Liên minh châu Âu (EU) đang đẩy nhanh kế hoạch phát hành đồng euro kỹ thuật số nhằm tăng cường tự chủ chiến lược trong lĩnh vực thanh toán và tài chính, giảm phụ thuộc vào các hệ thống thanh toán của Mỹ, đồng thời củng cố vai trò của đồng euro trong nền kinh tế số.
Biểu tượng đồng euro tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kế hoạch của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), đồng euro kỹ thuật số sẽ là phiên bản điện tử của đồng euro, do ECB phát hành và bảo đảm giá trị, cho phép người dân thanh toán trực tiếp tại cửa hàng, mua sắm trực tuyến hoặc chuyển tiền giữa các cá nhân. Khác với các loại tiền kỹ thuật số như Bitcoin, đồng euro kỹ thuật số có giá trị ổn định và luôn tương đương với đồng euro truyền thống.
Giới hoạch định chính sách EU cho rằng việc phát triển đồng tiền này không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh châu Âu vẫn phụ thuộc lớn vào các hệ thống thanh toán của Mỹ như Visa, Mastercard, PayPal, Apple Pay và Google Pay. Theo ECB, một đồng euro kỹ thuật số sẽ giúp củng cố vai trò của đồng euro trong nền kinh tế số, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó với các cú sốc bên ngoài và bảo đảm hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ.
Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất là tránh để đồng euro kỹ thuật số làm suy giảm vai trò của hệ thống ngân hàng thương mại. Nếu người dân chuyển phần lớn tiền gửi sang đồng tiền kỹ thuật số, các ngân hàng có thể đối mặt nguy cơ thiếu nguồn vốn, đặc biệt trong thời kỳ bất ổn tài chính.
Để hạn chế rủi ro này, ECB đề xuất giới hạn lượng đồng euro kỹ thuật số mỗi cá nhân được nắm giữ ở mức khoảng 3.000 euro. Phần tiền vượt mức sẽ tự động chuyển về tài khoản ngân hàng liên kết. Đồng euro kỹ thuật số cũng sẽ không được hưởng lãi suất, nhằm tránh tình trạng người dân rút tiền gửi khỏi ngân hàng. Doanh nghiệp cũng không được phép duy trì số dư lớn dưới dạng đồng tiền này.
Bên cạnh đó, vấn đề bảo vệ quyền riêng tư cũng được đặc biệt chú trọng. ECB cho biết hệ thống sẽ cho phép thực hiện các khoản thanh toán trực tiếp giữa các thiết bị, kể cả khi không có kết nối Internet, đồng thời bảo đảm tính riêng tư đối với các giao dịch nhỏ nhưng vẫn đáp ứng các quy định về phòng chống rửa tiền.
Tuần trước, Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ của Nghị viện châu Âu đã thông qua lập trường đối với dự thảo quy định về đồng euro kỹ thuật số, mở đường cho các cuộc đàm phán cuối cùng. EU đặt mục tiêu hoàn tất khuôn khổ pháp lý trong năm nay, triển khai chương trình thí điểm vào năm 2027 và có thể đưa đồng euro kỹ thuật số vào lưu hành chính thức từ năm 2029.