Trên mảnh đất Đồi 82, xã Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, hai hành trình tri ân đang được triển khai song song với quyết tâm cao nhất.
Một bên là Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Một bên là đại công trường nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82, nơi hàng trăm cán bộ, kỹ sư, công nhân ngày đêm tăng tốc thi công để hoàn thành công trình đúng dịp 80 năm Ngày Thương binh- Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), góp phần tri ân những người con đã hy sinh vì Tổ quốc.
Đại công trường Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82 khẩn trương thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành vào dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Ngày đêm tăng tốc trên đại công trường Đồi 82
Giữa đại công trường Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82, không khí thi công luôn khẩn trương với tiếng máy móc hoạt động liên tục, hàng trăm công nhân miệt mài trên từng hạng mục.
Ông Võ Văn Lực, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tân Ngọc Lực cho biết, đơn vị đang tập trung tối đa nhân lực, máy móc và thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành công trình theo đúng kế hoạch. Đơn vị duy trì khoảng 200 công nhân và 10 kỹ sư túc trực trên công trường, số lượng lớn máy móc, thiết bị được huy động, bảo đảm triển khai đồng loạt các hạng mục.
Mặc dù đang vào cao điểm mùa mưa, nhiều thời điểm thời tiết bất lợi làm gián đoạn thi công, đơn vị vẫn chủ động điều chỉnh phương án tổ chức, tranh thủ thời gian thuận lợi, tăng ca, làm thêm giờ để bù tiến độ, quyết tâm hoàn thành công trình đúng kế hoạch.
Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt, đòi hỏi chất lượng, kỹ thuật và mỹ thuật ở mức cao nhất, đáp ứng sự kỳ vọng của Trung ương, lãnh đạo tỉnh Tây Ninh và nhân dân cả nước. Công ty xác định đây không chỉ là trách nhiệm của nhà thầu mà còn là niềm vinh dự. Mỗi hạng mục đều được hoàn thiện bằng tất cả trách nhiệm nghề nghiệp, tâm huyết và lòng thành kính đối với các anh hùng liệt sĩ.
Với những người đang ngày đêm bám trụ trên đại công trường, từng mét đường, từng viên đá, từng hàng cây được hoàn thiện không chỉ bằng sức lao động mà còn bằng sự trân trọng và lòng thành kính dành cho những người đã ngã xuống. Những giọt mồ hôi thấm xuống mảnh đất Đồi 82 hôm nay là lời tri ân lặng lẽ gửi đến các anh hùng liệt sĩ. Khi công trình hoàn thành, nơi đây sẽ không chỉ là một nghĩa trang khang trang mà còn là biểu tượng của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", nơi ký ức, lòng biết ơn và sự tri ân được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 là nơi an nghỉ của hơn 16.000 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Dự án nâng cấp Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 được triển khai với tổng mức đầu tư 373,4 tỷ đồng, chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư 204,9 tỷ đồng, giai đoạn 2 là 168,5 tỷ đồng.
Công trình được khởi công từ ngày 20/3/2026 và dự kiến hoàn thành vào ngày 30/6/2027. Công trình sẽ đáp ứng yêu cầu tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng các anh hùng liệt sĩ, trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Công nhân tập trung thi công các hạng mục trên đại công trường Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82.
Ông Trương Văn Dễ, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng tỉnh Tây Ninh thông tin, dự án đang được tập trung triển khai đồng loạt nhiều hạng mục. Trong đó, các hạng mục hàng rào, tháp tụ linh, chòi nghỉ chân và hệ thống nhà bia đã hoàn thành trên 90% khối lượng.
Đơn vị thi công cũng đang khẩn trương thực hiện các hạng mục tường chắn, san lấp mặt bằng tại các khu mộ xây mới số 1, 2, 3 và 4, chuẩn bị thi công đồng loạt 6.000 phần mộ theo tiến độ đã được phê duyệt. Đối với giai đoạn 2, dự án đã hoàn thành công tác thiết kế bản vẽ thi công và dự toán, hiện đang tổ chức thẩm tra, thẩm định hồ sơ.
Dự kiến trong tháng 9/2026 sẽ phê duyệt thiết kế, tổ chức lựa chọn nhà thầu và khởi công xây dựng để hoàn thành đồng bộ vào cuối tháng 6/2027. Giai đoạn này có các hạng mục cải tạo, nâng cấp và xây mới nhằm hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan và các công trình phục vụ hoạt động tưởng niệm, tri ân.
Mong một ngày các anh được gọi đúng tên mình
Những ngày cuối tháng Bảy, Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 như lắng lại trong dòng người lặng lẽ tìm về. Làn khói hương nghi ngút cùng những giọt nước mắt lặng lẽ rơi trên từng tấm bia đá. Có những gia đình vượt hàng nghìn kilômét từ khắp mọi miền Tổ quốc vào vùng biên giới Tây Ninh chỉ để được ngồi thêm ít phút bên người cha, người anh, người chồng đã nằm lại sau hơn nửa thế kỷ. Có người cẩn thận lau từng hạt bụi trên bia mộ, thay bình hoa mới, châm nén hương rồi nghẹn ngào gọi hai tiếng: "Ba ơi!", "Bác ơi!"... như thể người thân vẫn đang đâu đó lắng nghe.
Cùng các con, cháu vào thăm phần mộ của bác trai tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 sau nhiều năm mong mỏi, bà Trần Thị Hương, quê ở Thanh Hóa xúc động nói, gia đình phải mất hơn hai ngày di chuyển mới đến được Tây Ninh. Hành trình dài hàng nghìn kilômét nhưng với bà, quãng đường ấy không thể đong đếm bằng khoảng cách. Mỗi năm gia đình đều mong có dịp vào thăm bác, nhưng điều kiện không phải lúc nào cũng cho phép.
Được đứng trước phần mộ của bác, thắp nén hương và nói với bác rằng con cháu vẫn khỏe mạnh, vẫn luôn nhớ về bác, đó là điều mà gia đình chờ đợi suốt nhiều năm. Chỉ mong những đồng đội của bác còn chưa biết tên cũng sẽ sớm được xác định danh tính để gia đình họ không còn phải mòn mỏi chờ đợi như chúng tôi từng trải qua- bà Trần Thị Hương chia sẻ.
Dự án nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82 hướng tới xây dựng công trình khang trang, trang nghiêm, xứng tầm nghĩa trang liệt sĩ cấp quốc gia. Ảnh: Giang Phương - TTXVN
Nhưng giữa hơn 16.000 phần mộ nơi đây vẫn còn rất nhiều tấm bia chỉ khắc dòng chữ "Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin". Không quê quán, không năm sinh, không đơn vị để người thân có thể nhận ra. Trước những phần mộ vô danh ấy, không ít người cũng dừng chân thắp nén hương như dành cho chính người thân của mình. Bởi họ hiểu rằng, dưới mỗi nấm mộ là một người con của Tổ quốc đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường, từng có mẹ già ngóng đợi, có người vợ thủy chung và những đứa con lớn lên trong nỗi nhớ cha.
Những tấm bia chưa có tên cũng là động lực để Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai với quyết tâm cao nhất. Mỗi mẫu ADN được đối chiếu, mỗi hồ sơ được rà soát, mỗi thông tin được bổ sung đều mang theo hy vọng khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài hàng chục năm của biết bao gia đình. Để rồi một ngày không xa, trên những tấm bia đá lạnh lẽo ấy sẽ hiện lên những cái tên đã được trả lại sau nhiều thập kỷ, thay cho dòng chữ "Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin".
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh thông tin, Tây Ninh đã trở thành điểm sáng của Quân khu 7 trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm. Đến ngày 17/7, toàn tỉnh đã lấy mẫu ADN đối với 13.080 mộ liệt sĩ, đạt 70,36% kế hoạch; có 11/18 nghĩa trang liệt sĩ hoàn thành việc lấy mẫu.
Trên đại công trường nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82, tiếng máy thi công vẫn ngày đêm vang lên, khẩn trương chạy đua với thời gian để hoàn thành công trình vào dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào năm 2027.
Chiến dịch 500 ngày đêm đang được triển khai quyết liệt, với khát vọng đưa các anh trở về trong sự trân trọng của Tổ quốc và vòng tay người thân.
Nhưng hơn cả một nghĩa trang khang trang, điều thân nhân liệt sĩ mong mỏi là ngày những người đã ngã xuống được gọi đúng tên mình. Bởi với mỗi gia đình, sau hơn nửa thế kỷ mòn mỏi đợi chờ, khoảnh khắc nghe hai tiếng "đã tìm thấy" chính là cuộc đoàn tụ thiêng liêng, trọn vẹn và cũng là sự khép lại hành trình kiếm tìm kéo dài qua nhiều thế hệ.