Theo trang Nikkei Asia, việc Apple vượt Nvidia để trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới trong phiên giao dịch ngày 28/7 không đơn thuần là câu chuyện một cổ phiếu tăng, một cổ phiếu giảm. Đằng sau sự đổi ngôi này là dấu hiệu cho thấy Phố Wall đang điều chỉnh cách nhìn về làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI): từ ưu tiên "tăng trưởng bằng mọi giá" sang chú trọng hiệu quả sử dụng vốn và khả năng sinh lời.

Trong phiên giao dịch ngày 28/7, cổ phiếu Apple tăng khoảng 1%, đưa vốn hóa lên gần 4.950 tỷ USD, trong khi Nvidia giảm 5%, còn khoảng 4.770 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 4/2025 Apple trở lại vị trí doanh nghiệp giá trị nhất thế giới.

Nvidia không suy yếu, nhưng nhà đầu tư bắt đầu lo ngại

Điều đáng chú ý là Nvidia không mất ngôi vì kết quả kinh doanh sa sút. Trái lại, hãng vẫn thống trị thị trường chip AI và gần như không có đối thủ trong lĩnh vực GPU phục vụ các mô hình trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, điều khiến giới đầu tư lo lắng là chi phí để duy trì đà tăng trưởng của AI đang ngày càng lớn.

Trong gần hai năm qua, các "đại gia" công nghệ như Microsoft, Amazon, Meta hay OpenAI đã chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu và mua chip AI. Nvidia là bên hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng này.

Nhưng đến giữa năm 2026, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi: bao giờ những khoản đầu tư khổng lồ này mới tạo ra lợi nhuận tương xứng?

Tâm lý đó càng gia tăng sau khi xuất hiện thông tin Nvidia có thể tham gia bảo đảm tài chính cho các dự án trung tâm dữ liệu quy mô rất lớn của OpenAI, khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về rủi ro "tài trợ vòng tròn" (circular financing), tức nhà cung cấp vừa bán sản phẩm vừa phải hỗ trợ tài chính cho khách hàng để duy trì nhu cầu mua sắm.

Đồng thời, ngành bán dẫn còn chịu thêm sức ép từ thông tin doanh nghiệp Trung Quốc bắt đầu sản xuất hàng loạt một số thiết bị chế tạo chip, làm dấy lên lo ngại cạnh tranh sẽ gay gắt hơn trong tương lai.

Apple được thưởng vì không lao vào cuộc đua AI

Ngược lại với Nvidia, Apple lại được thị trường đánh giá cao chính vì không chạy đua chi tiêu cho AI.

Thay vì bỏ hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD xây dựng các siêu trung tâm dữ liệu như Microsoft hay Meta, Apple lựa chọn chiến lược thận trọng hơn.

Hãng ưu tiên phát triển AI chạy trực tiếp trên thiết bị (on-device AI), đồng thời thuê năng lực điện toán hoặc hợp tác với các đối tác khi cần thay vì tự đầu tư toàn bộ hạ tầng AI. Nhờ đó, chi tiêu vốn (CapEx) của Apple thấp hơn đáng kể so với nhiều đối thủ.

Điều từng bị coi là điểm yếu - Apple chậm chân trong cuộc đua AI - nay lại được xem là một lợi thế.

Trong bối cảnh lợi nhuận từ AI vẫn chưa rõ ràng, Phố Wall bắt đầu đánh giá cao các doanh nghiệp biết kiểm soát chi phí thay vì chỉ mở rộng đầu tư.

Hệ sinh thái Apple vẫn là "lá chắn" vững chắc

Một yếu tố khác giúp Apple được nhà đầu tư tin tưởng là sức mạnh của hệ sinh thái. Ngay cả khi giá chip nhớ toàn cầu tăng mạnh do nhu cầu AI khiến Apple phải nâng giá một số dòng Mac và iPad, thị trường vẫn tin rằng người dùng trung thành sẽ tiếp tục ở lại với hệ sinh thái iPhone, Mac, iPad, Apple Watch và các dịch vụ như iCloud hay Apple Music.

Biên lợi nhuận gộp của Apple vẫn duy trì ở mức rất cao, gần 48%, trong khi doanh thu dịch vụ tiếp tục tăng trưởng ổn định. Điều này giúp Apple có khả năng hấp thụ các cú sốc chi phí tốt hơn nhiều doanh nghiệp phần cứng khác.

Dòng tiền đang dịch chuyển sang giai đoạn mới của AI

Theo nhiều chuyên gia, diễn biến lần này không đồng nghĩa với việc AI hết hấp dẫn.

Thay vào đó, nhà đầu tư đang chuyển sang giai đoạn chọn lọc hơn.

Nếu giai đoạn 2023-2025 tập trung vào các công ty sản xuất GPU như Nvidia, thì hiện nay dòng tiền bắt đầu tìm đến các doanh nghiệp cung cấp bộ nhớ tốc độ cao (HBM), lưu trữ và hạ tầng trung tâm dữ liệu như Micron, SK Hynix hay SanDisk - những mắt xích khác trong chuỗi giá trị AI.

Nói cách khác, thị trường không còn đặt cược vào một doanh nghiệp duy nhất, mà đang phân bổ vốn rộng hơn trên toàn bộ hệ sinh thái AI.

Apple hưởng lợi từ sự thay đổi khẩu vị đầu tư

Việc Apple lấy lại vị trí doanh nghiệp giá trị nhất thế giới phản ánh sự thay đổi đáng kể trong tâm lý Phố Wall.

Thay vì chỉ ưu tiên những công ty tăng trưởng nhanh nhờ AI, giới đầu tư bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến khả năng tạo dòng tiền, kiểm soát chi phí và sử dụng vốn hiệu quả.

Nvidia vẫn là doanh nghiệp dẫn đầu về công nghệ AI và triển vọng dài hạn chưa thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng giá quá mạnh, thị trường đang yêu cầu nhiều hơn những lời hứa về tương lai.

Trong khi đó, Apple - với chiến lược đầu tư thận trọng, hệ sinh thái bền vững và nền tảng tài chính vững chắc - lại nổi lên như một lựa chọn an toàn hơn trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng thận trọng trước "cơn sốt AI".

Sự đổi ngôi lần này vì thế không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa hai "gã khổng lồ" công nghệ, mà còn có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bước sang một giai đoạn mới: từ "AI bằng mọi giá" sang "AI phải mang lại lợi nhuận".