Một chạm nối hành trình từ khách sạn đến bảo tàng

Ghi nhận tại các khách sạn ở phường Sài Gòn (TP Hồ Chí Minh) cho thấy, nhiều du khách đã hoàn tất việc tìm kiếm, so sánh giá, lựa chọn phòng và thanh toán trước khi đến. Tại quầy lễ tân của các khách sạn, khách chỉ cần mở điện thoại, xuất trình mã đặt phòng hoặc thư xác nhận trên nền tảng trực tuyến để nhân viên kiểm tra thông tin và thực hiện thủ tục nhận phòng. Quy trình này giúp rút ngắn thời gian giao dịch, nhất là với khách từ địa phương khác hoặc khách quốc tế. 

Chị Nguyễn Thu Dịu (Hà Nội) đang đi du lịch tại TP Hồ Chí Minh, cho biết, chị đặt phòng khách sạn  thông qua nền tảng trực tuyến. Trước khi thanh toán, chị so sánh giá, vị trí, loại phòng, chính sách hoàn hủy và đọc các đánh giá mới của khách từng lưu trú.

“Đặt phòng trên điện thoại rất thuận tiện vì tôi có thể chủ động lựa chọn theo nhu cầu và ngân sách. Tuy nhiên, điều tôi quan tâm nhất là hình ảnh và thông tin phải đúng với thực tế, từ vị trí khách sạn, diện tích phòng đến chất lượng dịch vụ. Khi nhận được xác nhận rõ ràng, có mã đặt phòng và thông tin liên hệ cụ thể, tôi cảm thấy yên tâm hơn. Những đánh giá mới của khách hàng cũng giúp tôi tránh được các địa điểm có dấu hiệu không minh bạch”, chị Thu Dịu nói.

Sau khi nhận phòng, chị Thu Dịu tiếp tục sử dụng điện thoại để tìm đường, tra cứu giờ mở cửa và mua vé tham quan Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh. Hành trình từ khách sạn đến điểm tham quan cho thấy điện thoại thông minh đang trở thành công cụ đồng hành xuyên suốt chuyến đi, thay thế một phần bản đồ giấy, vé in và các bước hỏi thông tin trực tiếp.

Ghi nhận trên nền tảng số của Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, du khách có thể lựa chọn ngày tham quan, thanh toán trực tuyến và nhận vé điện tử qua email. Khi đến nơi, khách chỉ cần xuất trình mã QR trên điện thoại để quét tại cổng, không cần xếp hàng mua vé như trước. Hệ thống còn giúp du khách cập nhật trước thông tin trưng bày, sơ đồ tham quan và các quy định cần thiết.

Bên cạnh vé điện tử, bảo tàng cung cấp nội dung tham quan trên website, giới thiệu một số chuyên đề bằng hình thức VR360 và duy trì dịch vụ thuyết minh qua thiết bị tai nghe không dây. Việc kết hợp giữa hiện vật, hình ảnh, âm thanh và nội dung số giúp công chúng có thêm cách tiếp cận lịch sử, đồng thời hỗ trợ khách chủ động lựa chọn nội dung phù hợp với thời gian tham quan.

Đại diện Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh cho biết, ứng dụng công nghệ số không nhằm thay thế hiện vật hoặc không gian trưng bày mà giúp câu chuyện lịch sử được truyền tải trực quan, thuận tiện hơn. Vé điện tử và mã QR giảm thời gian chờ, hỗ trợ điều tiết lượng khách vào những khung giờ cao điểm; còn VR360 mở rộng khả năng tiếp cận đối với người chưa thể đến trực tiếp.

Bảo tàng sẽ tiếp tục chuẩn hóa nội dung số, nghiên cứu bổ sung ngôn ngữ và cải thiện khả năng tiếp cận cho người cao tuổi, người khuyết tật. Dữ liệu phản hồi của khách cũng là cơ sở điều chỉnh cách trưng bày, thuyết minh và tổ chức dòng khách. Tuy nhiên, quá trình số hóa phải bảo đảm tính chính xác lịch sử, bản quyền tư liệu, an toàn thông tin và giữ được sự trang nghiêm, chân thực của bảo tàng.

Từ thực tế doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Mẫn, Phó Tổng giám đốc VinaGroup Travel cho biết, du lịch thông minh cần một hệ thống dữ liệu chính xác, được cập nhật thường xuyên và kết nối giữa điểm đến, khách sạn, nhà hàng, vận chuyển, lữ hành, mua sắm và thanh toán. Du khách phải có khả năng hoàn thành phần lớn hành trình trên môi trường số, từ tìm hiểu thông tin, đặt dịch vụ đến phản hồi sau chuyến đi.

Theo ông Mẫn, doanh nghiệp cần công cụ phân tích nhu cầu để xây dựng sản phẩm phù hợp từng nhóm khách, thay vì giới thiệu cùng một chương trình cho tất cả mọi người. AI có thể gợi ý lịch trình, hỗ trợ đa ngôn ngữ và chăm sóc khách hàng, nhưng thông tin phải được kiểm chứng. Công nghệ cần giúp dịch vụ nhanh hơn, minh bạch hơn, không làm mất đi sự hiếu khách và khả năng xử lý tình huống của người làm du lịch.

Liên thông dữ liệu, bảo vệ quyền lợi du khách

Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, phát triển du lịch thông minh phải chuyển từ những ứng dụng riêng lẻ sang hệ sinh thái số dựa trên dữ liệu. Thành phố cần đồng thời đầu tư hạ tầng, chuẩn hóa thông tin, phát triển nhân lực số, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và bảo đảm an toàn cho người dùng.

Thực tế, thời gian qua, TP Hồ Chí Minh đã triển khai Bản đồ du lịch tương tác thông minh 3D/360, số hóa nhiều điểm đến và phát triển ứng dụng du lịch trên thiết bị di động. Theo đó, du khách có thể tìm kiếm thông tin về điểm tham quan, cơ sở lưu trú, nhà hàng, sự kiện và từng bước thực hiện các giao dịch trực tuyến trên cùng hành trình. 

Ngoài ra, với hệ thống theo dõi dữ liệu du khách HCMC Global Traveler Barometer được triển khai tại Thành phố cũng giúp phân tích hành vi, thị hiếu, mức độ sẵn sàng đi du lịch và hình ảnh TP Hồ Chí Minh trong mắt khách quốc tế. Dữ liệu từ các thị trường trọng điểm giúp ngành du lịch đánh giá hiệu quả quảng bá, nhận diện xu hướng và điều chỉnh hoạt động xúc tiến phù hợp từng nhóm khách.

Hiện nay, AI cũng đang được kỳ vọng cung cấp thông tin đa ngôn ngữ, gợi ý khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan và lịch trình phù hợp. Công nghệ VR, AR giúp du khách trải nghiệm thử điểm đến trước khi quyết định. Tuy nhiên, thông tin về giá, giờ mở cửa, chất lượng dịch vụ và tình trạng giao thông thường xuyên thay đổi nên các đơn vị, doanh nghiệp lữ hành khi áp dụng công nghệ AI thì nên cập nhật các thông tin từ nguồn chính thống trước khi đẩy lên các nền tảng số. 

Tiến sĩ Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Du lịch TP Hồ Chí Minh cho rằng, cơ sở dữ liệu thống nhất giữ vai trò quan trọng đối với nghiên cứu thị trường và xây dựng chiến lược phát triển. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được lựa chọn phù hợp với nhu cầu thực tế, thay vì đầu tư theo phong trào hoặc triển khai những hệ thống không thể kết nối.

Theo đó, TP Hồ Chí Minh cần xây dựng chuẩn dữ liệu dùng chung và cơ chế chia sẻ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch, đơn vị công nghệ. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng cần được hỗ trợ tiếp cận giải pháp số với chi phí phù hợp. Đội ngũ nhân lực của các đơn vị du lịch cũng phải được đào tạo kỹ năng phân tích dữ liệu, thiết kế sản phẩm số và bảo vệ thông tin khách hàng khi xảy ra sự cố lộ lọt thông tin cá nhân của khách hàng.

Theo Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, một mắt xích quan trọng khác trong chuyển đối số ngành du lịch TP Hồ Chí Minh là việc phát triển các nền tảng đặt phòng trực tuyến (Online Travel Agent - OTA). Đây là nơi kết nối lượng lớn khách du lịch với cơ sở lưu trú nhưng cũng có nguy cơ xuất hiện thông tin sai lệch về hạng sao, vị trí, hình ảnh, chất lượng phòng hoặc website giả mạo. Vì vậy, Sở đang tăng cường phối hợp với các nền tảng đặt phòng trực tuyến (OTA) rà soát, chuẩn hóa thông tin cơ sở lưu trú du lịch trên môi trường số, hướng đến mục tiêu thông tin đúng, dịch vụ đúng, bảo vệ quyền lợi du khách và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

Ông Lê Trương Hiền Hoà, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết, việc tăng cường phối hợp với các OTA không nhằm hạn chế hoạt động kinh doanh trực tuyến mà để xác lập rõ trách nhiệm của từng bên. Cơ sở lưu trú chịu trách nhiệm về thông tin cung cấp; nền tảng có trách nhiệm kiểm tra, rà soát trước và trong quá trình đăng tải; cơ quan quản lý hướng dẫn, kiểm tra và phối hợp xử lý vi phạm.

Theo đó, việc kinh doanh du lịch trên môi trường số phải đi cùng trách nhiệm về tính chính xác và minh bạch. Du khách có quyền được biết đúng cơ sở mình đặt phòng, đúng hạng sao và đúng chất lượng dịch vụ. Minh bạch thông tin vừa bảo vệ khách du lịch, vừa bảo vệ những doanh nghiệp kinh doanh chân chính, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và góp phần xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành điểm đến an toàn, chất lượng, đáng tin cậy.

Về lâu dài, TP Hồ Chí Minh cũng đang hướng đến xây dựng kho dữ liệu du lịch dùng chung, kết nối thông tin về điểm đến, sự kiện, cơ sở lưu trú, vận tải, bảo tàng, khu vui chơi và doanh nghiệp lữ hành. Trên nền dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, Thành phố có thể phát triển trợ lý du lịch ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hỗ trợ đa ngôn ngữ, gợi ý lịch trình theo nhu cầu, cảnh báo thời tiết, giao thông và tình trạng quá tải tại điểm tham quan. Đối với các cơ quan quản lý cũng có thêm công cụ dự báo dòng khách, điều phối hoạt động xúc tiến và đánh giá hiệu quả từng sản phẩm du lịch.

Một sản phẩm khác có thể nghiên cứu thí điểm là “Thẻ du lịch thông minh TP Hồ Chí Minh”, tích hợp vé tham quan, phương tiện giao thông công cộng, bảo tàng, tour nội đô và một số dịch vụ mua sắm, ẩm thực trên cùng mã QR hoặc nền tảng di động. Du khách chỉ cần một tài khoản để tra cứu, đặt dịch vụ và thanh toán trong suốt hành trình. Dữ liệu được tổng hợp ở dạng ẩn danh sẽ giúp ngành du lịch nhận diện nhu cầu, thiết kế sản phẩm phù hợp hơn, đồng thời phải bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư của người sử dụng.