Gốm sứ là một trong những biểu tượng lâu đời của văn hóa Bắc Phi, đặc biệt tại Algeria - nơi nghề gốm có lịch sử hàng nghìn năm, gắn liền với đời sống sinh hoạt, nghi lễ và bản sắc văn hóa các cộng đồng Berber và Arập.
Một cửa hàng trưng bày đồ céramique cao cấp ở thủ đô Algiers.
Từ những mảnh gốm tiền sử, đồ dùng thường nhật đến các sản phẩm trang trí, gốm sứ không chỉ phản ánh kỹ thuật thủ công tinh xảo mà còn là chứng tích của những mối trao đổi văn hóa, thương mại và xã hội qua nhiều thời kỳ.
Theo phóng viên TTXVN tại Algiers, tuần trước, Bảo tàng Nghệ thuật và Biểu đạt văn hóa truyền thống quốc gia Constantine - Palais Hadj Ahmed Bey, đã tổ chức hội thảo khoa học về giá trị di sản, lịch sử và bản sắc của sản phẩm gốm sứ Algeria.
Hội thảo - do Giáo sư Mustapha Dorbane, nhà khảo cổ học, giảng viên Đại học Algiers 2 chủ trì, tập trung phân tích gốm sứ từ thời cổ đại đến nay, được sử dụng trong đời sống hàng ngày đến các bộ sưu tập bảo tàng và sự tiếp nối nghề thủ công truyền thống.
Theo bà Meriem Guebaïlia - Giám đốc bảo tàng, gốm sứ là công cụ quan trọng trong khảo cổ học, cùng với tiền tệ và chữ khắc, giúp xác định niên đại và nhận diện các nền văn minh.
Những bộ sưu tập gốm sứ tại các bảo tàng Algeria trải dài từ tiền sử đến hiện đại, phản ánh sự đa dạng trong sử dụng, cũng như sự liên tục về hình thức và chức năng, còn ảnh hưởng đến nhiều sản phẩm hiện nay.
Một chiếc đồng hồ làm từ Céramique.
Giáo sư Dorbane nhấn mạnh giá trị thông tin của từng mảnh gốm, từ hình dáng, thành phần đất sét đến hoa văn, cho phép xác định nguồn gốc, nhận diện các mạng lưới trao đổi thương mại, như tại Annaba - cảng quan trọng thời cổ đại. Ông cũng phân tích sự đặc trưng của từng vùng, so sánh gốm sứ Jijel và Aurès, đồng thời đề cập đến ý nghĩa biểu tượng và tâm linh của gốm trong nghi lễ mai táng.
Hội thảo cũng thảo luận về bảo vệ gốm sứ, khắc phục nạn khai quật trái phép, và thúc đẩy hồ sơ đăng ký di sản văn hóa phi vật thể tại UNESCO, nhằm bảo tồn giá trị khoa học, kỹ thuật và văn hóa.
Tuy nhiên, theo Giáo sư Dorbane, nguồn nhân lực tại Algeria hiện rất hạn chế, với chỉ khoảng 5 chuyên gia trên toàn quốc, trong khi đào tạo đại học về ngành này còn rất ít.
Bà Guebaïlia cho biết một số vùng như Tizi Ouzou, Cherchell, Béjaïa đã bảo tồn và phát huy nghề thủ công gốm, đưa vào chuỗi giá trị kinh tế bền vững. Việc truyền thụ kiến thức và nâng cao nhận thức cho thế hệ trẻ được coi là yếu tố quan trọng để gốm sứ tiếp tục đóng vai trò là một di sản “sống”, phản ánh truyền thống, xã hội, văn hóa và bản sắc Algeria.