Sự kết hợp giữa các công cụ truyền thống với công nghệ hiện đại, giúp nhiều doanh nghiệp Việt Nam tạo ra bước bứt phá rõ rệt, hướng tới kiến tạo hệ sinh thái năng suất chất lượng hiện đại, thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới.

Đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng năng suất

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng quốc gia nhấn mạnh: Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhiều cơ hội và thách thức đan xen, việc đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng năng suất, chất lượng trở thành yêu cầu cấp thiết. Đồng thời, khẳng định tư duy mới: Năng suất phải được đo bằng chất lượng đổi mới, hiệu quả sử dụng nguồn lực và giá trị bền vững tạo ra cho xã hội, đây là nền tảng chiến lược thúc đẩy quá trình “chuyển đổi kép” với việc số hóa và xanh hóa, giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh và góp phần đưa Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát triển đến năm 2045.

Việt Nam hướng tới xây dựng hệ sinh thái năng suất chất lượng, đánh dấu bước chuyển dịch sâu sắc về tư duy khi lấy doanh nghiệp làm trung tâm và đi trực tiếp vào các “bài toán” quản trị thực tiễn với những giải pháp tiên phong đang dẫn dắt xu hướng toàn cầu như: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), quản trị đổi mới sáng tạo theo tiêu chuẩn ISO 56001, truy xuất nguồn gốc số và thực hành ESG... cùng những công cụ quản trị có thể áp dụng ngay vào sản xuất kinh doanh, tối ưu nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Ông Nguyễn Nam Hải khẳng định, các giải pháp đột phá về hoàn thiện thể chế, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và áp dụng các công cụ quản trị tiên tiến góp phần xây dựng hệ sinh thái năng suất chất lượng quốc gia, thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới.

Theo các chuyên gia năng suất, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data) đang trở thành những công nghệ cốt lõi giúp doanh nghiệp đổi mới phương thức quản lý sản xuất, mở ra cơ hội nâng cao năng suất, cải tiến chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Các quyết định không còn dựa chủ yếu vào kinh nghiệm mà được hỗ trợ bởi những phân tích khoa học, giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả quản trị.

Sự kết hợp giữa AI, IoT và dữ liệu lớn đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mô hình sản xuất truyền thống chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất thông minh với những phân tích khoa học, chính xác, hiệu quả quản trị để tăng năng suất, chất lượng. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các công nghệ này, doanh nghiệp cần đầu tư đồng bộ về hạ tầng số, xây dựng hệ thống dữ liệu chuẩn hóa, phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng số và áp dụng các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, trong những năm gần đây, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trên phạm vi toàn cầu, công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn góp phần thay đổi phương thức quản lý, kiểm soát chất lượng và kết nối thị trường. Đặc biệt, trong bối cảnh các thị trường ngày càng yêu cầu cao về tính minh bạch, chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và tuân thủ tiêu chuẩn, việc ứng dụng các nền tảng số và AI vào thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới trở thành xu hướng tất yếu để phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Động lực mới để Việt Nam tiến nhanh tới tầm nhìn 2045

Ông Nguyễn Nam Hải cho biết thêm: Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư và tạo đột phá trong hạ tầng tiêu chuẩn, năng suất, chất lượng, trong đó vệc phát triển mạnh đội ngũ chuyên gia năng suất chất lượng, tăng cường truyền thông và nhân rộng các mô hình năng suất điểm trên toàn quốc được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời, Ủy ban Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng quốc gia cũng đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tận dụng mạng lưới của Tổ chức Năng suất châu Á (APO) và các tổ chức chứng nhận toàn cầu, nâng cao năng lực hội nhập về năng suất, tiêu chuẩn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Giai đoạn 2026 – 2030, Ủy ban Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng quốc gia phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương chủ động kế hoạch, hành động trong việc đổi mới năng suất, kiến tạo hệ sinh thái năng suất chất lượng hiện đại, tận dụng tối đa cơ hội từ chuyển đổi số và hội nhập để đưa năng suất chất lượng trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới. Cùng với chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp ngày càng phải tạo ra giá trị mới thông qua phát triển công nghệ và đổi mới mô hình kinh doanh.

Ông Nguyễn Tùng Lâm, Viện trưởng Viện Năng suất Việt Nam cho rằng: Chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng nhất thúc đẩy tăng năng suất lao động trong thập niên tới. Thông qua các nền tảng quản trị số, doanh nghiệp có thể theo dõi toàn bộ quy trình sản xuất, tối ưu chuỗi cung ứng và kiểm soát chất lượng ngay từ đầu vào. Nếu chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất thì ESG – là “thước đo” mới về chất lượng phát triển của doanh nghiệp và trở thành yêu cầu quan trọng của các thị trường xuất khẩu, quỹ đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc thực hành ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đây cũng là xu hướng đang được nhiều doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn nhằm kết hợp mục tiêu tăng năng suất với yêu cầu chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế hướng tới phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – những động lực quan trọng để nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Năng suất Chất lượng quốc gia năm 2026 vào ngày 14/8 tới, với chủ đề: “Bứt phá năng suất dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Việt Nam tiến nhanh tới Tầm nhìn 2045”. Diễn đàn nhằm nhận diện những điểm nghẽn, rào cản đối với việc nâng cao năng suất hiện nay, đồng thời thảo luận, đề xuất các giải pháp đột phá về hoàn thiện thể chế, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và áp dụng các công cụ quản trị tiên tiến, hướng tới xây dựng hệ sinh thái năng suất chất lượng quốc gia hiện đại.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có năng suất cao và nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, Diễn đàn Năng suất Chất lượng quốc gia sẽ góp phần định hình tư duy mới về năng suất, nơi năng suất không chỉ được đo bằng sản lượng mà bằng chất lượng đổi mới, hiệu quả sử dụng nguồn lực và giá trị bền vững mà doanh nghiệp tạo ra cho nền kinh tế và xã hội.