Chuyển nông nghiệp thuần túy sang “trải nghiệm xanh”

Thành phố Cần Thơ đang tập trung xây dựng các mô hình nông nghiệp gắn kết với du lịch. Đây là giải pháp then chốt nhằm nâng cao giá trị đất nông nghiệp, biến mỗi mảnh vườn, mỗi khu vực sản xuất thành một điểm đến tham quan và trải nghiệm trực tiếp cho du khách.

Trong chiến lược này, các hợp tác xã địa phương được kỳ vọng đóng vai trò "hạt nhân", kết nối các hộ sản xuất để hình thành chuỗi sản phẩm du lịch miệt vườn đặc sắc và chuyên nghiệp. Song song đó, việc tận dụng triệt để lợi thế sông nước đặc thù để phát triển du lịch sinh thái không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm mà còn tạo động lực mạnh mẽ đưa giá trị sản xuất nông nghiệp - dịch vụ bứt phá, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng chung của toàn thành phố.

Thực tế cho thấy, xu hướng phát triển du lịch - nông nghiệp đang dần hình thành một cách tự nhiên tại các địa phương vùng ven. Trong đó, xã Cù Lao Dung nổi lên như một điểm sáng với những mô hình đầy tiềm năng, dựa trên chiến lược chuyển đổi bài bản.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cù Lao Dung Nguyễn Văn Đắc, định hướng trọng tâm của xã trong thời gian tới là tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đặc biệt là thay thế diện tích đất mía kém hiệu quả bằng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Điểm khác biệt trong chiến lược này là tư duy "đa mục tiêu": vừa phát triển nông nghiệp chất lượng cao, vừa kiến tạo không gian du lịch ngay trên các vùng canh tác. Xã đang phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp để quy hoạch các vùng trồng hữu cơ, trọng tâm là đề án phát triển 1.000 ha dừa hữu cơ nhằm tạo ra cảnh quan sinh thái bền vững phục vụ du khách.

Song song với việc chuyển đổi sản xuất, công tác bảo tồn hệ sinh thái được xác định là nền tảng cốt lõi của du lịch địa phương. Xã đã chủ động phối hợp với các tổ chức chuyên môn thực hiện khảo sát thực địa, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ và lồng ghép các hoạt động trải nghiệm bảo vệ rừng, biển vào chương trình giáo dục môi trường. Đặc biệt, thông qua dự án "Women4Mangrove", Cù Lao Dung đang tập trung phát triển các mô hình du lịch nông nghiệp giáo dục và sinh kế bền vững dựa trên nội lực cộng đồng.

Để gia tăng sức hút cho du lịch miệt vườn, địa phương tiếp tục duy trì và nâng chất 7 sản phẩm OCOP đạt chuẩn, mang đậm hương vị bản địa như mận hồng Sân Tiên, tôm một gió và mật ong hương rừng. Việc hình thành các điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP chuyên nghiệp không chỉ phục vụ nhu cầu mua sắm của du khách mà còn tạo ra đầu ra bền vững cho nông sản địa phương.

Cùng nằm trên một dải cù lao với xã Cù Lao Dung, xã An Thạnh cũng đang thể hiện rõ những tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã An Thạnh Huỳnh Thanh An cho biết, dù nông nghiệp hiện vẫn giữ vai trò chủ đạo nhưng khu vực thương mại và dịch vụ đang ghi nhận những bước phát triển đáng kể. Đặc biệt, việc xã nằm trên tuyến Quốc lộ 60 thuộc dự án cầu Đại Ngãi kết nối trực tiếp thành phố Cần Thơ với tỉnh Vĩnh Long mở ra một không gian phát triển mới.

Thực tiễn cho thấy, An Thạnh đã sớm có những nền tảng vững chắc khi xây dựng thành công 8 mô hình nông nghiệp hiệu quả cùng 29 vùng trồng tập trung, trong đó có 14 vùng đã đạt mã số xuất khẩu. Không dừng lại ở việc canh tác thuần túy, xã tập trung đẩy mạnh liên kết tiêu thụ thông qua các hợp đồng dài hạn với các nhà máy đường và công ty xuất, nhập khẩu dừa lớn, giúp ổn định sinh kế cho người dân trên diện tích hơn 619 ha. Hiện nay, với 17 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao và các điểm trưng bày chuyên biệt, An Thạnh đang từng bước chuyển mình, biến các sản phẩm nông sản đặc trưng thành tài nguyên du lịch hấp dẫn.

Bên cạnh đó, công tác bảo tồn di tích lịch sử và quảng bá văn hóa cũng được chính quyền xã quan tâm thực hiện thường xuyên. Những nỗ lực này đã mang lại kết quả khả quan khi trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng lượt khách đến các khu di tích và điểm du lịch trên địa bàn đạt gần 8.000 lượt, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Việc thu hút hơn 900 lượt khách quốc tế trong cùng kỳ cũng cho thấy An Thạnh đang trở thành điểm đến ngày càng có sức hút trên bản đồ du lịch trải nghiệm vùng ven.

Tận dụng đặc trưng văn hóa và kinh tế biển

Song song với việc phát triển du lịch nông nghiệp - sinh thái tại các xã An Thạnh và Cù Lao Dung, xã Trần Đề mở ra một hướng đi khác, tập trung vào mô hình du lịch trải nghiệm gắn liền với đặc thù văn hóa và kinh tế biển

Một trong những ưu thế về phát triển du lịch của Trần Đề là các lễ hội lớn với những phong tục tập quán đặc trưng của cư dân vùng cửa biển. Các yếu tố này được xã định hướng trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng, nơi du khách có thể trực tiếp tìm hiểu về đời sống tinh thần đa dạng của người dân bản địa.

Với vị thế là trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá của khu vực, Trần Đề đang tập trung chuẩn hóa các sản phẩm thế mạnh từ 10 tổ hợp tác và 4 hợp tác xã để phục vụ nhu cầu mua sắm của du khách. Các mặt hàng đặc sản biển như tôm khô, khô các loại đang được đầu tư về bao bì, nhãn hiệu để trở thành "quà tặng du lịch" tại các bến tàu cao tốc.

Trong định hướng dài hạn, xã Trần Đề đang hướng tới việc tạo nên hệ sinh thái du lịch biển đồng bộ. Điều này bao gồm việc kết hợp chặt chẽ giữa khai thác tuyến tàu cao tốc Trần Đề – Côn Đảo với các hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể dục, thể thao tại địa phương nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân và kéo dài thời gian lưu trú của khách.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Đề Hồ Quang Đại, địa phương đang sở hữu vị trí chiến lược là "cửa ngõ ra Biển Đông" của vùng Tây Nam Bộ. Với 12 km bờ biển tiếp giáp các cửa sông lớn, Trần Đề tập trung phát triển đồng bộ hệ thống cảng cá, khu công nghiệp và dịch vụ logistics. Minh chứng cho sức hút của du lịch trải nghiệm biển, tuyến tàu cao tốc Trần Đề – Côn Đảo đã phát huy hiệu quả vượt trội khi thu hút hơn 151.000 lượt khách chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026.

Vừa qua, xã Trần Đề đã tổ chức thành công Lễ hội Nghinh Ông, thu hút hơn 2.000 lượt khách đến tham quan và trải nghiệm. Ông Hồ Quang Đại bày tỏ mong muốn nâng cấp lễ hội này lên quy mô cấp thành phố vào năm 2027 nhằm gắn kết chặt chẽ hơn giữa bảo tồn văn hóa với du lịch cộng đồng và các hoạt động trải nghiệm nghề cá đặc trưng.

Để tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương, xã Trần Đề cũng kỳ vọng được đầu tư hệ thống cấp nước sạch nông thôn tại các khu vực ven biển như ấp Mỏ Ó, Nhà Thờ; đồng thời, kiến nghị mở rộng các tuyến giao thông trọng yếu kết nối trực tiếp với điểm cuối cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng. Việc hoàn thiện hạ tầng này được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách, đưa du khách từ các trung tâm đô thị lớn về với địa phương một cách thuận tiện hơn.

Những kết quả bước đầu trong phát triển du lịch tại các xã An Thạnh, Cù Lao Dung và Trần Đề là minh chứng rõ nét cho tư duy đổi mới trong việc khai thác các nguồn lực đặc thù để bứt phá kinh tế cơ sở. Quá trình này góp phần hình thành một trục kinh tế - du lịch, nơi giá trị nông nghiệp bản địa và tiềm năng kinh tế biển được nâng tầm. Đây không chỉ là đòn bẩy kinh tế cho riêng địa phương mà còn góp phần quan trọng vào chiến lược định vị Cần Thơ là trung tâm kinh tế, du lịch năng động và bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong kỷ nguyên mới.