Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 2/7, Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc cảnh báo các doanh nghiệp châu Âu đang ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc, bất chấp nỗ lực của EU nhằm giảm rủi ro trong quan hệ kinh tế với Bắc Kinh.

Phát biểu tại một hội nghị kinh tế ở Berlin do Viện Kiel tổ chức, ông Jens Eskelund, Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, cho biết xu hướng hiện nay không phải là doanh nghiệp châu Âu rời khỏi Trung Quốc, mà là tích hợp sâu hơn vào các chuỗi cung ứng tại nước này.

Theo ông Eskelund, châu Âu đã đánh giá chưa đầy đủ vai trò của Trung Quốc đối với doanh nghiệp khu vực. Bắc Kinh hiện không còn chỉ là thị trường để các công ty châu Âu tìm kiếm lợi nhuận, mà đã trở thành một mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu của họ.

Kết quả khảo sát gần 300 doanh nghiệp thành viên của phòng thương mại trong tháng 1 và tháng 2/2026 cho thấy tỷ lệ công ty châu Âu tăng cường đưa thêm hoạt động vào Trung Quốc đang ở mức cao nhất từ trước tới nay. Có 56% doanh nghiệp được hỏi cho biết họ đang mở rộng hoạt động tại Trung Quốc, trong khi chỉ 7% nói rằng họ chỉ tăng cường chuyển hoạt động ra bên ngoài.

Ông Eskelund cho rằng nguyên nhân chính nằm ở chi phí và năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng Trung Quốc. Trong nhiều ngành, việc gắn sâu hơn với các nhà cung ứng tại Trung Quốc là cách để doanh nghiệp châu Âu sản xuất được sản phẩm tốt hơn với giá thành thấp hơn.

Diễn biến này tạo ra thách thức lớn đối với chiến lược giảm rủi ro của EU. Khối này nhiều lần khẳng định không muốn tách rời hoàn toàn khỏi Trung Quốc, nhưng muốn hạn chế tình trạng phụ thuộc quá mức vào một nền kinh tế duy nhất, đặc biệt trong các lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược.

Tuy nhiên, với nhiều doanh nghiệp, bài toán thương mại lại khác. Nếu rời khỏi chuỗi cung ứng Trung Quốc quá nhanh, họ có nguy cơ mất lợi thế về chi phí, tốc độ sản xuất và khả năng cạnh tranh trước các đối thủ toàn cầu.

Ông Eskelund cũng cho rằng một phần lợi thế của Trung Quốc đến từ tỷ giá đồng NDT. Ông Juergen Matthes, chuyên gia thuộc Viện Kinh tế Đức (IW), ước tính đồng NDT đang bị định giá thấp hơn 20-30% so với đồng euro. Khoảng chênh lệch này giúp hàng xuất khẩu Trung Quốc có lợi thế giá mang tính cấu trúc trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh lợi thế về chi phí, Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh ngày càng tự tin trong việc gây sức ép để bảo vệ lợi ích của mình. Theo ông, Trung Quốc có khả năng đẩy chi phí của một cuộc đối đầu lên rất cao, khiến các bên khác phải cân nhắc liệu họ có sẵn sàng theo đuổi căng thẳng đến cùng hay không.

Những phát biểu trên được đưa ra sau cuộc đàm phán thương mại tại Brussels giữa Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào và Ủy viên phụ trách Thương mại EU Maros Sefcovic. Sau cuộc gặp, EU đặt hạn chót vào tháng 10 để đạt được kết quả cụ thể trong việc xử lý các mất cân bằng thương mại kéo dài với Trung Quốc.

Ông Eskelund cho rằng châu Âu cần xác định rõ những năng lực công nghiệp nào là thiết yếu đối với quyền tự chủ chiến lược của mình, sau đó có biện pháp bảo vệ phù hợp. Các công cụ như dự thảo Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp có thể đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực này.

Cảnh báo từ giới doanh nghiệp cho thấy bài toán của EU không chỉ nằm ở việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, mà còn ở cách duy trì sức cạnh tranh trong khi bảo vệ các ngành công nghiệp chiến lược. Mâu thuẫn này cho thấy chiến lược giảm rủi ro của EU sẽ khó đạt hiệu quả nếu không dung hòa được mục tiêu an ninh kinh tế với nhu cầu cạnh tranh của doanh nghiệp.