Giữa lúc giá vàng trong nước quanh ngưỡng 190 triệu đồng/lượng và giá thế giới đang ở ngưỡng 5.100 USD/ounce, câu hỏi mà thị trường và nhiều nhà đầu tư đang quan tâm lúc này là: "Mua hay Bán?". Liệu đây là cơ hội làm giàu hay là cái bẫy "ngọt ngào" chờ sẵn?

Theo dõi diễn biến thị trường vàng trong thời gian gần đây, nhiều người bày tỏ ý kiến rằng, chưa bao giờ thấy tâm lý đám đông lại bị đẩy lên cao trào như thời điểm này, đặc biệt là khi ngày vía Thần Tài (Mùng 10 tháng Giêng âm lịch) đang cận kề. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng của những con số tăng phi mã là những cảnh báo đầy sức nặng từ giới chuyên gia.

Báo cáo mới công bố của Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore cho thấy, từ mức trên 4.300 USD/ounce ở thời điểm đầu năm 2026, giá vàng đã tăng mạnh lên gần 5.600 USD/ounce vào ngày 28/1; sau đó, giảm dần về mốc 4.900 USD/ounce... Tuy nhiên, hiện tại giá vàng đang lình xình ở mức giá trên dưới 5.000 USD/ounce. Trong bối cảnh biến động giá ở cả hai chiều mua và bán diễn ra rất mạnh như hiện nay, giá vàng đã tăng lên trên 30%, cao hơn đáng kể so với giai đoạn khủng hoảng COVID-19, dù vẫn thấp hơn các mức cực đoan từng ghi nhận trong thời kỳ Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu (GFC).

Các nhà phân tích của UOB nhận định, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường mới nổi và châu Á, tiếp tục gia tăng tỷ trọng phân bổ chiến lược vào vàng. Một số ngân hàng trung ương có thể xem nhịp điều chỉnh giá gần đây là cơ hội để tăng dự trữ. Xu hướng mua ròng vàng của khối ngân hàng trung ương được dự báo sẽ duy trì, qua đó tiếp tục đóng vai trò là nguồn cầu quan trọng của thị trường. Song song đó, các nhà đầu tư tổ chức có thể cũng đang cân nhắc việc gia tăng tỷ trọng vàng trong danh mục đầu tư, nhằm phòng ngừa rủi ro đối với đồng USD trong bối cảnh xuất hiện các lo ngại liên quan đến xu hướng phi đô la hóa và rủi ro suy giảm giá trị tiền tệ. Đồng thời, môi trường địa chính trị phức tạp và áp lực tài khóa gia tăng tại nhiều nền kinh tế tiếp tục củng cố vai trò của vàng trong chiến lược phòng ngừa rủi ro dài hạn, bao gồm cả rủi ro đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ và các tài sản nợ chính phủ chủ chốt khác.

Hiện tại, UOB nhận định, trong dài hạn, giá vàng dự báo sẽ điều chỉnh tăng ở mức trung bình 4.800 USD/ounce trong Quý I/2026 và sẽ tăng dần lên 5.400 USD/ounce trong Quý IV. Mức dự báo này cao hơn 400 USD/ounce so với dự báo công bố hồi 9/1.

Bà Chu Phương, Chuyên gia Giavang.net chia sẻ góc nhìn, hiện tại, vàng tiếp tục là kênh trú ẩn an toàn, xu hướng đầu tư trung hạn vẫn tích cực; nhất là khi giá vàng giữ vững trên mốc tâm lý 5.000 USD/ounce. Trong bối cảnh đồng USD suy yếu và sự lo ngại về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed); đồng thời, nhu cầu mua vàng mạnh mẽ từ Trung Quốc thì giờ là thời điểm cần sự thận trọng nhất định khi giá điều chỉnh nếu muốn mua vào.
 
Đồng tình với quan điểm cần sự thận trọng, chị Ngọc Hân - một nhà đầu tư tại Hà Nội giãi bày, nhiều người cho rằng, với mức giá xấp xỉ gần 190 triệu đồng/lượng như hiện tại, khó có khả năng "tuột giá" về mốc cũ. Dẫu vậy, cũng đừng vì thế mà chủ quan, bởi vì giá vàng có thể không rớt sâu về mức thấp; nhưng một cú điều chỉnh mạnh tay ngay sau Tết là điều hoàn toàn có cơ sở, có thể xảy ra.

Chị Hân dẫn chứng bài học từ Tết năm 2025, khi ấy, chỉ trong vòng chưa đầy một tuần sau ngày vía Thần Tài, giá vàng SJC đã có một cái cú rơi tự do từ vùng 80 triệu xuống thẳng vùng 74-75 triệu đồng/lượng. Nhiều người đã xếp hàng xuyên đêm để mua vàng lấy may nhưng cũng phải nếm trái đắng khi mà tài sản bốc hơi gần 10% giá trị chỉ sau vài ngày. Có 3 nguyên nhân cốt yếu cho kịch bản giảm giá như từng diễn ra, theo chị Ngọc Hân, đó là vì cơn sốt giá ảo thường dễ diễn ra vào ngày vía Thần Tài, nhưng rồi lực cầu sẽ nhanh chóng biến mất và nguy cơ giá vàng "rơi tự do" là rất cao. Ngoài ra, là do áp lực quốc tế, khi giá vàng thế giới ngấp nghé ngưỡng tâm lý 5.000 USD/ounce thì tại mốc này, thường có hiện tượng bán tháo để thu tiền về. Cuối cùng là do chênh lệch mua - bán của thị trường.

Lời khuyên của chị Ngọc Hân cũng rất rõ ràng: "Nếu như người dân đang giữ vàng từ vùng giá thấp thì đây chính là cái thời điểm vàng để chốt lấy lời lấy lộc đầu năm. Đừng quá tham lam đợi giá lên tới 200 triệu đồng/lượng. Ngược lại nếu ai đang có ý định mua vào thì hãy kiên nhẫn đợi ít nhất là 2 tuần sau Tết."

Chuyên gia phân tích giá vàng Nguyễn Toản (tại TP. Hồ Chí Minh) phân tích sâu hơn về kỹ thuật; theo đó, giá vàng đã có một nhịp bật tăng rất tích cực nhưng cũng không thể vượt nổi mốc 5.100 USD/ounce. Trong khi đó, đồng bạc xanh rớt giá. Nguyên nhân đà tăng ngắn hạn là do "Trung Quốc đã mạnh tay bán trái phiếu Mỹ, dòng tiền "xoay trục" mạnh mẽ vào vàng, bạc, chứng khoán...

Tuy nhiên, ông Toản cảnh báo về sự "hưng phấn cực độ một cách bất thường" của thị trường khi cả chứng khoán và vàng cùng tăng. "Thực tế cho thấy, Quỹ lớn như SPDR vẫn đang xả bớt vàng và các cá mập đang rất thận trọng," ông nhấn mạnh.

Thị trường vàng đang đứng trước những ngã rẽ khó lường. Một bên là sức hút truyền thống và tâm lý đám đông, một bên là những chỉ báo kỹ thuật và vĩ mô đầy rủi ro.

Những cảnh báo trên của các chuyên gia và nhà đầu tư lâu năm là không thừa. Trong đầu tư, "giữ được tiền" quan trọng hơn việc "kiếm được tiền". Niềm tin vào sự tăng giá vĩnh cửu hay tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) có thể dẫn dắt nhà đầu tư vào những quyết định sai lầm. Lợi nhuận luôn đi kèm với rủi ro, và rủi ro lớn nhất thường xuất hiện khi thị trường hưng phấn nhất.