Ngày 12/3, Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Foodbank Việt Nam) và Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam đã tổ chức lễ ra mắt dự án “Green Hero Solution - Mô hình tuần hoàn cho hệ thống nông nghiệp và lương thực thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam”.

Dự án được triển khai trong bối cảnh Việt Nam và Đan Mạch tăng cường hợp tác trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, đặc biệt sau khi hai nước thiết lập Đối tác Chiến lược xanh Việt Nam - Đan Mạch (Green Strategic Partnership - GSP) vào tháng 11/2023.

Khuôn khổ hợp tác này tập trung vào các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, kinh tế xanh, nông nghiệp bền vững, quản lý tài nguyên và đổi mới sáng tạo, nhằm hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Phát biểu tại sự kiện, bà Sanne Høj Andrén, Tham tán Nông nghiệp, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam cho biết, trong nhiều năm qua, Đan Mạch và Việt Nam đã xây dựng quan hệ hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm, với trọng tâm ngày càng hướng tới chuyển đổi xanh trong nông nghiệp và hệ thống thực phẩm. Hợp tác giữa hai bên tập trung vào các lĩnh vực như an toàn thực phẩm, nông nghiệp bền vững, truy xuất nguồn gốc, cũng như giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm, qua đó góp phần giảm áp lực lên môi trường, tăng cường an ninh lương thực và xây dựng các cộng đồng bền vững.

Bà Sanne Høj Andrén nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi xanh không thể chỉ được thực hiện bởi chính phủ mà cần sự tham gia của nhiều bên, từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, trường học đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trong bối cảnh đó, sự hợp tác giữa Đại sứ quán Đan Mạch và Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam có ý nghĩa quan trọng.

Thực tế, trong những năm qua, hai bên đã phối hợp triển khai nhiều sáng kiến cộng đồng, chiến dịch nâng cao nhận thức và các chương trình dành cho thanh niên về giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm. Tiêu biểu như hoạt động xây dựng cuốn cẩm nang “Hướng dẫn tái chế rác thải thực phẩm - Giải pháp cho tương lai xanh”, cung cấp các hướng dẫn đơn giản, dễ áp dụng cho hộ gia đình, trường học, doanh nghiệp và tổ chức trong việc phân loại, tái sử dụng và tái chế rác thải thực phẩm an toàn, hiệu quả.

Bà Sanne Høj Andrén cho biết thêm, Việt Nam đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh. Tại TP Hồ Chí Minh mỗi ngày phát sinh khoảng 9.000 tấn rác thải sinh hoạt, trong đó hơn 60% là rác thải hữu cơ. Phần lớn lượng rác hiện vẫn được xử lý bằng hình thức chôn lấp, tạo ra khí methane - một loại khí nhà kính có tác động mạnh tới biến đổi khí hậu, trong khi nhiều cộng đồng vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn thực phẩm dinh dưỡng. Xuất phát từ thực tế đó, dự án Green Hero Solution hướng tới giải quyết đồng thời các thách thức về môi trường và xã hội.

Theo ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch sáng lập Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam, dự án không chỉ tập trung vào xử lý rác thải thực phẩm mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hợp tác rộng hơn giữa các bên trong chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm.

“Green Hero Solution là bước khởi đầu cho chương trình Green Hero - Anh hùng xanh, kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân, thanh niên khởi nghiệp và các tổ chức xã hội cùng tham gia phát triển hệ thống thực phẩm bền vững. Thông qua chương trình, chúng tôi mong muốn thúc đẩy các mô hình đổi mới sáng tạo, giúp nông dân và hợp tác xã tận dụng tốt hơn nguồn tài nguyên, giảm lãng phí thực phẩm và gia tăng giá trị cho nông sản”, ông Nguyễn Tuấn Khởi chia sẻ.

Theo kế hoạch, dự án sẽ thí điểm mô hình hệ thống thực phẩm tuần hoàn tại TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Rác thải thực phẩm hữu cơ sẽ được thu gom từ các đối tác, doanh nghiệp và xử lý để sản xuất phân compost. Nguồn phân này sẽ được sử dụng tại hai khu vườn cộng đồng của Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam để trồng rau củ tươi hỗ trợ các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Dự án đặt mục tiêu chuyển hướng ít nhất 300 tấn rác thải thực phẩm hữu cơ khỏi bãi chôn lấp, giảm khoảng 600 tấn khí thải CO₂, sản xuất khoảng 40 tấn phân compost phục vụ nông nghiệp đô thị và xây dựng hai khu vườn Green Hero tại TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Các khu vườn này dự kiến cung cấp hơn 500 kg nông sản tươi cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Trong thời gian tới, dự án dự kiến triển khai nhiều hoạt động như phát triển các mô hình vườn cộng đồng, chương trình giáo dục môi trường trong trường học, kết nối hợp tác xã và nông dân tham gia chuỗi giá trị tuần hoàn, đồng thời hỗ trợ các sáng kiến khởi nghiệp xanh của thanh niên.