bang Nga làm “cái cớ” cho nỗ lực mở rộng sâu hơn vào khu vực, nơi có 7 trong số 8 quốc gia Bắc Cực là thành viên NATO.

Các quan chức Liên bang Nga cũng nhiều lần lên tiếng phản đối việc quân sự hóa Bắc Cực, coi đây nên là khu vực hợp tác hòa bình. Dù Moskva chưa chính thức phản hồi những phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump, nhưng Liên bang Nga trước đó đã nhấn mạnh rằng tương lai của Greenland phải do người dân hòn đảo này quyết định.