Thỏa thuận giữa FPT và Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) về bản hợp đồng chiến lược 5 mùa giải thông qua nền tảng FPT Play cho thấy thách thức mà các đơn vị nắm bản quyền thể thao phải đối mặt là tình trạng vi phạm bản quyền trên Internet. Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới (26/4) năm 2026 với chủ đề “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng - Bắt đầu - Đổi mới” nhằm góp phần nâng cao nhận thức của người hâm mộ, từng bước để người hâm mộ Việt Nam lựa chọn xem các giải đấu trên các kênh chính thống - đây là cách thiết thực để bảo vệ bản quyền thể thao.

Bảo vệ bản quyền trên môi trường số

Bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền và tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhấn mạnh: Bản quyền không chỉ là vấn đề pháp lý khô khan, hành lang pháp lý nói chung mà còn là hành lang pháp lý thúc đẩy mạch máu nuôi dưỡng sự phát triển của kinh tế thể thao. Ngày nay, khi kinh tế số phát triển, một trận đấu không chỉ còn 90 phút trên sân cỏ mà nó sẽ tiếp tục được lan tỏa trên các mạng truyền thông và vai trò của bản quyền là vô cùng quan trọng trong nền kinh tế số. Các giá trị từ bản quyền, từ các trận đấu, các chương trình truyền hình chiếm rất lớn trong các trận đấu khi tới khoảng 35% tổng doanh thu. Do đó, Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới năm 2026 với chủ đề “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng - Bắt đầu - Đổi mới” nhằm thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động bảo vệ, thực thi bản quyền để có thể bảo vệ và phát triển kinh tế thể thao.

Vấn đề bản quyền rất quan trọng, bởi khi có nguồn thu một cách hợp pháp thì những trận đấu đó sẽ được tăng thêm về chất lượng đào tạo, tăng thêm về chất lượng trận đấu cũng như chế độ cho các cầu thủ, vận động viên. Trong bối cảnh vi phạm bản quyền đang là vấn đề "nổi cộm" tại thị trường Việt Nam, Cục Bản quyền và tác giả đang tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng và cơ quan quản lý Nhà nước để có các phương án bảo vệ bản quyền hiệu quả, thúc đẩy công nghệ và sáng tạo cũng như nền công nghiệp văn hóa thể thao của Việt Nam. 

Trong lĩnh vực thể thao, một đôi giày của cầu thủ, một chiếc áo của cầu thủ, công nghệ giám sát trận đấu…. đó đều là sở hữu trí tuệ, là sáng chế, là nhãn hiệu, kiểu dáng… cùng với đó là các đối tượng được bảo vệ bản quyền trận đấu, phát sóng chương trình thể thao, truyền thông… Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới năm 2026 với chủ đề “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng - Bắt đầu - Đổi mới” cho thấy Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới đánh giá cao vai trò đặc biệt quan trọng của sở hữu trí tuệ trong bảo vệ thể thao và thúc đẩy phát triển kinh tế thể thao. Việt Nam đã "sẵn sàng" và chúng ta "bắt đầu" để cùng "đổi mới" để thúc đẩy nền công nghiệp thể thao của Việt Nam phát triển một cách vững mạnh.

Bà Tô Nam Phương, Phó Tổng giám đốc FPT Play cho biết: Trong bối cảnh kinh tế thể thao toàn cầu đang bước vào giai đoạn phát triển dựa trên dữ liệu và tài sản trí tuệ, câu chuyện nâng tầm thể thao Việt Nam không chỉ dừng ở thành tích thi đấu hay quy mô giải đấu mà cần chú trọng tới vấn đề bản quyền thể thao. Bởi trong môi trường vi phạm bản quyền thì dữ liệu bị phân tán, giá trị quảng cáo bị pha loãng, nguồn thu thất thoát và rủi ro pháp lý cao khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại. Điển hình, tại SEA Games 33, nền tảng FPT Play ghi nhận hơn 2 tỷ lượt xem nội dung thể thao cho thấy chiến lược phát triển không thể dừng ở việc phát sóng, mà phải hướng đến xây dựng và bảo vệ "siêu IP" - tài sản trí tuệ thương mại mang tính bền vững. Đây chính là nền tảng để nâng định giá giải đấu, đồng thời mở ra khả năng xuất khẩu nội dung thể thao ra thị trường quốc tế.

Dừng, cắt sóng các nội dung vi phạm bản quyền

Bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền và tác giả cho biết: Trong lĩnh vực bản quyền, Việt Nam đã là thành viên của 8 trên 9 điều ước quốc tế về quyền tác giả, quyền liên quan. Bên cạnh đó, ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/4/2026. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện thuận lợi và thúc đẩy hoạt động đăng ký, bảo hộ, khai thác, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nói chung và vấn đề bản quyền thể thao nói riêng.

Vấn đề bản quyền thể thao tại Việt Nam đang là cuộc chiến cam go giữa các đơn vị sở hữu hợp pháp và các nền tảng phát lậu, đặc biệt trước các sự kiện lớn như World Cup 2026. Hiện các cơ quan chức năng đang thắt chặt kiểm soát, áp dụng công nghệ giám sát 24/7 và truy cứu trách nhiệm hình sự để bảo vệ vấn đề bản quyền trong lĩnh vực thể thao. Để bảo vệ bản quyền nói chung, bảo vệ bản quyền thể thao nói riêng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 341/2025/NĐ-CP vào cuối năm 2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả và quyền liên quan, thay thế các quy định cũ. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/2/2026 nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, phù hợp với các quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi.

Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan đã cho thấy hành lang pháp lý một cách mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn để bảo vệ các tác phẩm, các đối tượng về tác giả, quyền liên quan đã đưa ra mức xử phạt nâng cao. Từ ngày 15/2/2026, khi Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan có hiệu lực, chủ thể quyền không cần chờ đợi 30 ngày hay 45 ngày thậm chí lâu hơn nữa xử lý vi phạm bản quyền mà có thể trực tiếp phối hợp với các đơn vị trung gian cung cấp các tín hiệu đường truyền cũng như các trang mạng xã hội để ngay lập tức dừng, cắt sóng các nội dung vi phạm bản quyền.

Anh Hoàng Duy Khánh, người hâm mộ thể thao, thường trú tại phường Hà Đông, Hà Nội cho biết: Tôi rất ý thức đến vấn đề bản quyền nên trước kia tôi xem kênh K+ trả phí, giờ chuyển sang FPT trả phí. Là người hâm mộ thể thao nên tôi ý thức việc đóng góp công sức cho các đơn vị sản xuất, các đơn vị dịch vụ, để làm sao ngoài tinh thần thể thao để có những trận đấu xuyên suốt, không bị dừng, cắt sóng đột ngột thì còn vì sự phát triển của các đơn vị, ngành để kinh tế thể thao phát triển.

Ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: Với khẩu hiệu "Sẵn sàng - Bắt đầu - Đổi mới!" và hình ảnh quen thuộc trên đường đua không chỉ là cuộc đua không ngừng nghỉ bằng sức bền, sức dẻo dai của thể lực mà còn là cuộc đua của tri thức và công nghệ. Trong thể thao hiện đại, đằng sau mỗi kỷ lục được lập, đằng sau mỗi trận đấu mãn nhãn... là sự đóng góp thầm lặng của những nhà sáng chế, nhà thiết kế và người làm thương hiệu. Nền thể thao Việt Nam đang trên đà chuyên nghiệp hóa, kéo theo sự phát triển của các sản phẩm, công nghệ và mô hình kinh doanh thể thao sáng tạo, cùng với đó là sự phụ thuộc rất lớn vào nền tảng công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ. Vì vậy, vấn đề dừng, cắt sóng khi vi phạm bản quyền quy định tại Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư để thúc đẩy phát triển kinh tế thể thao trong thời gian tới.