Ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) diễn ra từ ngày 12-13/9, phóng viên TTXVN tại New Delhi đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Gulshan Sachdeva thuộc Đại học Jawaharlal Nehru (JNU) về vai trò Chủ tịch BRICS 2026 của Ấn Độ, những định hướng mới của BRICS và triển vọng đóng góp của Việt Nam với tư cách quốc gia đối tác.
Giáo sư Gulshan Sachdeva thuộc Đại học Jawaharlal Nehru (JNU). Ảnh: Ngọc Thúy/PV TTXVN tại Ấn Độ
Theo chuyên gia Gulshan Sachdeva, chương trình nghị sự của Ấn Độ trong nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS năm 2026 được xây dựng xoay quanh nhiều ưu tiên, được thể hiện trong chủ đề “Xây dựng các năng lực tự cường, đổi mới sáng tạo, hợp tác và phát triển bền vững”. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là Ấn Độ muốn thúc đẩy một BRICS theo hướng lấy con người làm trung tâm, đồng thời tập trung vào những lợi ích và ưu tiên của phương Nam toàn cầu.
Định hướng này được triển khai trong bối cảnh môi trường địa chính trị quốc tế có nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp liên quan đến một số thành viên BRICS và tình hình an ninh tại các khu vực lân cận. Theo Giáo sư Gulshan Sachdeva, những diễn biến này đặt ra thách thức đối với Ấn Độ trong việc thúc đẩy sự gắn kết và tìm kiếm đồng thuận giữa các thành viên BRICS.
Bên cạnh những biến động địa chính trị, các nước BRICS cũng đang phải đối mặt với những vấn đề chung liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ và những thách thức đối với hệ thống quản trị toàn cầu. Theo chuyên gia, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và một số thiết chế quốc tế khác đang gặp những khó khăn nhất định trong việc duy trì hiệu quả hoạt động.
Trong bối cảnh đó, BRICS có thể thảo luận về khả năng đóng góp vào việc định hình những cách tiếp cận mới đối với hệ thống quản trị toàn cầu hiện nay. Tuy nhiên, chuyên gia Gulshan Sachdeva cho rằng đây không phải là mục tiêu có thể đạt được chỉ trong một năm. Điều quan trọng trước mắt là thúc đẩy thảo luận và hợp tác giữa các thành viên về những vấn đề này.
Nhìn chung, mục tiêu của nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS của Ấn Độ là hướng hoạt động của nhóm vì người dân, vì nhân loại, đồng thời tìm cách tăng cường sự đồng thuận giữa các thành viên trong bối cảnh thế giới đang có nhiều thay đổi.
Đối với Việt Nam, chuyên gia đánh giá đây là một quốc gia có vai trò quan trọng và có nhiều tiềm năng đóng góp cho sự phát triển của BRICS. Trong năm 2025 vừa qua, Việt Nam đã nổi lên như một nền kinh tế quan trọng, đồng thời trở thành một trung tâm sản xuất đáng chú ý, đặc biệt trong các lĩnh vực dệt may, điện tử và nhiều ngành công nghiệp khác.
Việt Nam cũng đã quản lý tốt quan hệ với các đối tác trong khu vực và trên thế giới. Việc Việt Nam tham gia Diễn đàn hợp tác Á-Âu (ASEM), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và ký hiệp định thương mại với Liên minh châu Âu cho thấy mức độ hội nhập sâu rộng của nền kinh tế Việt Nam.
Từ kinh nghiệm đó, chuyên gia Gulshan Sachdeva cho rằng Việt Nam có nhiều kinh nghiệm thực tiễn mà các quốc gia khác trong phương Nam toàn cầu có thể tham khảo. Với tư cách là một quốc gia đối tác của BRICS, kinh nghiệm của Việt Nam có thể hữu ích đối với các nước thành viên trong nhiều lĩnh vực.
Chuyên gia cũng nhận định rằng trong bất kỳ đợt mở rộng BRICS tiếp theo nào, Việt Nam có thể nằm trong nhóm những quốc gia được xem xét hàng đầu để trở thành thành viên. Sự tham gia của Việt Nam sẽ mang thêm động lực cho BRICS, đồng thời tăng cường vị thế của một nền kinh tế đã hội nhập sâu vào nền kinh tế châu Á và toàn cầu.
Bên cạnh đó, chuyên gia còn chỉ ra một đóng góp quan trọng khác của Việt Nam đó là kinh nghiệm phát triển. Trong một môi trường địa chính trị khó khăn, Việt Nam đã vươn lên trở thành một nền kinh tế lớn, trở thành một bộ phận quan trọng trong các chuỗi giá trị toàn cầu ở nhiều ngành công nghiệp. Theo chuyên gia, nhiều quốc gia đang mong muốn Việt Nam đóng góp và tham gia nhiều hơn vào các hoạt động của BRICS.
Triển vọng này cũng gắn với sự phát triển ngày càng sâu rộng của quan hệ Ấn Độ - Việt Nam. Hai nước vốn có quan hệ hữu nghị lâu năm và hiện đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện tăng cường. Theo chuyên gia, quan hệ mới này tạo cơ sở để hai nước tiếp tục hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Trong lĩnh vực kinh tế, Ấn Độ và Việt Nam đã xác định nhiều hướng hợp tác, đặc biệt trong sản xuất, công nghệ thông tin và lĩnh vực kỹ thuật số. Bên cạnh đó, hai nước cũng đang hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh.
Theo chuyên gia, Ấn Độ và Việt Nam đều có kinh nghiệm phát triển riêng và đã quản lý khá tốt quá trình chuyển đổi của mình. Vì vậy, hai nước có thể chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời cùng triển khai các dự án tại những quốc gia đang phát triển khác. Cách hợp tác này không chỉ mang lại lợi ích cho Ấn Độ và Việt Nam mà còn có thể đóng góp cho các quốc gia khác.
Trong bối cảnh tình hình địa chính trị tại Đông Nam Á và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang phức tạp và đầy thách thức, hai nước cũng đang hợp tác về thương mại, kinh tế, phát triển bền vững, quốc phòng và an ninh. Chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi xanh cũng đang trở thành những lĩnh vực được hai bên quan tâm.
Chuyên gia cho rằng quan hệ Ấn Độ - Việt Nam hiện không chỉ giới hạn ở một lĩnh vực mà đã mở rộng trên nhiều phương diện, từ kinh tế, kinh nghiệm phát triển đến những vấn đề an ninh rộng lớn hơn tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hai nước cũng đang hướng tới gia tăng thương mại, đầu tư và mở rộng hợp tác trong chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh.
Theo đánh giá của chuyên gia, còn rất nhiều lĩnh vực để Ấn Độ và Việt Nam tiếp tục hợp tác. Những hợp tác này không chỉ đem lại lợi ích cho hai nước mà còn có thể mang lại lợi ích cho các quốc gia khác trong khu vực và rộng hơn là các nước thuộc phương Nam toàn cầu.