Phán quyết của Tòa án Tối cao vào tuần trước về việc bác bỏ các sắc thuế diện rộng đã châm ngòi cho một cuộc chạy đua trong giới lãnh đạo doanh nghiệp nhằm định hình những bước đi tiếp theo - bao gồm cả phương cách thu hồi các khoản thuế mà họ đã phải chi trả cho hàng hóa nhập khẩu từ khắp nơi trên thế giới.

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp không muốn sa lầy vào các thủ tục pháp lý phức tạp, họ đã chọn giải pháp chuyển nhượng quyền nhận tiền hoàn thuế cho các bên thứ ba.

Cơn sốt giao dịch quyền đòi nợ

Các công ty đầu tư - với dự đoán từ trước rằng Tòa án sẽ không ủng hộ ông Trump - đã âm thầm thu mua quyền hoàn thuế từ nhiều tháng qua. Theo các nhà môi giới, giá thu mua đã tăng vọt từ mức 20 cent trên mỗi USD giá trị trước phán quyết lên khoảng 40 cent ngay sau đó.

"Câu hỏi hiện nay là: liệu bạn nên bán ở mức 40% hay 45% ngay bây giờ, hay chờ đợi thị trường biến động để có giá cao hơn, hoặc kiên trì theo đuổi để nhận đủ 100% trong tương lai?" - Ông Neil Seiden, Giám đốc điều hành công ty tư vấn tài chính Asset Enhancement Solutions, nhận định.

Ông Seiden cho biết đã môi giới thành công một số danh mục quyền hoàn thuế với tổng giá trị sổ sách lên tới 20 triệu USD cho các công ty kinh doanh đồ trang trí Giáng sinh, dược phẩm và thực phẩm nhập khẩu.

Các nhà đầu tư thường nhắm tới các khoản khiếu nại từ 10 triệu USD trở lên, điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp nhỏ có thể gặp khó khăn trong việc thanh lý quyền lợi này. Ngược lại, các tập đoàn lớn có đủ tiềm lực tài chính để theo đuổi kiện tụng và chờ đợi những khoản chi trả khổng lồ.

Thị trường ngách đầy tiềm năng

Triển vọng hoàn thuế thuế quan là cơ hội mới nhất trong thị trường giao dịch quyền đòi nợ (claims trading) - nơi các nhà đầu tư thu gom mọi quyền lợi tài chính từ hoàn thuế đến nợ của các công ty phá sản. Trước đó, các quỹ đầu cơ từng thu lợi lớn khi mua lại quyền đòi nợ từ sàn tiền ảo FTX hay từ "đống đổ nát" của ngân hàng Lehman Brothers.

Với thuế quan, giới đầu tư đang đặt cược vào sự bất định mà các doanh nghiệp đang đối mặt: liệu họ có thể lấy lại tiền hay không và mất bao lâu. Mặc dù Tòa án Tối cao chưa đưa ra phán quyết cụ thể về việc Chính phủ phải hoàn trả tổng số tiền thuế hơn 133 tỷ USD, nhưng số lượng đơn kiện đòi tiền của doanh nghiệp đang tăng lên nhanh chóng.

Sự hiện diện của các "ông lớn"

Danh sách các nhà đầu tư tham gia thị trường này bao gồm những cái tên đình đám như:
King Street Capital Management và Anchorage Capital Advisors (mỗi bên quản lý khoảng 30 tỷ USD).

Fulcrum Capital: Công ty chuyên về các tình huống đặc biệt và đầu tư nợ xấu.

Bên cạnh đó, các ngân hàng đầu tư lớn như Jefferies, Oppenheimer và Stifel cũng đang tham gia với vai trò môi giới, kết nối doanh nghiệp cần bán quyền lợi với các bên mua để hưởng phí dịch vụ.

Ông Bradley Max từ Cherokee Acquisition cho biết: "Nhiều bên mua vốn trước đây chỉ đứng ngoài quan sát thì nay đã chính thức nhập cuộc". Hiện công ty này đang chào mua ở mức 30% giá trị khoản thuế sau phán quyết của Tòa án.

Chiến lược khác biệt của doanh nghiệp

Trong khi một số doanh nghiệp đang kỳ vọng mức giá lên tới 75% cho các khoản hoàn thuế trị giá hàng chục triệu USD, nhiều đơn vị khác lại kiên quyết tự theo đuổi để nhận lại trọn vẹn số tiền kèm lãi suất. 

Điển hình là trường hợp của Vickerman, một doanh nghiệp bán đồ trang trí theo mùa tại Minnesota. Giám đốc điều hành (CEO) Randy Schuster cho biết công ty đã phải chi thêm khoảng 3 triệu USD tiền thuế trong năm qua.

"Chúng tôi hiện không có ý định bán lại quyền lợi hoàn thuế, ngay cả khi quá trình này kéo đổi dài nhiều năm", ông Schuster khẳng định. Ông cũng cho biết thêm, nếu nhận được tiền hoàn lại, công ty có kế hoạch chuyển trả phần lợi ích này cho những khách hàng đã phải gánh chịu mức phụ phí thuế quan trong hóa đơn năm ngoái.