Theo kênh Euronews ngày 1/7, Chủ tịch đảng Nhân dân châu Âu (EPP) Manfred Weber cảnh báo EU cần thay đổi căn bản cách tiếp cận đối với Trung Quốc khi ngày càng lo ngại tình trạng dư thừa công suất sản xuất của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang gây sức ép lên các ngành công nghiệp châu Âu.

Ông Weber cho rằng EU cần xây dựng một sân chơi cạnh tranh bình đẳng hơn, trong đó các khoản trợ cấp không thể được xem là một phần của nền kinh tế thị trường tự do. Theo ông, Bắc Kinh cần hiểu rằng Brussels sẽ không tiếp tục chấp nhận tình trạng cạnh tranh thiếu công bằng.

Trước đó, Ủy viên phụ trách Thương mại EU Maros Sefcovic cho biết Brussels đặt mục tiêu đạt được thỏa thuận với Trung Quốc trước tháng 10 nhằm giải quyết các mất cân bằng thương mại kéo dài. Theo ông, EU kỳ vọng sẽ đạt được những kết quả cụ thể trước khi xem xét triển khai thêm các công cụ phòng vệ thương mại mới.

Khi được hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu đến tháng 10 mà hai bên vẫn không đạt được tiến triển, ông Weber cho rằng EU sẽ bước vào một “giai đoạn xung đột” với Trung Quốc trong lĩnh vực thương mại.

Những phát biểu trên phản ánh sự thay đổi ngày càng rõ trong cách tiếp cận của Brussels đối với Bắc Kinh. EU ngày càng lo ngại về nguy cơ xảy ra một "cú sốc Trung Quốc 2.0", khi lượng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc, từ hàng tiêu dùng đến xe điện, có thể tiếp tục tràn vào thị trường châu Âu, gây sức ép lên các doanh nghiệp sản xuất và thị trường lao động.

Trong thời gian qua, EU đã tìm cách cân bằng giữa việc tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện với Trung Quốc và tăng cường các biện pháp bảo vệ thị trường nội khối.

Các nhà lãnh đạo EU đã yêu cầu Ủy ban châu Âu rà soát hệ thống công cụ phòng vệ thương mại hiện có, đồng thời xem xét bổ sung các biện pháp mới nhằm bảo vệ khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp châu Âu.

Một trong những phương án đang được thảo luận là cơ chế đa dạng hóa chuỗi cung ứng, khuyến khích doanh nghiệp châu Âu giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp Trung Quốc.

Bên cạnh đó, Brussels cũng cân nhắc xây dựng cơ chế hỗ trợ các quốc gia thành viên hoặc các ngành công nghiệp chịu tác động mạnh từ cạnh tranh của Trung Quốc hoặc có nguy cơ trở thành mục tiêu trả đũa từ Bắc Kinh.

Tuy nhiên, nội bộ EU vẫn tồn tại khác biệt trong cách tiếp cận Trung Quốc. Tây Ban Nha tiếp tục coi Bắc Kinh là đối tác quan trọng và chủ trương duy trì hợp tác kinh tế, trong khi Pháp thúc đẩy chính sách ưu tiên doanh nghiệp châu Âu trong các lĩnh vực chiến lược.

Trong bối cảnh đó, Đức, nền kinh tế lớn nhất EU và là trung tâm công nghiệp của khối, được xem là quốc gia có vai trò then chốt trong việc định hình mức độ cứng rắn của Brussels đối với Bắc Kinh.

Theo giới quan sát, mốc thời gian tháng 10 có thể trở thành bước ngoặt trong quan hệ thương mại EU - Trung Quốc. Nếu hai bên đạt được thỏa thuận về việc thu hẹp tình trạng mất cân bằng thương mại, căng thẳng có thể được hạ nhiệt.

Ngược lại, việc tiếp tục bế tắc nhiều khả năng sẽ khiến Brussels đẩy mạnh các biện pháp phòng vệ thương mại, mở ra giai đoạn cạnh tranh quyết liệt hơn giữa hai nền kinh tế lớn.