Theo Financial Times ngày 1/7, Berlin đang đề nghị Washington chấp thuận một cơ chế đồng sản xuất vũ khí trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Ankara vào tuần tới.

Động thái này là một phần trong nỗ lực rộng hơn của các nước châu Âu nhằm tận dụng năng lực công nghiệp quốc phòng trong nước để củng cố quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong bối cảnh Mỹ đang xem xét lại mức độ cam kết đối với an ninh châu Âu.

Các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hai bên đang thảo luận về các mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp quốc phòng Đức và Mỹ. Nội dung đàm phán bao gồm khả năng sản xuất tên lửa hành trình tầm xa Tomahawk cũng như tên lửa đánh chặn PAC-3, phiên bản hiện đại nhất thuộc hệ thống phòng không Patriot.

Theo Financial Times, một nguồn tin cho biết phản ứng từ cả chính phủ và ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ đối với đề xuất này tích cực hơn so với dự đoán ban đầu.

Berlin cho rằng việc mở rộng sản xuất vũ khí Mỹ tại Đức sẽ mang lại lợi ích cho cả hai phía. Với nền tảng công nghiệp quy mô lớn, bao gồm ngành ô tô đang chịu sức ép cạnh tranh từ Trung Quốc, Đức có thể chuyển đổi một phần năng lực sang lĩnh vực quốc phòng.

Sản xuất tại chỗ cũng sẽ giúp Mỹ giảm áp lực về năng lực chế tạo vũ khí trong bối cảnh nhu cầu gia tăng sau xung đột với Iran, đồng thời rút ngắn thời gian bàn giao khí tài cho các đồng minh châu Âu đang đẩy mạnh tái vũ trang trước mối đe dọa từ Nga.

Tuy nhiên, việc sản xuất các hệ thống vũ khí sử dụng công nghệ nhạy cảm của Mỹ bên ngoài lãnh thổ nước này vẫn cần sự chấp thuận từ Washington.

Bộ Quốc phòng Đức cho biết hai nước hiện đã duy trì quan hệ hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng. Tập đoàn Rheinmetall đang sản xuất thân máy bay cho tiêm kích F-35 của Lockheed Martin, trong khi liên doanh giữa MBDA và Raytheon đã xây dựng cơ sở sản xuất tên lửa Patriot PAC-2 và GEM-T tại Đức.

Theo bộ này, Berlin sẽ tiếp tục tìm kiếm các giải pháp nhằm mở rộng năng lực sản xuất và đẩy nhanh tiến độ bàn giao những hệ thống vũ khí "đang rất cần thiết" cho quân đội Đức cũng như các quốc gia châu Âu khác.

Song song với đó, Chính phủ Đức cũng đã trao đổi với chi nhánh của MBDA tại Đức về khả năng hợp tác với Raytheon để sản xuất phiên bản tên lửa Tomahawk phóng từ mặt đất. Loại tên lửa này có tầm bắn hơn 2.000 km. Dù MBDA và Raytheon đã có quan hệ hợp tác lâu năm, hai bên hiện chưa tiến hành đàm phán trực tiếp về dự án này.

Berlin cũng đang dẫn đầu các nỗ lực của châu Âu nhằm chuẩn bị các biên bản ghi nhớ và hợp đồng liên quan đến đồng sản xuất cũng như mua sắm quốc phòng để trình lên Hội nghị Thượng đỉnh NATO.

Đề xuất của Đức được đưa ra trong bối cảnh các tập đoàn quốc phòng Mỹ đang đối mặt với lượng đơn hàng tồn đọng lớn cùng tình trạng thiếu hụt nhiều linh kiện quan trọng, đặc biệt là động cơ nhiên liệu rắn dùng cho tên lửa.

Mục tiêu lớn hơn của Berlin là lấp đầy những khoảng trống năng lực răn đe có thể xuất hiện nếu Mỹ tiếp tục điều chỉnh chiến lược quân sự, giảm hiện diện tại châu Âu để tập trung nhiều hơn vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Tây Bán cầu.

Mối lo của Đức càng gia tăng sau khi Lầu Năm Góc hồi tháng 5 hủy kế hoạch triển khai một tiểu đoàn trang bị hệ thống Tomahawk phóng từ mặt đất tới Đức. Kế hoạch được xây dựng dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden nhằm tăng cường năng lực răn đe của NATO trước việc Nga triển khai tên lửa hành trình và máy bay chiến đấu tại vùng Kaliningrad.

Kể từ đó, Berlin đã nối lại đề nghị mua tên lửa Tomahawk từ Mỹ. Một quan chức Đức xác nhận các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra. Đồng thời, nước này cũng cân nhắc một số phương án thay thế, trong đó có tên lửa hành trình Flamingo do Ukraine phát triển.

Ông Thomas Rowekamp, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Quốc hội Đức, cho rằng châu Âu cần sớm sở hữu năng lực tương đương Tomahawk để bảo vệ lục địa. Theo ông, nếu Mỹ không triển khai hoặc không cung cấp loại tên lửa này, các nước châu Âu sẽ phải tìm giải pháp khác để bù đắp khoảng trống năng lực.

Dù vậy, một số nghị sĩ Đức vẫn hoài nghi khả năng Washington chấp nhận chuyển giao những công nghệ quốc phòng cốt lõi.

Ông Bastian Ernst, thành viên Ủy ban Quốc phòng Quốc hội Đức, nhận định Mỹ khó cho phép các đồng minh tiếp cận những công nghệ nhạy cảm nhất. Theo ông, việc sản xuất thân máy bay F-35 chỉ là công đoạn cơ khí, trong khi các công nghệ cốt lõi liên quan đến tên lửa và hệ thống tác chiến vẫn được Washington coi là tài sản chiến lược.

Thực tế, quá trình hợp tác sản xuất quốc phòng giữa hai nước cũng từng gặp nhiều trở ngại. Tổng giám đốc Rheinmetall Armin Papperger cho biết kế hoạch hợp tác với Lockheed Martin để sản xuất rocket và tên lửa đang tiến triển chậm hơn kỳ vọng do các bên vẫn chưa thống nhất về chi phí, chuyển giao công nghệ và quy mô sản xuất.

Nếu được thông qua, cơ chế đồng sản xuất sẽ không chỉ giúp châu Âu rút ngắn thời gian tiếp cận các hệ thống vũ khí chiến lược mà còn phản ánh xu hướng các đồng minh NATO đang tìm kiếm những mô hình hợp tác công nghiệp sâu rộng hơn nhằm duy trì sự gắn kết với Mỹ trong bối cảnh môi trường an ninh ngày càng nhiều biến động.