Thời điểm này, tại các vùng trọng điểm trồng điều trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, nông dân đang bước vào cao điểm thu hoạch. Dù chịu tác động bất lợi của thời tiết khiến năng suất sụt giảm đáng kể, song việc giá hạt điều duy trì ở mức cao trong thời gian dài đã phần nào giúp người trồng bù đắp chi phí, ổn định đời sống và tiếp tục gắn bó với cây trồng này.
Ông Nguyễn Đình Thiết ngụ tại ấp 16, xã Hòa Hội (TP Hồ Chí Minh) thu hoạch điều.
Hiện giá hạt điều tươi được thương lái thu mua tại vườn dao động khoảng 35.000 - 36.000 đồng/kg, cao hơn cùng kỳ năm trước khoảng 5.000 - 6.000 đồng/kg. Đây được xem là mức giá tích cực trong bối cảnh chi phí vật tư nông nghiệp liên tục tăng, góp phần tạo động lực cho nông dân duy trì sản xuất.
Tại xã Hòa Hội, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương. Gia đình ông Nguyễn Đình Thiết, ngụ ấp 16, với hơn 3ha điều trồng trên 20 năm, đang tất bật vào vụ. Tuy nhiên, theo ông Thiết, vụ điều năm nay không thuận lợi như các năm trước. Thời điểm cây ra hoa gặp mưa trái mùa, kèm theo hiện tượng sương muối đã làm hoa khô và rụng nhiều, kéo theo năng suất giảm mạnh.
“Dự kiến năm nay chỉ đạt khoảng 2 tấn/ha, giảm một phần ba so với năm ngoái. Tuy nhiên, nhờ giá điều ổn định ở mức cao nên sau khi trừ chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, gia đình vẫn có thể thu lãi gần 200 triệu đồng”, ông Thiết cho biết.
Theo ông, cây điều có ưu điểm chi phí chăm sóc thấp, nên dù năng suất giảm, người trồng vẫn có thể duy trì lợi nhuận khi giá bán thuận lợi.
Ông Nguyễn Đình Thiết ngụ tại ấp 16, xã Hòa Hội (TP Hồ Chí Minh) thu hoạch điều.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác. Gia đình ông Hoàng Sinh, ở thôn Sông Xoài 3, xã Kim Long cho biết, sản lượng năm nay chỉ đạt hơn 1 tấn/ha, giảm trên 30% so với mọi năm. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là do thời tiết diễn biến bất thường trong giai đoạn ra hoa, đậu trái. Dù vậy, việc giá điều giữ ở mức ổn định trong thời gian dài đã giúp gia đình ông giảm bớt áp lực kinh tế.
Tại xã Bàu Lâm, địa phương có diện tích điều lớn nhất của thành phố sau hợp nhất với hơn 200ha, bà con nông dân cũng đang bước vào giai đoạn thu hoạch rộ. Ông Phạm Thanh Duy, ngụ ấp 2 Tây, cho biết gia đình ông có 5ha điều trồng hơn 30 năm, năm nay dự kiến thu khoảng 11 tấn, giảm 3 tấn so với vụ trước. Điểm đáng chú ý, là giá điều năm nay không chỉ cao mà còn duy trì ổn định trong thời gian dài. “Cùng thời điểm này năm ngoái, giá đã giảm xuống khoảng 30.000 đồng/kg, nhưng năm nay đến gần cuối vụ vẫn giữ quanh mức 35.000 – 36.000 đồng/kg. Đây là điều khá hiếm, giúp nông dân yên tâm hơn”, ông chia sẻ.
Anh Phạm Thanh Duy ngụ tại ấp 2 Tây, xã Bàu Lâm (TP Hồ Chí Minh) thu hoạch điều.
Việc giá điều giữ ở mức cao đã giúp người trồng cân đối lại chi phí sản xuất, đặc biệt trong bối cảnh giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công đều tăng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng suất giảm vẫn là vấn đề đáng lo ngại, ảnh hưởng đến hiệu quả lâu dài của ngành điều.
Theo ông Bùi Vĩnh Châu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bàu Lâm, đến thời điểm này, nhiều vườn điều trên địa bàn đã bước vào thu hoạch rộ. Dù vụ mùa không đạt như kỳ vọng, nhưng nhờ giá tốt, bà con vẫn có thu nhập ổn định. Ông Châu cho biết, đầu vụ xuất hiện các đợt mưa trái mùa đã tác động tiêu cực đến quá trình ra hoa, khiến năng suất giảm.
Bên cạnh đó, diện tích trồng điều tại địa phương đang có xu hướng thu hẹp. Nhiều hộ dân chuyển đổi sang các loại cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, đối với những khu vực đất khô cằn, thiếu nước tưới, cây điều vẫn là lựa chọn phù hợp do khả năng chịu hạn tốt và ít tốn công chăm sóc.
“Dù thu nhập từ cây điều không cao bằng một số loại cây khác, nhưng với điều kiện đất đai không thuận lợi, nhiều hộ dân vẫn duy trì canh tác để ổn định sinh kế”, ông Châu cho biết thêm.
Để hỗ trợ nông dân, thời gian qua, Quỹ Hỗ trợ nông dân thành phố đã triển khai nhiều chương trình cho vay vốn. Riêng tại xã Bàu Lâm, đã có 3 dự án trồng và chăm sóc điều được giải ngân với tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, hỗ trợ trên 20 hộ dân, mỗi hộ vay khoảng 100 triệu đồng. Nguồn vốn này giúp người dân cải tạo vườn cây, đầu tư chăm sóc tốt hơn, kỳ vọng nâng cao năng suất trong những vụ tiếp theo.
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp TP Hồ Chí Minh cây điều có nhiều ưu điểm như dễ trồng, chịu hạn tốt, chi phí đầu tư thấp. Tuy nhiên, loại cây này lại khá nhạy cảm với thời tiết, dễ bị ảnh hưởng bởi mưa trái mùa hoặc sương muối, dẫn đến giảm năng suất. Bên cạnh đó, giá điều trên thị trường hay biến động, khiến nhiều hộ dân thiếu ổn định về thu nhập.
Thực tế những năm gần đây cho thấy, nhiều hộ dân tại các vùng trồng điều trọng điểm đã phá bỏ vườn điều để chuyển sang các loại cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn. Tính đến cuối năm 2025, diện tích điều trên địa bàn TP Hồ Chí Minh còn khoảng 7.400ha, giảm gần 200ha so với năm trước. Năng suất bình quân vụ điều năm nay đạt khoảng 13,4 tạ/ha.
Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp và môi trường TP Hồ Chí Minh đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo đó, thành phố tập trung hỗ trợ giống điều cao sản, cải tạo vườn cây, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Đồng thời, tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để tái đầu tư sau mỗi vụ thu hoạch.
Các cơ quan chuyên môn cũng khuyến cáo nông dân nên tập trung đầu tư vào những diện tích điều có năng suất ổn định. Việc chuyển đổi cây trồng cần được cân nhắc kỹ, tránh chạy theo lợi nhuận trước mắt mà bỏ qua điều kiện thổ nhưỡng, nguồn nước.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc duy trì và phát triển cây điều theo hướng bền vững là yêu cầu cấp thiết. Không chỉ đảm bảo sinh kế cho người dân ở những vùng đất khó khăn, cây điều còn góp phần ổn định cơ cấu nông nghiệp và phát triển kinh tế địa phương.
Dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự hỗ trợ từ chính quyền, ngành chức năng và nỗ lực của người nông dân, cây điều vẫn đang khẳng định vai trò là một trong những cây trồng chủ lực tại nhiều khu vực khó khăn của TP Hồ Chí Minh. Giá điều duy trì ở mức cao trong vụ năm nay chính là tín hiệu tích cực, tạo niềm tin để người trồng tiếp tục gắn bó với loại cây này trong thời gian tới.