Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) ngày 18/3 dẫn báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember cho biết, lượng dầu được cắt giảm nhờ xe điện toàn cầu trong năm 2025 tương đương khoảng 70% sản lượng dầu xuất khẩu của Iran. Con số này phản ánh một thay đổi cấu trúc trong hệ thống năng lượng toàn cầu, khi giao thông dần tách khỏi dầu mỏ.

Cụ thể, trong năm qua, xe điện đã giúp tiết kiệm khoảng 1,7 triệu thùng dầu mỗi ngày. Trong cùng giai đoạn, Iran xuất khẩu khoảng 2,4 triệu thùng/ngày qua Eo biển Hormuz. Sự so sánh này cho thấy quy mô tác động ngày càng lớn của xe điện đối với nhu cầu dầu toàn cầu.

Ông Daan Walter, chuyên gia của Ember, nhận định xe điện đang trở nên cạnh tranh về chi phí so với xe chạy xăng. Trong bối cảnh giá dầu biến động mạnh, việc chuyển sang xe điện là lựa chọn hợp lý để các quốc gia giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc năng lượng.

Lợi ích kinh tế đã thể hiện rõ tại các thị trường có tỷ lệ xe điện cao. Tại Trung Quốc, nơi hơn 50% xe mới bán ra trong năm 2025 là xe điện, nước này có thể tiết kiệm hơn 28 tỷ USD mỗi năm nhờ giảm nhập khẩu dầu, giả định giá dầu ở mức 80 USD mỗi thùng. Trong khi đó, châu Âu, nơi xe điện chiếm khoảng 26% doanh số, có thể tiết kiệm khoảng 8 tỷ USD mỗi năm.

Diễn biến tại Trung Đông gần đây cho thấy tác động lan rộng của biến động giá dầu. Giá xăng tại bang Texas của Mỹ đã tăng hơn 25% kể từ khi xung đột nổ ra, mức tăng này thậm chí cao hơn tại một số quốc gia nhập khẩu dầu như Anh và Pháp. Điều này cho thấy ngay cả các khu vực xuất khẩu dầu cũng không miễn nhiễm trước biến động giá toàn cầu.

Theo Ember, việc chuyển đổi sang xe điện trong lĩnh vực giao thông có thể giúp giảm khoảng một phần ba lượng nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch trên toàn cầu, tương đương mức tiết kiệm khoảng 600 tỷ USD mỗi năm. Đây là một con số đáng kể, phản ánh tiềm năng kinh tế của quá trình điện hóa.

Báo cáo cũng cho rằng các công nghệ điện hóa hiện nay đã đủ khả năng đáp ứng hơn 75% nhu cầu năng lượng toàn cầu. Mỗi quốc gia đều có thể tận dụng nguồn năng lượng tái tạo trong nước như điện gió và điện mặt trời để thay thế phần lớn nhu cầu này, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu.

Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nhu cầu dầu toàn cầu có thể đạt đỉnh vào năm 2029. Tuy nhiên, Ember cho rằng khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang thúc đẩy các chính phủ đẩy nhanh chiến lược giảm phụ thuộc vào dầu mỏ, qua đó có thể khiến nhu cầu đạt đỉnh sớm hơn dự kiến.

Tại châu Âu, khủng hoảng năng lượng mới đang thúc đẩy các tranh luận về việc tăng tốc chuyển đổi xanh. Trong cuộc họp ngày 5/3, Ủy ban châu Âu và các nước thành viên nhấn mạnh nhu cầu đẩy nhanh phát triển nguồn năng lượng sạch, giá phải chăng và nội địa.

Diễn biến hiện tại cho thấy xung đột địa chính trị không chỉ gây gián đoạn nguồn cung mà còn thúc đẩy những thay đổi dài hạn trong cấu trúc năng lượng toàn cầu. Xe điện, từ một xu hướng công nghệ, đang trở thành công cụ chiến lược trong đảm bảo an ninh năng lượng.