Từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, truyền thống vẻ vang ấy tiếp tục được bồi đắp bằng bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, ý chí tự lực, tự cường và sự gắn bó máu thịt với Nhân dân.

Kiên trung trong thử thách, trưởng thành trong chiến đấu

Ngày 19/8/1945, cùng với thắng lợi của Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội, các tổ chức tiền thân của CAND được thành lập ở ba miền Bắc, Trung, Nam, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng, giữ gìn an ninh, trật tự, đấu tranh với các tổ chức phản cách mạng và tội phạm. Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23/SL thống nhất các lực lượng Liêm phóng, Cảnh sát, Trinh sát, Quốc gia tự vệ cuộc trong toàn quốc thành Việt Nam Công an Vụ, đặt nền móng quan trọng cho quá trình xây dựng lực lượng CAND thống nhất.

Ngay từ những ngày đầu, trong điều kiện chính quyền cách mạng còn non trẻ, thù trong, giặc ngoài đan xen, cán bộ, chiến sĩ Công an vừa bảo vệ chính quyền, vừa đấu tranh chống các tổ chức phản cách mạng, phản động và tội phạm. Những chiến công như phá vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu góp phần bảo vệ an toàn chính quyền cách mạng, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quả cảm của lực lượng Công an Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng CAND vừa chiến đấu trên mặt trận bảo vệ an ninh, vừa dựa vào Nhân dân, phát triển phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần làm thất bại các hoạt động gián điệp, phản động, bảo vệ hậu phương và vùng căn cứ cách mạng. Cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, lực lượng CAND đã góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau năm 1954, trong điều kiện đất nước tạm thời bị chia cắt, lực lượng Công an ở miền Bắc vừa bảo vệ vững chắc hậu phương, vừa đấu tranh chống gián điệp, biệt kích và các tổ chức phản động; lực lượng An ninh miền Nam bám đất, bám dân, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng cách mạng, đấu tranh kiên cường trong lòng địch. Những đóng góp đó tiếp tục được phát huy trong Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, cuộc tiến công chiến lược năm 1972 và đỉnh cao là Đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Hòa bình lập lại, lực lượng CAND tiếp tục đối mặt với những âm mưu phá hoại, hoạt động gián điệp, phản động, các loại tội phạm và những vấn đề phức tạp nảy sinh trong quá trình phát triển đất nước. Theo tư liệu của Bộ Công an, từ năm 1975 đến nay, đã có hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ Công an đã hy sinh và hàng nghìn đồng chí bị thương khi làm nhiệm vụ. Những hy sinh ấy làm sáng rõ giá trị của truyền thống “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của lực lượng CAND Việt Nam.

Tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng vũ trang trọng yếu, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân

Trong sự nghiệp đổi mới, lực lượng CAND tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng vũ trang trọng yếu, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước những vấn đề cơ bản, chiến lược trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại, an ninh, trật tự; đồng thời không ngừng đổi mới các mặt công tác, chủ động phòng ngừa, đấu tranh làm thất bại các âm mưu, hoạt động chống phá, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, tạo môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước.

Nếu trong những năm tháng chiến tranh, đóng góp của lực lượng CAND gắn với những trận chiến đấu quyết liệt để bảo vệ chính quyền cách mạng, bảo vệ hậu phương và phối hợp cùng các lực lượng trên chiến trường, thì trong thời bình, trận tuyến ấy hiện diện trong từng lĩnh vực của đời sống xã hội. Đó là cuộc đấu tranh kiên trì, bền bỉ nhằm giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ an ninh quốc gia, phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm, xử lý kịp thời những vấn đề phức tạp nảy sinh, không để bị động, bất ngờ; bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các sự kiện chính trị, đối ngoại quan trọng của đất nước.

Trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, lực lượng CAND từng bước chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa, lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm đạt nhiều kết quả, góp phần kiềm chế, kéo giảm tội phạm; nhiều vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự được phát hiện, xử lý kịp thời, hiệu quả. Cùng với đó, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được củng cố, phát triển, tạo thế trận an ninh nhân dân rộng khắp, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong bảo vệ an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Tính riêng năm 2025, số vụ phạm tội về trật tự xã hội giảm 12,18%. Bộ Công an đã mở 9 đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm; tỷ lệ điều tra, khám phá đạt 81,32%; trong đó, án rất nghiêm trọng đạt 93,25%, án đặc biệt nghiêm trọng đạt 95,16%.

Lực lượng CAND đã chủ động thích ứng với yêu cầu quản lý xã hội trong điều kiện đất nước phát triển nhanh, hội nhập ngày càng sâu rộng. Từ công tác quản lý cư trú, quản lý dân cư đến cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công, lực lượng Công an từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đặc biệt, việc triển khai các nhiệm vụ về dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử đã góp phần quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng để nhiều dịch vụ thiết yếu được thực hiện thuận tiện, minh bạch và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, với vai trò thường trực thực hiện Đề án 06, Bộ Công an đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong chuyển đổi số. Tính đến cuối năm 2025, Bộ đã hoàn thành cấp số định danh cá nhân cho 100% công dân; phê duyệt 67 triệu tài khoản VNeID, vượt 225% chỉ tiêu Chính phủ giao. Ứng dụng VNeID đã tích hợp 50 tiện ích với hơn 500 triệu lượt truy cập, phục vụ các dịch vụ thiết yếu.

Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, lực lượng CAND còn tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, cứu hộ, cứu nạn, phòng, chống thiên tai và chăm lo đời sống nhân dân. Những việc làm thiết thực ấy góp phần làm sâu sắc hơn hình ảnh người chiến sĩ Công an trong lòng Nhân dân - không chỉ là người đấu tranh với tội phạm, giữ gìn kỷ cương mà còn là người có mặt khi người dân cần giúp đỡ, sẵn sàng chia sẻ khó khăn, bảo vệ tính mạng, tài sản và cuộc sống bình yên của cộng đồng.

Trong tiến trình hội nhập quốc tế, lực lượng CAND cũng không ngừng mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác với lực lượng thực thi pháp luật các nước, chủ động phối hợp đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm có tổ chức, tội phạm công nghệ cao và các nguy cơ an ninh phi truyền thống. Những kết quả đó không chỉ phục vụ trực tiếp nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự mà còn góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế, nâng cao vai trò, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Chủ động trước những thách thức mới

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, môi trường an ninh đã có những biến đổi sâu sắc. Bên cạnh các nguy cơ truyền thống, những thách thức phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao, tội phạm xuyên quốc gia, các nguy cơ trên không gian mạng, vấn đề an ninh dữ liệu, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và những tác động từ biến động quốc tế ngày càng đan xen, phức tạp.

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự đòi hỏi lực lượng CAND chủ động nhận diện, dự báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở; không để bị động, bất ngờ. Điều này đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy, phương thức công tác và nâng cao năng lực làm chủ khoa học, công nghệ.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Bộ Công an đã triển khai nhiều mô hình cụ thể, từ ứng dụng dữ liệu, camera giám sát đến cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Đối với CAND, chuyển đổi số không chỉ là hiện đại hóa công cụ làm việc mà đang từng bước trở thành phương thức nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đấu tranh phòng, chống tội phạm và phục vụ Nhân dân.

Cùng với khoa học, công nghệ, yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật cũng ngày càng cấp thiết. Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, khả thi. Bộ Công an đang tham gia xây dựng, hoàn thiện nhiều dự án luật nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý các loại tội phạm mới, đồng thời tạo môi trường pháp lý an toàn cho phát triển kinh tế-xã hội, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Ở bình diện quốc tế, Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới cũng mở ra yêu cầu mới đối với công tác đối ngoại Công an nhân dân. Từ trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia đến tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế về an ninh, cảnh sát, đối ngoại Công an ngày càng trở thành một bộ phận quan trọng của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Tháng 7/2026, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đã sơ kết một năm thực hiện chương trình hành động theo Nghị quyết 59, khẳng định định hướng đưa công tác đối ngoại CAND phát triển lên tầm cao mới.

Có thể khẳng định, 81 năm qua, mỗi bước trưởng thành, mỗi chiến công của lực lượng CAND đều gắn với những chặng đường lịch sử của đất nước, với sự nghiệp bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân. Bước vào kỷ nguyên mới, lực lượng CAND Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy truyền thống, giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ thành quả cách mạng, tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.