Ngày 28/5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết các nhóm chuyên gia của tổ chức này đã đề xuất tiến hành thử nghiệm lâm sàng đối với một số vaccine và thuốc điều trị tiềm năng nhằm chống lại chủng Bundibugyo - một biến thể hiếm gặp của virus Ebola hiện chưa có vaccine phòng ngừa hoặc phác đồ điều trị đặc hiệu, làm gia tăng lo ngại trong cộng đồng quốc tế.
Nhân viên y tế mặc trang phục bảo hộ trước khi điều trị cho bệnh nhân mắc Ebola tại tỉnh Ituri, CHDC Congo ngày 24/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị dành riêng cho chủng virus đang gây ra đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng tại miền Đông CHDC Congo.
WHO cho biết các nhóm chuyên gia đã đánh giá nhiều loại vaccine và liệu pháp điều trị tiềm năng để phòng ngừa và điều trị chủng Bundibugyo, đồng thời khuyến nghị chỉ sử dụng các sản phẩm này trong khuôn khổ thử nghiệm lâm sàng nhằm tạo ra dữ liệu đáng tin cậy và đảm bảo nghiên cứu an toàn, hiệu quả.
Theo WHO, các phương pháp điều trị được xem xét gồm hai kháng thể đơn dòng và một loại thuốc kháng virus. Ngoài ra còn có một thuốc kháng virus dạng uống dùng sau phơi nhiễm và hai vaccine tiềm năng để phòng bệnh, dù chưa sẵn sàng cho thử nghiệm lâm sàng. WHO cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với CHDC Congo và Uganda để hỗ trợ đánh giá các sản phẩm này.
Trong lúc chờ các thử nghiệm, WHO nhấn mạnh ưu tiên hiện nay vẫn là ngăn chặn lây lan dịch Ebola bằng các biện pháp truyền thống như giám sát dịch bệnh, xét nghiệm nhanh, truy vết tiếp xúc, cách ly điều trị, kiểm soát lây nhiễm và mai táng an toàn. Theo các chuyên gia, chủng Bundibugyo từng gây ra 2 đợt bùng phát trước đây tại lưu vực sông Congo. Virus lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh hoặc người đã tử vong, khiến nhân viên y tế và người chăm sóc bệnh nhân đối mặt nguy cơ cao nhất.
Trong bối cảnh chưa có thuốc hay vaccine đặc hiệu, biện pháp điều trị chủ yếu hiện nay là chăm sóc hỗ trợ, gồm bù nước, theo dõi y tế và cách ly người bệnh. Các biện pháp kiểm soát dịch hiện tập trung vào truy vết tiếp xúc, cách ly ca bệnh, xét nghiệm nhanh, tuyên truyền cộng đồng và bảo đảm an toàn trong mai táng. Giới chuyên gia nhận định dù thiếu vaccine, các biện pháp y tế công cộng truyền thống vẫn có thể giúp khống chế dịch bệnh.
Cũng trong ngày 28/5, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã lên đường tới CHDC Congo nhằm thể hiện sự hỗ trợ đối với quốc gia châu Phi trong bối cảnh nước này đang đối phó với đợt bùng phát Ebola mới nhất.
Dự kiến trong chuyến thăm, ông Tedros sẽ tới thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri - tâm điểm của đợt bùng phát hiện nay. WHO cho biết đã tiếp nhận 4,6 tấn hàng cứu trợ tại sân bay Bunia, trong khi Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đang vận chuyển 100 tấn hàng viện trợ tới CHDC Congo.
Theo WHO, kể từ khi đợt bùng phát được công bố ngày 15/5, CHDC Congo đã ghi nhận 10 ca tử vong được xác nhận do Ebola và 223 ca tử vong nghi mắc bệnh, trên tổng số hơn 1.000 ca bệnh xác nhận và nghi ngờ (tính đến ngày 24/5). WHO cảnh báo quy mô thực tế của đợt dịch có thể lớn hơn đáng kể do virus đã âm thầm lây lan trong cộng đồng một thời gian.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 được ghi nhận tại quốc gia Trung Phi hơn 100 triệu dân này. Công tác ứng phó gặp nhiều khó khăn khi tâm dịch nằm ở khu vực đã chìm trong xung đột vũ trang kéo dài hơn 3 thập kỷ. Tổng Giám đốc WHO kêu gọi các bên tham chiến ngừng bắn, cho rằng xung đột và tình trạng di dời dân cư đang làm trầm trọng thêm nỗ lực kiểm soát dịch bệnh.