Hội thảo “Chuyển đổi năng lượng xanh – động lực tăng trưởng bền vững” do Báo Tuổi trẻ phối hợp cùng các đơn vị tổ chức, nhằm tìm ra các giải pháp, cơ chế thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, chuyển đổi xanh - trong đó có chuyển đổi năng lượng - là một trong ba trụ cột chiến lược của Thành phố giai đoạn 2025 - 2030, cùng với chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Hiện TP Hồ Chí Minh đang triển khai đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025 - 2035 với 10 chương trình trọng điểm, 76 chỉ tiêu cụ thể, tổng nhu cầu nguồn lực khoảng 900.000 tỷ đồng. Quan điểm xuyên suốt là phát triển nhanh nhưng bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với nâng cao chất lượng môi trường và đời sống người dân.

Theo ông Minh Thạnh, trong tiến trình này, chuyển đổi năng lượng được xác định là lĩnh vực then chốt, với các định hướng như phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, nghiên cứu các dạng năng lượng mới và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, dù đây là thách thức lớn khi thành phố hiện có hơn 12 triệu phương tiện.

Cùng quan điểm, nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ nhấn mạnh: "Chuyển đổi năng lượng xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, gắn với mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”.

Theo ông Toàn, nguyên nhân trong bối cảnh thế giới biến động, đặc biệt là các rủi ro địa chính trị ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng bền vững hơn, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều mô hình chuyển đổi đã bước đầu cho thấy hiệu quả. Ông Nguyễn Ngọc Thành, Giám đốc Marketing Công ty CP Sản xuất Nhựa Duy Tân (đại diện Tập đoàn SCG) cho biết, doanh nghiệp đã triển khai điện mặt trời tại các nhà máy ở Bình Dương, Long An, đồng thời ứng dụng công nghệ dữ liệu để tối ưu quy trình sản xuất.

Việc kiểm soát chặt dữ liệu vận hành giúp giảm tiêu hao tài nguyên, cải thiện dấu chân carbon và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế. “Các đối tác toàn cầu hiện đặt ra yêu cầu rất cao về ESG. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn này, doanh nghiệp không chỉ giữ được đơn hàng mà còn nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng”, ông Nguyễn Ngọc Thành chia sẻ thêm.

Đáng chú ý, doanh nghiệp đã cải tiến thiết kế, giảm tới 46% trọng lượng nắp chai nhựa, qua đó tiết kiệm nguyên liệu và giảm rác thải. Theo đại diện doanh nghiệp, chuyển đổi hiệu quả cần kết hợp tầm nhìn dài hạn với hành động cụ thể, kèm các chỉ tiêu đo lường rõ ràng theo từng giai đoạn.

Bên cạnh đó, ông Trần Đình Cường, Tổng Giám đốc Trung tâm sản xuất, Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (AgriS) cho biết, vừa qua đơn vị đã tận dụng phụ phẩm sản xuất để tạo ra nguồn điện tái tạo. Cụ thể, bã mía sau quá trình chế biến được sử dụng làm nguyên liệu phát điện, không chỉ giúp giảm chi phí năng lượng mà còn hạn chế chất thải, góp phần hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn.

Thực tế, việc chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp. Việc tối ưu tài nguyên, tận dụng phụ phẩm và giảm chi phí vận hành đã tạo ra giá trị gia tăng đáng kể, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Tại hội thảo, các doanh nghiệp khác cũng chỉ ra rằng quá trình chuyển đổi xanh hiện nay vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt đối với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hạn chế về nguồn lực, công nghệ và khả năng tiếp cận chính sách là những rào cản lớn khiến nhiều doanh nghiệp mới dừng ở mức tìm hiểu hoặc triển khai nhỏ lẻ.

Trước thực tế này, ông Bùi Minh Thạnh cho biết, TP Hồ Chí Minh cam kết tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua cải cách thể chế, hoàn thiện chính sách và ưu tiên nguồn lực cho các dự án xanh.

Thành phố cũng kỳ vọng các chuyên gia, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đề xuất những giải pháp khả thi, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi diễn ra nhanh và hiệu quả hơn, vì chuyển đổi năng lượng xanh không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là điều kiện tiên quyết để  TP Hồ Chí Minh duy trì vai trò đầu tàu kinh tế,nâng cao năng lực cạnh tranh.