Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia, Chủ tịch Hội đồng Sơ khảo cho biết: Giải Báo chí Quốc gia được coi là giải thưởng nghề nghiệp danh giá và uy tín nhất của những người làm báo. Trong những năm qua, Giải đã tôn vinh các tác giả, tác phẩm có đóng góp xuất sắc vào sự phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam. Giải thưởng là nguồn động viên tinh thần lớn lao đối với đội ngũ những người làm báo, để tiếp tục sáng tạo, đóng góp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Năm 2025 là một năm đặc biệt. Các cơ quan báo chí từ Trung ương đến địa phương đã tiến hành sắp xếp, sáp nhập, giảm đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính chuyên nghiệp của các tòa soạn. Quá trình sắp xếp đặt ra nhiều khó khăn, thách thức. Trước hết là sự xáo trộn về tổ chức, nhân sự, đòi hỏi phải bảo đảm ổn định tư tưởng và chất lượng thông tin trong khi sắp xếp lại bộ máy. Bên cạnh đó, báo chí phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng mạng xã hội. Bài toán tự chủ hoạt động và tìm kiếm mô hình doanh thu bền vững trong môi trường số vẫn là thách thức lớn.
Tuy nhiên, trong bối cảnh ấy, số tác phẩm gửi về dự Giải Báo chí Quốc gia vẫn giữ ở mức cao. Đặc biệt, số lượng các đơn vị tham dự Giải nhiều hơn so với các năm trước. Năm nay có 20/22 Liên Chi hội, 33 Chi hội trực thuộc và 34/34 Hội Nhà báo tỉnh, thành phố tham dự. Điều này cho thấy các cấp hội, các cơ quan báo chí vẫn luôn chú trọng phát triển nghiệp vụ, chuyên môn; những người làm báo vẫn luôn dành cho Giải Báo chí Quốc gia sự quan tâm, hưởng ứng tích cực.

Hầu hết các cấp hội gửi tác phẩm đúng hạn, hồ sơ đúng quy định, đạt yêu cầu. Các tác phẩm dự giải đáp ứng các tiêu chí xét chọn được nêu trong hướng dẫn tuyển chọn của Hội đồng Giải. Các quy định về tác giả, tác phẩm, nhóm thể loại cơ bản được các đơn vị thực hiện tốt. Nhiều cấp hội có nền nếp tham dự vẫn được duy trì, như: Báo Nhân Dân; Hội Nhà báo thành phố Hà Nội; Hội Nhà báo Thành phố Hồ Chí Minh; Đài Truyền hình Việt Nam; Đài Tiếng nói Việt Nam; Thông tấn xã Việt Nam; Báo Quân đội nhân dân; Báo Lao Động; Báo Nông thôn Ngày nay; Báo Đại biểu Nhân dân; Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội…

Đối với loại hình ảnh báo chí, Ban Tổ chức tiếp tục khuyến khích, cho phép cá nhân tự gửi dự thi, không cần thông qua các cấp hội; mỗi cá nhân được gửi tối đa 3 tác phẩm. Trong hai năm trở lại đây, số lượng tác phẩm dự thi đã tăng so với các năm trước.

Đối với loại hình phát thanh, kể từ sau khi điều lệ Giải được sửa đổi, nhóm thể loại trong loại hình phát thanh được phân chia lại thì số lượng tác phẩm giữa hai nhóm thể loại có chênh lệch khá lớn. Tại Giải lần này, nhóm tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, chuyên luận (phát thanh) chỉ có 31 tác phẩm tham dự, trong khi nhóm chương trình phát thanh tổng hợp, tọa đàm, phóng sự, phóng sự tài liệu, phóng sự điều tra có 126 tác phẩm. Ban Thư ký tổng hợp cũng đã đề nghị Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia xem xét cân đối lại giữa các nhóm thể loại trong loại hình này.

Theo thống kê của Ban Thư ký tổng hợp, năm nay có 1.752 tác phẩm thông qua vòng sơ tuyển tại các cấp hội gửi về dự Giải, trong đó có 143 tác phẩm có sự tham gia của tác giả không phải là hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Ban Thư ký tổng hợp Giải đã sơ loại 60 tác phẩm và đưa vào 1.692 tác phẩm đủ điều kiện tham gia vòng sơ khảo theo quy định. Dự kiến số lượng tác phẩm được chọn vào vòng chung khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 là 173 tác phẩm, ít hơn năm trước 10 tác phẩm.

Giải có 13 nhóm, cụ thể gồm: Báo in có 3 nhóm giải; Ảnh báo chí có 1 nhóm giải; Phát thanh có 2 nhóm giải; Truyền hình có 3 nhóm giải; Báo điện tử có 2 nhóm giải; Báo chí đa phương tiện có 1 nhóm giải; Báo chí sáng tạo có 1 nhóm giải.