Theo kênh CNN ngày 11/2, khi một công ty cần huy động vốn, họ thường có thể bán cổ phiếu hoặc phát hành trái phiếu. Tuần này, Google đã chọn phương án phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, lựa chọn loại trái phiếu kỳ hạn tới một thế kỷ đã khiến nhiều người chú ý vì một số lý do.

Ngày 10/2, Google đã phát hành một loại trái phiếu doanh nghiệp cực kỳ hiếm, đáo hạn sau 100 năm. Đây là một phần trong kế hoạch vay hàng chục tỷ USD nhằm thúc đẩy tham vọng về trí tuệ nhân tạo (AI).

Cần lưu ý rằng Google là một công ty niêm yết đại chúng trị giá gần 4.000 tỷ USD, có hơn 73 tỷ USD dòng tiền tự do mỗi năm. Google đang tìm đến thị trường nợ để huy động thêm vốn là bởi ngay cả 126 tỷ USD tiền mặt hiện có của Google cũng trở nên khá nhỏ bé khi công ty cho biết họ dự định tăng gấp đôi chi tiêu cho AI trong năm nay, lên mức 185 tỷ USD.

Trái phiếu 100 năm cực kỳ hiếm

Các công ty thường không phát hành những trái phiếu có kỳ hạn dài như vậy vì doanh nghiệp không phải lúc nào cũng tồn tại mãi mãi. Con người cũng không sống lâu đến thế hoặc nếu có thì cũng khó mà hưởng được khoản đầu tư đó. Nếu là một nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu 100 năm của Google hôm nay, người ta sẽ không còn ở đó để thấy ngày đáo hạn, chứ chưa nói đến việc sử dụng số tiền đó.

Tuy nhiên, trái phiếu 100 năm lại hợp lý hơn đối với các tổ chức như quỹ tài trợ đại học hoặc chính phủ vốn là những chủ thể có thể tồn tại qua nhiều thế hệ.

Không phải chưa từng có công ty phát hành loại trái phiếu này, nhưng điều đó không phổ biến. Kết quả cũng không phải lúc nào cũng tốt đẹp với những doanh nghiệp đã phát hành trái phiếu như vậy.

Vấn đề về tự tin thái quá

IBM đã phát hành trái phiếu 100 năm vào năm 1996, khi vị thế thống trị của hãng trong lĩnh vực công nghệ rất chắc chắn. Nhưng gần như ngay sau đó, các đối thủ năng động như Microsoft và Apple đã xuất hiện và dần làm suy giảm vị thế dẫn đầu thị trường của IBM.

Một biểu tượng khác của thập niên 1990 là JC Penney đã bán 500 triệu USD trái phiếu 100 năm vào năm 1997. Tuy nhiên, 23 năm sau, những trái phiếu này chỉ còn được giao dịch với giá rất thấp khi nhà bán lẻ này nộp đơn xin phá sản. Người nắm giữ trái phiếu là chủ nợ nên thường có vị thế tốt hơn một chút so với nhà đầu tư cổ phiếu khi doanh nghiệp phá sản, nhưng lợi thế này nhiều khi chỉ ở mức rất nhỏ.

Công ty Mỹ gần nhất phát hành loại nợ này là Motorola vào năm 1997. Nhà đầu tư Michael Burry viết trên mạng xã hội ngày 10/2: “Đầu năm 1997, Motorola nằm trong top 25 công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất và top 25 về doanh thu tại Mỹ. Thương hiệu Motorola năm 1997 được xếp hạng số 1 tại Mỹ, trên cả Microsoft… Ngày nay, Motorola đứng thứ 232 về vốn hóa thị trường và chỉ đạt 11 tỷ USD doanh thu”.

Motorola vẫn tồn tại và vẫn trả nợ, đồng nghĩa với việc người nắm giữ trái phiếu vẫn nhận được tiền. Tuy nhiên, thời điểm phát hành trái phiếu của Motorola là ngay trước giai đoạn suy giảm kéo dài, nên đã gần như dập tắt phần lớn sự quan tâm còn lại đối với loại trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn siêu dài này. Bản thân trái phiếu không gây ra tình trạng suy giảm của Motorola, nhưng quyết định phát hành loại trái phiếu đó bị xem là biểu hiện tự tin thái quá điển hình trong doanh nghiệp.

Thị trường tương đối nhỏ

Có một thị trường cho các trái phiếu 100 năm này, nhưng không lớn. Chúng thực sự chỉ phù hợp với các nhà đầu tư tổ chức cấp cao như công ty bảo hiểm nhân thọ và quỹ hưu trí - những đơn vị có nghĩa vụ tài chính dài hạn cần được đảm bảo.

Ít nhất cho đến nay, thị trường dường như sẵn sàng cấp tín dụng cho Alphabet. Theo Bloomberg, công ty này đã huy động gần 32 tỷ USD trong chưa đầy 24 giờ. Alphabet đã bán trái phiếu bằng bảng Anh và franc Thụy Sĩ ngày 10/2, sau khi thực hiện đợt bán 20 tỷ USD nợ tại Mỹ một ngày trước đó. Trái phiếu 100 năm đã được đăng ký mua vượt gần 10 lần, nghĩa là nhu cầu của nhà đầu tư vượt xa lượng cung.

Vì vậy, dù trái phiếu 100 năm là một sản phẩm phát hành hiếm hoi và có một số tiền lệ lịch sử không mấy tích cực, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, nhưng rõ ràng vẫn có nhu cầu đáng kể đối với loại tài sản này.

Chiến lược gia trưởng tại công ty Interactive Brokers Steve Sosnick nói: “Tôi có thể hiểu vì sao thị trường muốn cho họ vay tiền. Mọi người sẵn sàng mua trái phiếu này vì phần lớn các công ty công nghệ lớn không có nhiều nợ, họ có khả năng tạo lợi nhuận mạnh và dòng tiền rất tốt”.