Lễ hội gồm hai phần chính: Lễ rước Ông trên biển với rất nhiều tàu thuyền trang hoàng rực rỡ và lễ tế truyền thống tại Lăng Ông Nam Hải với các nghi thức thỉnh Bà, cúng Chánh Tế, cúng Tiền Vãng, Lễ Tôn Vương… Đây là dịp để bà con cầu cho một mùa biển mới thuận lợi, đồng thời theo quan niệm dân gian là dịp để ngư dân thể hiện lòng biết ơn đối với "vị thần" đã che chở, cứu giúp bà con trên biển.

Lịch sử của lễ hội gắn liền tín ngưỡng thờ cá Ông có từ năm 1955, khi người dân địa phương phát hiện xác một cá Ông to lớn dạt vào Bãi Giá (ấp Bãi Giá, hay còn gọi là ấp Chợ) và lập miếu thờ bằng tre lá đơn sơ để tri ân vị "thần hộ mệnh" của biển cả.

Qua sáu lần trùng tu, Lăng Ông Nam Hải ngày nay đã trở thành một công trình kiên cố, không chỉ lưu giữ hơn 10 bộ xương cá Ông mà còn là một di tích lịch sử - cách mạng cấp tỉnh đầy tự hào, từng là nơi nuôi giấu cán bộ kháng chiến trong những năm tháng đấu tranh hào hùng.

Ngay từ sáng sớm, tiếng trống, chiêng đã vang khắp vùng cảng khi đoàn rước bắt đầu thực hiện nghi thức Thỉnh Ông (rước ông) tại cửa biển, thu hút đông đảo ngư dân và du khách tham gia. Sau khi rước Ông vào đất liền, các nghi thức dâng hương và tế lễ truyền thống đã được Ban trị sự thực hiện đầy đủ, trang nghiêm.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Đề Hồ Quang Đại, bên cạnh giá trị tinh thần, lễ hội năm nay còn là dịp khẳng định vị thế kinh tế biển vững mạnh của Trần Đề khi địa phương đang đóng góp tới hơn 84% sản lượng khai thác thủy sản của toàn thành phố Cần Thơ và đang trên đà vươn mình trở thành trung tâm kinh tế - du lịch bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Việc tổ chức lễ hội không chỉ là dịp để quảng bá và giới thiệu sâu rộng hình ảnh về vùng đất, con người mà còn tạo đà kích cầu, thu hút khách du lịch cùng các nhà đầu tư chiến lược đến với địa phương. Song song với mục tiêu phát triển kinh tế, đây là cơ hội để chính quyền tăng cường công tác quản lý Nhà nước, đảm bảo việc tổ chức nề nếp nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân.

Trong buổi kiểm tra công tác chuẩn bị cho Lễ hội Nghinh Ông, Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn, duy tu Lăng Ông Nam Hải, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm gìn giữ giá trị văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc của cư dân vùng biển.

Từ định hướng đó, Bí thư Thành ủy Cần Thơ yêu cầu xã Trần Đề chủ động bố trí nguồn lực để từng bước nâng tầm tổ chức lễ hội theo hướng chuyên nghiệp hơn. Mục tiêu cốt lõi là gắn kết chặt chẽ hoạt động lễ hội với phát triển du lịch biển, du lịch cộng đồng và các trải nghiệm nghề cá, qua đó, vừa quảng bá hiệu quả hình ảnh địa phương, vừa tạo ra sinh kế bền vững cho người dân.

Lễ hội Nghinh Ông năm 2026 diễn ra đến hết ngày 9/5 (23/3 âm lịch). Ngoài phần lễ trang nghiêm, còn có các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian, đờn ca tài tử, hát bội… tạo nên không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng với những nét độc đáo của một lễ hội miền biển.