Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới thăm Thái Lan, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh năm 2026 hai nước cùng nhau kỷ 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (6/8/1976 - 6/8/2026). Chuyến thăm là dịp để lãnh đạo cao nhất của hai nước cùng nhau nhìn lại chặng đường của 50 năm đã qua, và mở ra những cơ hội mới, tạo động lực mới, xung lực mới, đưa quan hệ hợp tác phát triển Việt Nam - Thái Lan lên một tầm mức cao hơn, hiệu quả hơn, sâu sắc hơn, đáp ứng lợi ích chung của nhân dân hai nước vì hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và trên thế giới. 

50 năm quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp Việt Nam - Thái Lan

Việt Nam và Thái Lan là hai quốc gia ở Đông Nam Á, có mối quan hệ hữu nghị lâu đời. Trong hành trình đi tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến Thái Lan vào tháng 7/1928 và bắt đầu truyền bá chủ nghĩa yêu nước trong cộng đồng người Việt ở Thái Lan.

Kể từ khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 6/8/1976, đến nay quan hệ hợp tác giữa hai nước ngày càng phát triển nhanh cả về chiều rộng và chiều sâu. Hai nước duy trì mối quan hệ tốt đẹp và sự tin cậy chính trị cao giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước. Đây chính là nền tảng vững chắc, quan trọng góp phần thúc đẩy quan hệ giữa hai bên ngày càng sâu sắc, tin cậy ở tất cả các cấp, trên tất cả các kênh Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, doanh nghiệp, địa phương và giao lưu nhân dân.
Quan hệ hai nước có bước khởi đầu rất tốt đẹp sau chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Phạm Văn Đồng tới Thái Lan vào tháng 9/1978, hai bên đã ra thông cáo chung vạch đường hướng, tạo nền tảng cho quan hệ hai nước.

Tiếp đó, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư Đỗ Mười (tháng 10/1993) và chuyến thăm của Thái tử Maha Vajiralongkorn (nay là Nhà Vua Rama X) tới Việt Nam (tháng 11/1992) đã góp phần đưa quan hệ hai nước chuyển sang giai đoạn mới. Đặc biệt, sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN vào năm 1995, quan hệ Việt Nam-Thái Lan đã không ngừng được vun đắp và ngày càng phát triển, nhất là kể từ khi hai nước ra Tuyên bố chung về Khuôn khổ hợp tác Việt Nam-Thái Lan trong thập niên đầu của thế kỷ XXI (tháng 2/2004).

Hai nước nâng cấp quan hệ lên “Đối tác chiến lược” vào tháng 6/2013, trở thành hai nước trong khối ASEAN đầu tiên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với nhau. Tiếp đó, năm 2015, hai bên nâng quan hệ lên thành “Đối tác chiến lược tăng cường” và nâng cấp quan hệ lên "Đối tác chiến lược toàn diện" vào tháng 5/2025.

Hợp tác chính trị giữa hai nước còn được đẩy mạnh thông qua trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao. Gần đây nhất là cuộc tiếp xúc song phương giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 48 tại Cebu, Philippines ngày 8/5/2026. Tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo nhất trí củng cố sự tin cậy chính trị thông qua tăng cường trao đổi và tiếp xúc cấp cao, chuẩn bị tốt cho các chuyến thăm cấp cao giữa hai nước trong thời gian tới; đồng thời, tiếp tục phối hợp để phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác, đối thoại giữa hai nước; thống nhất cần tăng cường đầu tư ở mỗi nước, tạo thuận lợi mở cửa hơn nữa thị trường hàng hóa theo hướng cân bằng và bền vững. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Thái Lan nghiên cứu gỡ bỏ các rào cản kỹ thuật, tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Thái Lan. Thủ tướng Anutin Charnvirakul cũng đề nghị các doanh nghiệp Việt Nam tăng cường đầu tư, kinh doanh tại Thái Lan.

Hiện nay, hai nước có tới 10 cơ chế hợp tác và đối thoại trên tất cả các lĩnh vực, ngoại giao, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực hợp tác kinh tế khác. Trong đó, cơ chế họp Nội các chung cấp Thủ tướng là nét đặc sắc trong quan hệ giữa hai nước, thể hiện sự gắn bó và phối hợp chặt chẽ trong thúc đẩy hợp tác toàn diện.

Trên trường quốc tế, hai nước hợp tác chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, đặc biệt là tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Liên hợp quốc, Diễn đàn hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), cơ chế hợp tác tiểu vùng sông Mê Công… Đặc biệt, đồng hành cùng các nước ASEAN, Việt Nam và Thái Lan tiếp tục củng cố đoàn kết nội khối, phát huy vai trò trung tâm và các nỗ lực của ASEAN nhằm hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Hợp tác kinh tế là điểm sáng nổi bật giữa hai nước 

Một trong những trụ cột hợp tác nổi bật nhất giữa hai nước trong thời gian qua là hợp tác về kinh tế, thương mại và đầu tư. Thái Lan là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong khối ASEAN. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt hơn 22 tỷ USD, tăng vọt khoảng 10% so với năm trước đó; 4 tháng đầu năm 2026 đạt 8,59 tỷ USD. Hai nước đặt mục tiêu sớm đạt kim ngạch 25 tỷ USD. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, Việt Nam và Thái Lan đồng thời ưu tiên hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chính phủ điện tử, kinh tế xanh, chuyển dịch năng lượng công bằng, đổi mới sáng tạo. Chính phủ hai nước nỗ lực giảm các rào cản thương mại, hướng tới thương mại song phương mang tính cân bằng hơn và cùng có lợi, khuyến khích doanh nghiệp nước này mở rộng đầu tư và kinh doanh lâu dài tại thị trường nước kia.

Về đầu tư, Thái Lan xếp thứ 8 trong số các nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với hơn 15 tỷ USD đầu tư trong gần 800 dự án. Các nhà đầu tư Thái Lan đầu tư chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo, sản xuất, điện gió, hóa dầu, kinh doanh bất động sản, bán buôn và bán lẻ. Hai nước có nhiều tiềm năng hợp tác trong phát triển chuỗi cung ứng, kết nối giao thông, logistics và hợp tác tiểu vùng Mekong. Với vị trí địa chiến lược quan trọng của mỗi nước, hai bên có điều kiện thuận lợi để trở thành các trung tâm kết nối của khu vực Đông Nam Á lục địa. 

Bên cạnh kinh tế, hợp tác quốc phòng-an ninh giữa hai nước ngày càng thực chất và đi vào chiều sâu. Hai bên phối hợp chặt chẽ trong phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán ma túy, mua bán người, an ninh mạng và các thách thức an ninh phi truyền thống. Điều này góp phần quan trọng vào việc củng cố lòng tin, duy trì môi trường hòa bình, ổn định trong khu vực.

Du lịch và giao lưu nhân dân cũng là một điểm sáng trong quan hệ hai nước. Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng cho biết, hàng năm có trên dưới 1 triệu lượt du khách Việt Nam đến du lịch Thái Lan. Số lượng khách Thái Lan sang Việt Nam du lịch làm ăn hàng năm cũng đạt 400.000 - 500.000 người. Việc người dân, doanh nhân hai nước qua lại thường xuyên lẫn nhau không chỉ phản ánh hợp tác du lịch mà còn cho thấy việc người dân hai nước coi trọng sự hiểu biết văn hóa lẫn nhau và cùng nhau tìm ra những cơ hội để hợp tác.

Ngày nay, thế hệ trẻ là những người giúp thúc đẩy sự hiểu biết đa văn hóa giữa hai nước. Tiếng Thái và tiếng Việt đều là ngôn ngữ có thanh điệu, được giảng dạy như môn học chính thức hoặc môn học tự chọn ở các trường đại học cả hai đất nước. Chính phủ Thái Lan đã hỗ trợ các trường đại học của Việt Nam giảng dạy tiếng Thái, gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội (Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Trường Đại học Hà Nội), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn) và Đại học Đà Nẵng. Thái Lan cũng cung cấp nhiều học bổng dài hạn và ngắn hạn để đào tạo tiếng Thái cho sinh viên, giảng viên Việt Nam tại Thái Lan.

Hiện có hơn 20 cặp địa phương có mối quan hệ hợp tác với nhau thông qua các văn bản ghi nhớ (MOU). 

Cộng đồng người Thái Lan gốc Việt hiện đang sinh sống ở Thái Lan có hơn 100 nghìn người, đóng vai trò quan trọng là cầu nối quan trọng của tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Chính phủ Thái Lan đã công nhận địa vị pháp lý của cộng đồng người Việt Nam trong cư trú và làm việc.

Tạo động lực đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Thái Lan lên tầm cao mới

Chuyến thăm chính thức Thái Lan từ ngày 27 đến 29/5/2026 đánh dấu mốc là chuyến thăm lần đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, diễn ra đúng vào năm hai nước kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (6/8/1976 - 6/8/2026), qua đó tăng cường sự tin cậy, gắn bó giữa lãnh đạo cấp cao hai nước và thúc đẩy quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai nước.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, chuyến có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là chuyến thăm đầu tiên đến một nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trên cương vị mới, đồng thời diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện. Chuyến thăm thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với quan hệ với Thái Lan cũng như đối với khu vực Đông Nam Á. Đây cũng là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi sâu rộng về các định hướng lớn nhằm triển khai hiệu quả khuôn khổ hợp tác mới, qua đó tạo thêm xung lực cho quan hệ song phương trong thời gian tới.

Còn theo Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng, dự kiến trong chuyến thăm này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có các cuộc hội kiến, hội đàm với các vị lãnh đạo cao nhất của Thái Lan. Các cuộc tiếp xúc này có ý nghĩa hết sức quan trọng với việc tăng cường hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho các cơ quan và nhân dân hai nước tiếp tục thúc đẩy hợp tác, giao lưu trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên sẽ công bố logo kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đồng thời thông qua Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan giai đoạn 2026-2031. Đáng chú ý, trong Chương trình hành động đó có nội dung “Ba Kết nối” gồm: kết nối chuỗi cung ứng tập trung liên kết ngành công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt trong ô tô và điện tử; kết nối cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhằm mở rộng thị trường và thúc đẩy đầu tư; kết nối phát triển bền vững thông qua việc đồng bộ chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam và mô hình Kinh tế Sinh học - Tuần hoàn - Xanh (BCG) của Thái Lan, mở ra triển vọng hợp tác sâu trong lĩnh vực năng lượng sạch, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn.

Nhân dịp này, các doanh nghiệp của Việt Nam và Thái Lan cũng sẽ có nhiều hoạt động gặp gỡ, tiếp xúc và trao đổi để tìm cơ hội, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại, cũng như là các lĩnh vực kinh tế khác. 

Ngoài ra, trong chuyến thăm lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn có cuộc gặp gỡ với bà con kiều bào tại Thái Lan, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Hiện cộng đồng người Việt tại Thái Lan chính là cây cầu hữu nghị mang tính biểu tượng cho quan hệ hai nước.

Với nền tảng 50 năm quan hệ hữu nghị tốt đẹp, tin cậy chính trị cao và nhiều tiềm năng hợp tác rộng mở, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này sẽ tạo thêm động lực mới để đưa quan hệ Việt Nam - Thái Lan phát triển mạnh mẽ hơn nữa, hướng tới những tầm cao mới trong thời gian tới.