Thông tin đội đua Marussia quyết định “cắt giảm” tay đua Timo Glock (ảnh) vào mùa giải 2013 dấy lên mối lo ngại về vấn đề kinh tế mà các đội đua phải đối mặt...

Kể từ mùa giải 2011, ba đội đua gây chú ý là Lotus (đổi tên thành Caterham), Virgin (đổi tên thành Marussia) và Campos Meta (nay đổi tên thành HRT và đội đua này cũng đã rút lui khỏi giải) nhận được khá nhiều lời hứa hẹn về tài trợ. Đội đua Virgin Racing đã có được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ nhà sản xuất xe tiếng tăm của Nga Marussia Motor. Thế nhưng chuyện tiền nong, kinh phí hoạt động vẫn là vấn đề lớn của các đội đua cho tới tận bây giờ.

Những nỗ lực để ra mắt một thỏa thuận “hạn chế tài nguyên” được tập trung vào các hạng mục “gây khó” cho các đội đua chứ không phải là các giải pháp cắt giảm chi phí cho tất cả các thành viên trong mạng lưới. Và giờ đây, chi phí đòi hỏi những nhà quản lý đội đua phải làm việc với những thách thức lớn hơn.

Sau khi rời khỏi hệ thống thi đấu, HRT giải tán đội đua vào cuối năm 2012 sau nhiều nỗ lực của các nhà tổ chức F1 để duy trì và giúp đội đua tồn tại trong suốt cuộc ra mắt ngắn ngủi. Mặc dù HRT chưa bao giờ là cái tên nổi trội, nhưng việc ra đi của nó lại gây một đòn lớn với môn thể thao danh giá này.

Và việc Marussia kết thúc hợp đồng với cựu tay đua của đội Toyota - Timo Glock như một hiệu ứng dây chuyền. Timo Glock đến với Marussia từ ngày đầu tiên lập đội với cái tên mới. Dù thành tích của anh đã giúp thành tích của đội này cải thiện nhưng những khó khăn kinh tế vẫn buộc Glock phải ra đi nhắc người ta nhớ tới những vấn đề về sức ép kinh tế, lợi nhuận hiện nay trong thể thao. Nó cho người ta thấy F1 không phải là vườn toàn hoa hồng và không chỉ Marussia là gặp hoàn cảnh khó khăn hiện nay.

Giá tài trợ giảm, trong khi phần lớn các nhà sản xuất ô tô ngoảnh mặt làm ngơ. Việc chi tiền cho các đường đua khó khăn hơn việc có tiền phòng bị để sử dụng đúng lúc trong điều kiện khủng hoảng kinh tế như hiện nay. Giải đấu năm 2012 là một giải đấu mang tính thách thức thực sự. Các đội đua trong hệ thống buộc phải chi nhiều tiền hơn nếu muốn theo đuổi cả mùa giải vì theo quy định tài chính của F1 về tiền thưởng thì số tiền thưởng lại cho đội đua tỷ lệ thuận với số điểm thưởng.

Với một hệ thống các giải đua liên tục trong một năm, các đội đua phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan và điều đó khiến giám đốc tài chính của đội còn quan trọng hơn cả đội hình kỹ thuật. Họ chính là người cẩn thận để cân bằng lại những hấp dẫn giữa việc theo đuổi càng nhiều giải thưởng với các vấn đề ngân sách. Điều này cũng tương tự như trong bóng đá, để tham dự giải UEFA Champions League cần rất nhiều ngân sách để lên ngôi nhưng điều đó cũng có thể khiến họ bị rớt hạng ở các giải đấu khác. Sự ra đi của Glock từ Marrusia không phải là cá biệt. Heikki Kovalainen, tay đua cựu vô địch F1 cũng đã để mất vị trí của mình tại đội Caterham mùa giải 2012.

Nhưng có một cách hiểu khác. Các đội bóng F1 không thể tồn tại lâu dài với chỉ có tiền tài trợ thậm chí thông qua việc thuê các tay đua về lái cho đội của mình. Họ cần phải tự tạo ra những dự án kinh doanh để gây quỹ hoạt động cho đội đua F1, bộ mặt của hãng xe của mình.

Caterham, mặc dù là cái tên khá mới mẻ vẫn hoạt động với mục đích tạo ra lợi nhuận từ việc mở rộng các dòng xe và dịch vụ tư vấn kỹ thuật để hỗ trợ cho cuộc phiêu lưu F1 của mình. Williams cũng tương tự, tập trung vào phát triển công nghệ xanh. Trong đó, McLarren được coi là tiên phong khi nhận ra những yêu cầu đòi hỏi này từ nhiều năm trước. Đội đua thực sự đã làm kinh doanh khi có thương hiệu McLaren Automotive – chuyên sản xuất siêu xe độc quyền và được đánh giá cao; McLaren Applied Technologies chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn về đua xe cho các giải vô địch và cả các kỳ Olympic. Chính Mercedes mới đây cũng thừa nhận là mình cũng đang bắt đầu chuyển sang xu thế này.

Cho đến nay các đội thuần thi đấu như Marussia, Force India và Sauber đang gặp nhiều thách thức với việc tạo ra nguồn ngân sách để thi đấu. Ngân sách thi đấu dùng để phát triển các dòng xe chắc chắn sẽ là con số lớn. Nhưng trong đua xe hiện đại, trả tiền cho các tay đua thôi chưa đủ, các đội đua F1 đang cần những sáng kiến mở hơn để có thể tồn tại trước những khó khăn về kinh tế...

Lê Sơn