Trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng, tổ chức Công đoàn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ để thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Đó là yêu cầu của lãnh đạo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tại Hội nghị chuyên đề về phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn trong thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định trong doanh nghiệp do Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức sáng 24/7.
Bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu tại Hội nghị.
Bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, phát triển bền vững phải bắt đầu từ môi trường lao động hài hòa, ổn định; muốn làm được điều đó cần thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở và xây dựng tổ chức Công đoàn thực sự vững mạnh, trở thành chỗ dựa tin cậy của người lao động, cầu nối hiệu quả giữa người lao động, doanh nghiệp với Đảng và chính quyền.
Ghi nhận những kết quả tích cực của các cấp Công đoàn thời gian qua, bà Văn Thị Bạch Tuyết cũng chỉ rõ một số tồn tại như hội nghị người lao động, đối thoại tại một số doanh nghiệp còn hình thức; chất lượng hoạt động công đoàn khu vực ngoài nhà nước chưa đồng đều; ứng dụng chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn...
Theo Phó Bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết, trong thời gian tới, các cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và tổ chức Công đoàn cần nâng cao nhận thức về thực hiện dân chủ ở cơ sở; phát huy vai trò của Công đoàn trong bảo vệ quyền lợi người lao động; theo dõi chặt việc chi trả lương, thưởng, phòng ngừa tranh chấp lao động và xử lý tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội. Công đoàn cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động theo hướng lấy cơ sở làm địa bàn, doanh nghiệp làm trung tâm và người lao động làm trọng tâm; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có bản lĩnh, am hiểu pháp luật, giỏi kỹ năng đối thoại và thành thạo công nghệ số..
Theo ông Bùi Thanh Nhân, Chủ tịch Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, Công đoàn cần tiếp tục khẳng định vai trò đại diện thông qua đối thoại, thương lượng tập thể và giám sát việc thực hiện pháp luật lao động, quy chế dân chủ tại doanh nghiệp.
Hiện Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 23.500 công đoàn cơ sở với hơn 2,4 triệu đoàn viên, đòi hỏi tổ chức Công đoàn phải tiếp tục đổi mới hoạt động để nâng cao hiệu quả chăm lo, đại diện và bảo vệ người lao động. Bên cạnh chăm lo đoàn viên khó khăn, các cấp Công đoàn cần tập trung bảo vệ quyền lợi về tiền lương, bảo hiểm, nhà ở, điều kiện làm việc và phúc lợi xã hội; tăng cường đối thoại để kịp thời nắm bắt, giải quyết những vấn đề phát sinh do thiếu việc làm, chuyển đổi công nghệ hoặc tái cơ cấu sản xuất.
Đề cập xây dựng quan hệ lao động hài hòa, bà Lương Thị Tới, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, những năm gần đây, hệ thống chính sách, cơ chế phối hợp và các thiết chế quan hệ lao động tiếp tục được củng cố; công tác thanh tra, kiểm tra giúp kịp thời chấn chỉnh các vi phạm, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở ngày càng được quan tâm thông qua hội nghị người lao động, đối thoại tại nơi làm việc và thương lượng tập thể. Qua đó, nhiều kiến nghị liên quan đến tiền lương, thu nhập, phúc lợi, thời giờ làm việc và điều kiện lao động đã được tiếp thu, giải quyết.
Tuy nhiên, bà Tới cho rằng Thành phố đang đối mặt nhiều thách thức mới khi quy mô dân số gần 14 triệu người, trong đó khoảng 7,5 triệu lao động, cùng với sự phát triển của kinh tế số, việc làm linh hoạt và quá trình chuyển đổi công nghệ, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh bất đồng về việc làm, thu nhập và điều kiện lao động. Từ thực tiễn đó, Thành phố cần tăng cường nắm bắt tình hình để giải quyết vướng mắc ngay từ cơ sở; xây dựng cơ sở dữ liệu người lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động gắn với thực hiện hiệu quả chính sách an sinh, nhà ở và phúc lợi xã hội.
Chia sẻ kinh nghiệm từ cơ sở, ông Lưu Thế Thuận, Chủ tịch Công đoàn xã Bàu Bàng cho rằng công tác tuyên truyền, giáo dục công nhân hiện gặp nhiều khó khăn do tác động của mạng xã hội, sự dịch chuyển lao động và áp lực về nhà ở, trường học, y tế, chi phí sinh hoạt. Vì vậy, Công đoàn cần phát huy vai trò đội ngũ cán bộ, công nhân nòng cốt; đẩy mạnh chuyển đổi số, tận dụng mạng xã hội để truyền tải thông tin ngắn gọn, dễ tiếp cận; đồng thời đa dạng hóa hoạt động văn hóa, thể thao gắn với chăm lo đời sống và bảo vệ quyền lợi đoàn viên.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Huy Cường, đại diện Công đoàn Công ty Trách nhiệm hữu hạn PouYuen Việt Nam, cho biết doanh nghiệp hiện có hơn 40.800 lao động, tỷ lệ đoàn viên công đoàn gần 100%. Doanh nghiệp duy trì hội nghị người lao động hằng năm, đối thoại định kỳ giữa Ban Giám đốc và Công đoàn, đồng thời công khai thông tin về tiền lương, phúc lợi và điều kiện làm việc. Đặc biệt, các buổi tọa đàm tại phân xưởng giúp doanh nghiệp kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động, xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin và hạn chế tranh chấp lao động.
Tại hội nghị, nhiều đại biểu cũng chia sẻ các mô hình, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn tại doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước. Các ý kiến thống nhất rằng thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở phải gắn với đối thoại thực chất, chăm lo đời sống người lao động và phát huy vai trò đại diện của tổ chức Công đoàn, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tạo động lực để doanh nghiệp và người lao động cùng phát triển...