Trong quản lý nhà nước, thể chế luôn được xác định là nền tảng, là "khâu đột phá của đột phá". Nhận thức rõ điều này, ngay từ đầu năm 2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã dồn toàn lực để giải quyết triệt để các vấn đề pháp lý còn tồn đọng.
Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang tặng quà, chúc Tết Hòa thượng Thạch Sok Xane, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Vĩnh Long, Chủ tịch Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Thanh Hòa/TTXVN
Khơi thông "điểm nghẽn" thể chế
Điểm nhấn ấn tượng nhất, đó là việc Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã hoàn thành 100% việc ban hành các văn bản quy định chi tiết để triển khai các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua năm 2025. Việc không để xảy ra tình trạng “nợ đọng” văn bản quy định chi tiết là một nỗ lực vượt bậc, thể hiện sự nghiêm túc trong việc thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây không chỉ là báo cáo phản hồi gửi Bộ Tư pháp mà còn là lời cam kết của Bộ về một kỷ cương hành pháp nghiêm minh.
Theo ông Nguyễn Đình Khang, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ đã ban hành Kế hoạch tổng thể, thành lập Tổ công tác cùng Nhóm thư ký để rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) thuộc phạm vi quản lý. Trong tháng 5/2026, danh mục VBQPPL đợt 1 đã được phê duyệt, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các hoạt động chuyên môn. Đặc biệt, việc chủ động tham mưu và triển khai 04 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thi hành luật, cùng việc trực tiếp thực thi Nghị định số 49/2026/NĐ-CP và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP đã tạo ra sự đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
Sự phối hợp liên ngành cũng được nâng lên tầm cao mới khi Bộ ký kết Kế hoạch phối hợp công tác năm 2026 với Bộ Tư pháp (số 1170/KH-BDTTG-BTP). Việc tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật chuyên ngành giúp các chính sách về dân tộc, tôn giáo không còn nằm trên giấy mà thẩm thấu sâu rộng đến từng bản làng, từng cơ sở thờ tự. Với tinh thần cầu thị, Bộ đã tiếp nhận và trả lời kịp thời 100% kiến nghị trên Hệ thống thông tin phản ánh về VBQPPL, đồng thời đóng góp ý kiến sâu sắc cho 65 văn bản từ các bộ, ngành khác, góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật quốc gia liêm chính, kiến tạo.
Trong công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực dân tộc tôn giáo, Bộ đã đưa dịch vụ công đến gần nhân dân hơn bao giờ hết. Song hành với cải cách thể chế, cuộc cách mạng chuyển đổi số đã tạo nên một bước tiến ngoạn mục. Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã đưa 100% thủ tục hành chính lên môi trường dịch vụ công trực tuyến.
Ông Nguyễn Đình Khang cho rằng, con số "tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ năm trước" là minh chứng sống động nhất cho hiệu quả của việc cải cách. Người dân và các tổ chức tôn giáo giờ đây không còn phải đối mặt với những rào cản về khoảng cách địa lý hay quy trình giấy tờ phức tạp. Sự đột phá này nằm ở việc hoàn thành 21/21 chức năng của cơ sở dữ liệu tôn giáo và tích hợp thành công với ứng dụng VNeID cũng như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Việc quản lý thông qua nền tảng số liên thông với VNeID mang lại lợi ích kép. Việc này vừa đảm bảo sự minh bạch, công khai trong khâu giải quyết hồ sơ, vừa giúp người dân không phải khai báo lại nhiều lần các thông tin đã có sẵn. Đây chính là chìa khóa để "tái sử dụng dữ liệu", giúp giảm thiểu chi phí và thời gian cho xã hội. Sự kết nối này không chỉ đơn thuần là công nghệ, mà là tư duy quản lý hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, lấy sự hài lòng của cá nhân, tổ chức làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Cuộc họp rà soát tiến độ triển khai các nhiệm vụ công nghệ thông tin, chuyển đổi số của Bộ Dân tộc và Tôn giáo diễn ra ngày 22/5/2026.
Kết nối và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số
Trong 5 tháng đầu năm 2026, công tác dân tộc đã ghi nhận những dấu mốc lịch sử. Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc không chỉ là dịp để ôn lại truyền thống vẻ vang mà còn là lời khẳng định sứ mệnh đoàn kết các dân tộc trong thời kỳ mới.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ký kết Chương trình phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giai đoạn 2026 - 2030. Đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi sinh kế, nâng cao đời sống kinh tế cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
Bên cạnh đó, tầm vóc quốc tế của Bộ còn được thể hiện qua việc Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang trao đổi bản ghi nhớ hợp tác với Bộ trưởng Hiniduma Sunil Senevi, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake... thì những kết quả thực tiễn trong lĩnh vực xây dựng thể chế, cải cách hành chính và quản lý nhà nước về tôn giáo cho thấy, Bộ đã thực thi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình một cách nhạy bén, sâu sát, không chỉ là cơ quan tham mưu về chính sách, mà còn là cầu nối trực tiếp, mang tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào dân tộc, tôn giáo đến với Đảng, Nhà nước, đồng thời tổ chức thực thi chính sách một cách hiệu quả trong thực tiễn.
Nhìn lại kết quả của tháng 5 năm 2026, có thể thấy Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã hoàn thành xuất sắc vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược và tổ chức thực thi chính sách nhạy bén. Từ những "điểm nghẽn" pháp lý được khai thông, những thủ tục hành chính được số hóa cho đến những lễ nghi tôn giáo quốc tế được tổ chức trang trọng, tất cả đều hướng tới một mục tiêu duy nhất, đó là phục vụ nhân dân và phụng sự Tổ quốc.