Trao đổi với phóng viên TTXVN, Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales, nhận định việc Việt Nam lần đầu tiên có một chuyên gia pháp lý quốc tế được bầu vào ITLOS là một dấu mốc quan trọng. Theo ông, kết quả này phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với năng lực chuyên môn của ứng viên Việt Nam, đồng thời cho thấy mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng của Việt Nam vào các thể chế luật pháp quốc tế.

Giáo sư Carl Thayer cho biết ITLOS được thành lập năm 1996, gồm 21 thẩm phán được bầu theo nguyên tắc bảo đảm cân bằng địa lý giữa các khu vực châu Á, châu Phi, Đông Âu, Mỹ Latinh và Caribe, Tây Âu cùng các nhóm nước khác. PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh nhận được số phiếu cao nhất trong nhóm ứng cử viên châu Á. Hiện có 172 quốc gia là thành viên UNCLOS.

Theo Giáo sư Carl Thayer, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh là một ví dụ tiêu biểu cho quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam. Bà được đào tạo tại Học viện Ngoại giao trước khi hoàn thành chương trình Thạc sĩ Luật tại Đại học Sheffield và Tiến sĩ Luật tại Đại học Bristol (Anh). Ông cũng nhấn mạnh vai trò của Học viện Ngoại giao trong việc tổ chức và tài trợ 17 hội nghị quốc tế về Biển Đông.

Hiện là Viện trưởng Viện Biển Đông, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động nghiên cứu, đối ngoại và hợp tác quốc tế của Việt Nam. Vì vậy, việc bà được bầu làm Thẩm phán ITLOS không chỉ là sự ghi nhận đối với năng lực cá nhân mà còn thể hiện sự đánh giá tích cực của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp của Việt Nam trong việc thúc đẩy luật pháp quốc tế và đề cao UNCLOS.

Theo Giáo sư Carl Thayer, trước đây Việt Nam chủ yếu tham gia và thụ hưởng các lợi ích từ hệ thống luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, với việc có đại diện tại ITLOS, Việt Nam có cơ hội đóng góp tích cực hơn vào quá trình phát triển và định hình luật pháp quốc tế. Ông nhấn mạnh UNCLOS được xem là “Hiến pháp của các đại dương”, do đó các phán quyết của ITLOS không chỉ liên quan đến một khu vực cụ thể mà có ý nghĩa đối với toàn thế giới.

Theo Giáo sư Carl Thayer, những phán quyết mà PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh tham gia sẽ có tác động toàn cầu, góp phần thúc đẩy sự phát triển của luật pháp quốc tế. Ông cũng lưu ý ITLOS thời gian qua đã mở rộng cách tiếp cận đối với nhiều vấn đề mới như biến đổi khí hậu, axit hóa đại dương và trách nhiệm của các quốc gia trong bảo vệ môi trường biển.

Ông cho rằng nhiệm kỳ của PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh bắt đầu đúng vào thời điểm quan trọng khi thế giới ngày càng quan tâm đến bảo vệ đại dương, đồng thời cạnh tranh trong khai thác tài nguyên dưới đáy biển quốc tế đang gia tăng. Đây là những vấn đề đòi hỏi những cách tiếp cận và tư duy mới.

Giáo sư Carl Thayer kết luận rằng việc PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh trở thành Thẩm phán ITLOS không chỉ nâng cao vị thế của Việt Nam trong các thể chế pháp lý quốc tế mà còn tạo điều kiện để Việt Nam đóng góp nhiều hơn vào sự phát triển của luật pháp quốc tế trong tương lai.