Theo báo The Guardian, châu Á được dự báo là một trong những khu vực chịu tác động nặng nề nhất, từ các đợt nắng nóng khắc nghiệt ở Ấn Độ đến mưa lũ tại Trung Quốc và nguy cơ khủng hoảng nông nghiệp ở Đông Nam Á.

Theo WMO, El Nino có 80% khả năng hình thành trước tháng 9 và xác suất này tăng lên 90% trước tháng 11. Các chuyên gia lo ngại tác động của hiện tượng thời tiết tự nhiên này sẽ trở nên nghiêm trọng hơn khi diễn ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu do con người gây ra.

Ấn Độ đứng trước “tổ hợp nguy hiểm”

Mối lo lớn nhất đối với Ấn Độ là El Nino có thể làm gia tăng các đợt nắng nóng và làm suy yếu mùa gió mùa - nguồn cung cấp lượng mưa chủ yếu cho quốc gia Nam Á này. Dự báo hiện tại cho thấy lượng mưa năm nay có thể thấp hơn mức trung bình.

Nếu mưa đến muộn, đợt nắng nóng kéo dài nhiều tuần qua tại Ấn Độ có nguy cơ tiếp tục kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của người dân và làm gia tăng số ca tử vong liên quan đến thời tiết cực đoan. Đối với ngành nông nghiệp, vốn phụ thuộc lớn vào lượng mưa theo mùa, tình trạng khô hạn có thể gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất lương thực.

Các đợt nắng nóng trong tháng 5 đã làm giảm năng suất lúa mì và mù tạt tại nhiều địa phương. Giới chuyên gia lo ngại El Nino sẽ khiến hạn hán trở nên nghiêm trọng hơn, từ đó đe dọa an ninh lương thực của đất nước đông dân nhất thế giới.

Ông Devender Sharma, chuyên gia nông nghiệp và nhà hoạt động môi trường của Ấn Độ, nhận định năm 2026 sẽ là phép thử lớn đối với quốc gia này trong bối cảnh biến đổi khí hậu và những bất ổn địa chính trị toàn cầu. Theo ông, sự kết hợp giữa nắng nóng cực đoan hiện nay và El Nino trong những tháng tới là "một tổ hợp chết người" đối với nông nghiệp Ấn Độ.

Không chỉ khu vực nông thôn bị ảnh hưởng, các đô thị lớn cũng đối mặt nhiều rủi ro. Thành phố Mumbai với hơn 22 triệu dân hiện phụ thuộc vào bảy hồ chứa nước tự nhiên được bổ sung hoàn toàn nhờ mưa. Các hồ này chỉ còn đủ nước sử dụng trong khoảng 45 ngày. Nếu mùa mưa tiếp tục đến muộn, thành phố có thể rơi vào khủng hoảng nước nghiêm trọng.

Trung Quốc cảnh giác với mưa lũ và thời tiết khó lường

Trung Quốc vốn thường xuyên phải đối mặt với cả hạn hán lẫn lũ lụt trong mùa hè. Năm nay, El Nino được dự báo sẽ khiến những thách thức này trở nên phức tạp hơn.

Trung tâm Khí hậu Quốc gia Trung Quốc cho biết tác động của El Nino có thể đạt đỉnh vào mùa thu và mùa đông, kéo theo lượng mưa gia tăng ở miền Nam trong khi nhiệt độ tăng cao trên phạm vi cả nước.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, lượng mưa tại một số khu vực có thể cao hơn trung bình khoảng 20% trong năm nay.

Tại tỉnh Thanh Hải trên cao nguyên Thanh Tạng, cơ quan khí tượng địa phương cảnh báo dù El Nino có vẻ là hiện tượng xảy ra ở xa, tác động của nó đối với khu vực này có thể khó lường và cực đoan. Chính quyền đã khuyến cáo người dân chuẩn bị các vật tư khẩn cấp và sẵn sàng ứng phó với những biến động thời tiết bất ngờ.

Trung Quốc cũng đã ban hành nhiều cảnh báo về mưa lớn và giông bão khi bước vào mùa thời tiết cực đoan. Bộ Thủy lợi nước này nhận định tình hình phòng chống lũ hiện nay nghiêm trọng và phức tạp.

Một số khu vực miền Nam và miền Đông Trung Quốc được dự báo có lượng mưa vượt 200 mm chỉ trong thời gian ngắn. Tỉnh Hồ Bắc nằm trong số những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Đông Nam Á đối mặt “bài kiểm tra sức chịu đựng”

Các chuyên gia khí hậu cảnh báo Đông Nam Á có thể phải trải qua những đợt nắng nóng kéo dài, hạn hán nghiêm trọng, cháy rừng và ô nhiễm không khí nếu El Nino phát triển mạnh.

Thông thường, các luồng gió mạnh đẩy khối nước ấm về phía Tây Thái Bình Dương, tạo ra lượng mưa dồi dào cho khu vực. Tuy nhiên, khi các luồng gió này suy yếu hoặc đảo chiều, nguồn ẩm sẽ dịch chuyển sang phía Đông, khiến những quốc gia như Malaysia, Singapore, Indonesia, Thái Lan và Philippines mất đi nguồn cung cấp độ ẩm quan trọng.

Hệ quả là nhiệt độ tăng cao, nguồn nước suy giảm nhanh chóng, trong khi hệ thống điện phải chịu áp lực lớn hơn do nhu cầu làm mát tăng mạnh.

Nông nghiệp và thủy điện được đánh giá là hai lĩnh vực dễ tổn thương nhất. Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp như Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Philippines có nguy cơ chịu thiệt hại đáng kể.

Trong bối cảnh khu vực vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt năng lượng và phân bón do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, sự trở lại của El Nino được xem là một phép thử đối với khả năng chống chịu của các nền kinh tế.

Theo các chuyên gia, đất đai khô cằn có thể làm giảm sản lượng các mặt hàng thiết yếu như gạo và dầu cọ, kéo theo nguy cơ thiếu lương thực và giá cả tăng cao. Điều này đặc biệt ảnh hưởng tới các hộ gia đình thu nhập thấp.

Những khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa có thể là nơi chịu tác động nghiêm trọng nhất. Nhiều cộng đồng hiện vẫn phụ thuộc vào giếng nông, sông suối hoặc nguồn nước tự nhiên. Khi nhiệt độ tăng và bốc hơi diễn ra mạnh hơn, các nguồn nước này có nguy cơ cạn kiệt, buộc người dân phải sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, làm gia tăng nguy cơ bùng phát các bệnh truyền qua nước như dịch tả.

Ngoài ra, El Nino còn có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh nhiệt đới như sốt xuất huyết và sốt rét phát triển.

Ngành du lịch, một trụ cột kinh tế của Đông Nam Á, cũng không tránh khỏi tác động. Nhiệt độ tại nhiều điểm đến nổi tiếng như Bangkok hay Đà Nẵng có thể vượt xa ngưỡng 40 độ C vào ban ngày, khiến các hoạt động ngoài trời bị hạn chế đáng kể.

Tình trạng khô hạn kéo dài cũng làm gia tăng nguy cơ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia. Khói bụi từ các đám cháy có thể lan rộng, ảnh hưởng tới những trung tâm tài chính và giao thông lớn như Singapore hay Kuala Lumpur.

Giới khoa học đặc biệt lo ngại bởi El Nino lần này diễn ra trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu đang tăng nhanh do hoạt động của con người. Giáo sư Benjamin Horton, Hiệu trưởng Trường Năng lượng và Môi trường thuộc Đại học Thành phố Hong Kong, nhận định Đông Nam Á là một trong những khu vực dễ tổn thương nhất trước El Nino và thế giới hiện nay không còn phải đối mặt với hiện tượng này một cách riêng lẻ, mà là sự cộng hưởng giữa El Nino và biến đổi khí hậu toàn cầu.