Bảy nhóm giải pháp để đạt tăng trưởng hai con số

Thông tin tại Họp báo diễn ra chiều 9/4, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, tăng trưởng quý I/2026 chưa đạt kỳ vọng theo kịch bản đầu năm, đặt ra yêu cầu phải chủ động ứng phó với tình huống mới. Chính phủ đã xác định đây là tình huống cần xử lý khẩn trương.

Trong đó, Bộ Tài chính đã báo cáo và đề xuất nhiều giải pháp tài khóa, đặc biệt điều chỉnh các chính sách thuế đối với xăng dầu như thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt.

"Các chính sách tài khóa thời gian qua đã được điều hành linh hoạt, kịp thời và hiệu quả. Bộ Tài chính đang tiếp tục hoàn thiện kịch bản điều chỉnh tăng trưởng, phối hợp đồng bộ với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026", ông Nguyễn Đức Chi cho biết.

Theo ông Đinh Xuân Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính), để đạt tăng trưởng trên 10%, Bộ Tài chính đã trình cấp thẩm quyền để triển khai các nhóm giải pháp lớn, thứ nhất, chủ động triển khai nhóm giải pháp nêu trong kết luận Hội nghị Trung ương 2, trong đó có 92 nhiệm vụ trọng tâm.

Giải pháp thứ hai, tiếp tục nghiên cứu, đề xuất chính sách tài khóa hỗ trợ nền kinh tế để thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời triển khai giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, tăng khai thác nguồn thu tiềm năng; thứ ba, triển khai điều hành linh hoạt lãi suất phát hành trái phiếu chính phủ, nghiên cứu phương án huy động vốn vay mới, đa dạng kênh huy động; thứ tư, các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tiết kiệm 10% chi thường xuyên để thực hiện nhiệm vụ an sinh xã hội.

Đối với giải pháp thứ năm, Bộ sẽ tập trung giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, nhất là công trình trọng điểm Quốc gia, có tính thúc đẩy tăng trưởng; thứ sáu, đề xuất cấp thẩm quyền các chính sách vượt trội để thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng loại hình quỹ đầu tư. Trong quý 2/2026, Cục Thuế sẽ hoàn thành cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI sử dụng vốn, lợi nhuận chưa chuyển về nước để đầu tư tại Việt Nam; thứ bảy, sớm triển khai sàn giao dịch tài sản mã hóa, phát triển thị trường chứng chỉ carbon để huy động thêm nguồn lực cho tăng trưởng.

Đẩy mạnh đầu tư công, kỳ vọng tiêu dùng nội cải thiện hơn

Trả lời thêm vấn đề này, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, tăng trưởng GDP quý I/2026 dù chưa đạt kỳ vọng nhưng là nỗ lực lớn trong bối cảnh nhiều biến động. 

Để hoàn thành mục tiêu cả năm, các quý còn lại cần đạt mức tăng trưởng trên 10%, với kỳ vọng từ đầu tư công, tiêu dùng nội địa, xuất khẩu và các động lực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI). Theo bà Đỗ Thị Ngọc, các động lực tăng trưởng vẫn đang được duy trì, song chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả của các chính sách đang được triển khai.

Cụ thể, khu vực sản xuất và xuất khẩu tiếp tục là trụ cột, trong đó khu vực công nghiệp, đặc biệt công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò dẫn dắt. Xuất khẩu ghi nhận mức tăng khá cao và đóng góp lớn vào tăng trưởng.

Bên cạnh đó, tiêu dùng nội địa trong quý I/2026 có sự cải thiện, đóng góp vào ổn định tổng cầu. Động lực tiêu dùng được thúc đẩy từ yếu tố mùa vụ trong dịp lễ, Tết của quý đầu năm. Đối với lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số, đại diện Cục Thống kê cho rằng, lĩnh vực này đã được đẩy mạnh, tuy nhiên các ngành có hàm lượng công nghệ cao hiện mới đóng vai trò hỗ trợ, chưa thực sự trở thành động lực dẫn dắt, do có độ trễ và kỳ vọng thể hiện rõ hơn trong các quý tiếp theo.

Về kịch bản tăng trưởng, bà Đỗ Thị Ngọc cho biết, mục tiêu cả năm 2026 vẫn được giữ nguyên, song để đạt được, các quý còn lại cần đạt mức tăng trưởng cao hơn, trên 10%, cụ thể khoảng trên 10,5% theo kịch bản cập nhật.

Trên cơ sở kết quả quý I/2026 và các kỳ vọng phục hồi mạnh mẽ của xuất khẩu, tiêu dùng nội địa, cùng với việc tác động của chính sách ngày càng rõ nét hơn; các lĩnh vực mới nổi như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số phát huy hiệu quả; đồng thời kỳ vọng xung đột tại Trung Đông sớm kết thúc, Cục Thống kê đã đưa ra kịch bản tăng trưởng cho các quý tiếp theo.

Theo đó, quý II/2026, GDP ước tăng 10,5%, trong đó khu vực I tăng 3,8%, khu vực II tăng 12,6%, khu vực III tăng 10,5%; quý III/2026 GDP dự kiến tăng khoảng 10,6%, với khu vực I tăng 4,2%, khu vực II tăng 13% và khu vực III tăng 10,4%; quý IV/2026, GDP ước đạt khoảng 10,74%, trong đó khu vực I tăng 4,4%, khu vực II tăng 12,8% và khu vực III tăng 10,7%.

Đại diện Cục Thống kê nhấn mạnh, các kịch bản này đều đặt ra yêu cầu khu vực công nghiệp và dịch vụ phải đạt mức tăng trưởng rất cao. Để hiện thực hóa mục tiêu, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò nguồn vốn mồi, dẫn dắt năng lực sản xuất dài hạn. 

Năm 2026 có nhiều dự án, trong đó có các siêu dự án cần được tập trung triển khai nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa tới khu vực đầu tư tư nhân và các khu vực khác, bao gồm cả vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đáng chú ý, vốn FDI đăng ký trong quý I/2026 đạt mức cao, tạo kỳ vọng cho các quý tiếp theo.

“Tiêu dùng nội địa dự báo được cải thiện nhờ các chính sách như cải cách tiền lương, kích cầu tiêu dùng, cùng với quy mô thị trường hơn 100 triệu dân. Thương mại điện tử, các chính sách thuế, tài khóa hỗ trợ cũng góp phần thúc đẩy khu vực này”, bà bà Đỗ Thị Ngọc cho biết.

Bên cạnh đó, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ tiếp tục được điều hành linh hoạt, phối hợp hiệu quả nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, khơi thông nguồn vốn cho khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể, qua đó thúc đẩy sản xuất. Động lực từ các lĩnh vực mới nổi như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), góp phần nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế, cải thiện năng suất lao động và tăng đóng góp của khoa học công nghệ vào tăng trưởng; tận dụng dư địa của các ngành công nghiệp xuất khẩu thông qua việc khai thác tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Với các động lực này, đại diện Cục Thống kê bày tỏ, bức tranh tăng trưởng từ quý II/2026 trở đi được kỳ vọng sẽ tích cực hơn, tạo nền tảng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.