Để đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới, việc tập trung các nguồn lực đầu tư để phát triển mạng lưới giáo dục đang là đòi hỏi cấp thiết của Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay.

Ưu tiên vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới

Quy hoạch Đồng Nai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 ưu tiên đầu tư phát triển mạng lưới trường, lớp các cấp theo hướng hiện đại, giáo dục số, đảm bảo cơ hội tiếp cận giáo dục cơ bản cho mọi đối tượng, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới; chú trọng bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục các cấp học; khuyến khích xã hội hóa để đầu tư xây dựng và phát triển các trường chất lượng ở các cấp học và bậc học.

Năm 2026, thành phố đang đẩy mạnh các giải pháp thực hiện Đề án đầu tư, phát triển toàn diện chất lượng dạy và học tại 8 xã biên giới: Lộc Thành, Lộc Tấn, Lộc Thạnh, Tân Tiến, Thiện Hưng, Hưng Phước, Đăk Ơ, Bù Gia Mập với kinh phí dự kiến 700 tỷ đồng.

Sở Giáo dục và Đào tạo đã ban hành tờ trình thẩm định hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng mới Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Đắk Mai (xã Bù Gia Mập) với tổng kinh phí dự kiến 110 tỷ đồng. Song song đó, ngành giáo dục đã có văn bản rà soát nhu cầu vốn sự nghiệp năm 2026 cho các trường học thuộc Đề án theo Quyết định số 3344 của UBND tỉnh. Cụ thể, cấp mầm non cần đầu tư 11 trường với hơn 96,7 tỷ đồng, cấp tiểu học và Trung học cơ sở có nhu cầu đầu tư 10 trường với tổng kinh phí trên 163,5 tỷ đồng.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã biên giới Lộc Tấn Hoàng Mạnh Thường cho biết, trên cơ sở khảo sát thực tế và nguyện vọng của nhân dân, ngành giáo dục địa phương đang hoàn thiện thủ tục cho hai hợp phần dự án lớn với mục tiêu khởi công ngay trong năm 2026 gồm: Xây dựng và nâng cấp Trường Tiểu học Lộc Thiện thành trường liên cấp Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lộc Thiện với quy hoạch diện tích 5 ha nhằm giải quyết bài toán về phát triển học sinh các ấp vùng viên, trên cơ sở đó giải quyết bài toán các trường mầm non chưa đủ chuẩn để cơ sở vật chất tốt hơn khi dời trường Tiểu học Lộc Thiên về khu 5 ha mới. Hợp phần thứ hai là sáp nhập Trường Tiểu học Lộc Tấn A vào Trường Trung học cơ sở Lộc Tấn thành trường liên cấp và tổ chức xây dựng trường trú cho học sinh.

Cũng là địa phương giáp biên giới Campuchia, theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lộc Thạnh Trần Hoàng Trực, trong năm 2026, địa phương triển khai đồng loạt nhiều dự án hạ tầng giáo dục trọng điểm với quy mô lớn. Cụ thể, hơn 19,5 tỷ đồng sẽ được phân bổ để xây dựng khối 18 phòng học cao tầng cấp tiểu học, hệ thống phòng bộ môn và cải tạo sân trường tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lộc Hòa. Tiếp đó, gần 20 tỷ đồng sẽ được đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ mô hình bán trú tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lộc Thạnh. Đặc biệt, địa phương cũng đầu tư trên 39,7 tỷ đồng để xây dựng mới hoàn toàn Trường Mẫu giáo Hoa Phượng, nhằm nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ trên địa bàn.

Để hiện thực hóa mục tiêu công bằng xã hội trong giáo dục, Đồng Nai đang tập trung mọi nguồn lực để ưu tiên đầu tư, phát triển mạng lưới trường lớp theo hướng đồng bộ, hiện đại và gắn liền với quá trình chuyển đổi số. Việc quy hoạch lại hệ thống cơ sở vật chất không chỉ tập trung ở các đô thị lớn mà nguồn vốn trọng điểm đang được ưu tiên dịch chuyển mạnh mẽ về các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới. Đây là bước đi chiến lược nhằm nỗ lực bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục cơ bản, toàn diện cho mọi đối tượng, biến giáo dục thành bệ phóng bền vững để nâng cao dân trí và phát triển kinh tế - xã hội ở những vùng còn nhiều gian khó.

Hướng tới trung tâm giáo dục đào tạo, giáo dục nghề nghiệp cấp quốc gia

Hệ thống cơ sở vật chất toàn thành phố bao gồm 1.350 trường mầm non, phổ thông (trong đó có 1.111 trường công lập và 239 trường ngoài công lập), 18 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên cùng 44 cơ sở đào tạo từ trung cấp đến đại học. Tính đến thời điểm hiện tại, tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia đạt khoảng 71%, lộ trình đến năm 2030 phấn đấu đạt 80%.

Quy hoạch Đồng Nai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, thành phố phát triển thành trung tâm giáo dục - đào tạo, giáo dục nghề nghiệp cấp vùng và quốc gia; phát triển các mô hình giáo dục, đào tạo mới dựa trên nền tảng số; thành lập các khu giáo dục đại học quy mô lớn tại đô thị sân bay Long Thành, đô thị Nhơn Trạch, đô thị Long Khánh, đô thị Đồng Xoài.

Cùng với đó, địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu về nhân lực có kỹ năng cho phát triển các ngành, lĩnh vực trọng điểm trong định hướng phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, ứng dụng và phát triển khoa học - công nghệ; xây dựng, triển khai các mô hình đào tạo theo chuỗi, gắn kết với các trung tâm khởi nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo gắn với các doanh nghiệp, tập đoàn lớn.

Thành phố còn phát triển hệ thống các cơ sở giáo dục chuyên biệt và trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của người khuyết tật và các nhóm người yếu thế khác; tăng cường xã hội hóa, huy động các nguồn lực để phát triển hệ thống cơ sở ngoài công lập.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn, thành phố đang tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế với mục tiêu đến năm 2030, thành phố phấn đấu chỉ số bất bình đẳng giáo dục ở mức dưới 10%; trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia đạt trên 80%; tỷ lệ người trong độ tuổi hoàn thành cấp trung học phổ thông và tương đương cả nước đạt hơn 85%...

Với mục tiêu này, Đồng Nai giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì tham mưu xây dựng chương trình mục tiêu của thành phố về nâng cao chất lượng giáo dục theo từng giai đoạn; triển khai các quy định về quy chuẩn trường, lớp học; tham mưu lộ trình nâng chuẩn cơ sở giáo dục các cấp học và đề xuất cơ chế phát huy hiệu quả các quỹ khuyến học, khuyến tài trên địa bàn thành phố. Sở tham gia ý kiến với các Bộ, ngành về cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo; đề xuất bố trí kinh phí đào tạo nhân lực có kỹ năng nghề cao; khuyến khích doanh nghiệp tham gia thành lập cơ sở giáo dục nghề nghiệp và xây dựng quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp…

Sở Xây dựng tham gia xây dựng, góp ý cơ chế, chính sách đặc thù về đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất giáo dục, bảo đảm đồng bộ, hiện đại, thích ứng chuyển đổi số và phát triển giáo dục chất lượng cao; hướng dẫn, thẩm định theo thẩm quyền đối với dự án đầu tư xây dựng cơ sở giáo dục, bảo đảm tuân thủ quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn công trình và hiệu quả sử dụng. Sở Xây dựng cũng được giao phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường trong việc xây dựng lộ trình nâng chuẩn cơ sở vật chất trường học, nhất là tại khu vực đô thị, khu công nghiệp, vùng khó khăn.

Sở Tài chính chủ trì tham mưu phân bổ ngân sách hàng năm chi cho giáo dục và đào tạo bảo đảm tối thiểu 20% tổng chi ngân sách nhà nước, trong đó phân bổ chi đầu tư đạt ít nhất 5% tổng chi ngân sách nhà nước và chi cho giáo dục đại học ít nhất 3% tổng chi ngân sách nhà nước.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu cơ chế chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất giáo dục theo quy định; chủ trì tham mưu các chính sách miễn tiền sử dụng đất, giảm tiền thuê đất đối với cơ sở giáo dục; thẩm định quỹ đất phục vụ mở rộng trường học, nâng chuẩn cơ sở giáo dục về diện tích tối thiểu.

Tại buổi làm việc với Sở Giáo dục và Đào tạo mới đây về tình hình phát triển giáo dục, đào tạo trên địa bàn thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Văn Út đề nghị ngành giáo dục và đào tạo cần phát triển mạng lưới trường chuẩn quốc gia với một quy hoạch xứng tầm và lộ trình đầu tư rõ ràng, đi đôi với việc chuẩn bị quỹ đất sạch nhằm huy động tối đa các nguồn lực xã hội. Quá trình phân bổ vốn và đất đai cần ưu tiên giải quyết áp lực tại các vùng trọng điểm, có nhu cầu bức thiết.

Đặc biệt, ngành Giáo dục và Đào tạo cần chủ động đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng quản lý và giảng dạy một cách thực chất; đồng thời tăng tốc chuyển đổi số thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm xây dựng hệ thống dữ liệu ngành đồng bộ, liên thông.