Thông tin từ Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk), công tác phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn tại địa phương đang đối mặt với nhiều thách thức lớn; các mầm bệnh nguy hiểm vẫn đang lưu hành phức tạp. Từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, xảy ra một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi, bệnh dại, lở mồm long móng trên trâu bò…
Phun thuốc tiêu độc, khử trùng tại một trang trại chăn nuôi lợn nhằm hạn chế dịch bệnh. Ảnh minh họa: TTXVN phát
Tính đến ngày 30/6, dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 113 hộ thuộc 30 xã, phường; trong đó, trọng điểm là các trang trại chăn nuôi gia công. Cơ quan chức năng buộc phải tiêu hủy hơn 8.500 con lợn với tổng trọng lượng trên 447 tấn. Hiện tại, hai xã Krông Năng và Hòa Phú vẫn chưa qua 21 ngày kể từ khi phát sinh ổ dịch gần nhất.
Theo nhận định của chi cục, dịch tả lợn châu Phi hiện mang tính chất dịch lưu hành, nguy cơ tái phát và lây lan diện rộng thời gian tới là rất cao. Đáng chú ý, kết quả giám sát dịch tễ ghi nhận sự xuất hiện của chủng virus dịch tả lợn châu Phi lai tái hợp giữa genotype I và genotype II, chiếm tới 83,6% số mẫu dương tính tại Đắk Lắk. Đây là mối đe dọa đặc biệt nghiêm trọng bởi các loại vaccine hiện hành chỉ có hiệu quả bảo hộ đối với chủng genotype II, hoàn toàn không có khả năng bảo hộ đối với chủng lai tái hợp này.
Đối với bệnh dại, toàn tỉnh ghi nhận 11 trường hợp động vật mắc bệnh dại, xuất hiện tại 8 hộ; tiêu hủy 24 con chó, mèo. Áp lực mầm bệnh dại trong đàn chó thả rông khu vực nông thôn vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ cao lây sang người. Đắk Lắk hiện nằm trong nhóm 12 tỉnh, thành phố có nguy cơ cao bùng phát dịch bệnh dại trên cả người và động vật. Tuy nhiên, tỷ lệ tiêm phòng vaccine dại trên địa bàn hiện chỉ đạt 28,3% - con số quá thấp để có thể kiểm soát bệnh dịch trong thời gian tới.
Trong khi đó, tình hình dịch bệnh lở mồm long móng và viêm da nổi cục mặc dù cơ bản ổn định, không phát sinh ổ dịch lớn, nhưng nguy cơ tái phát vẫn ở mức cao. Đặc biệt, chủng virus lở mồm long móng ngoại lai Serotype SAT1 lần đầu xuất hiện tại Trung Quốc đang tiềm ẩn nguy cơ lớn xâm nhập vào Việt Nam.
Nhìn chung, chăn nuôi quy mô nông hộ chưa đảm bảo điều kiện an toàn sinh học vẫn chiếm tỷ trọng lớn, gây khó khăn cho công tác quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, việc xử lý chất thải, mùi hôi, tái sử dụng phụ phẩm để phát triển kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi còn nhiều hạn chế. Đáng lo ngại hơn, một số địa phương khi có dịch bệnh động vật xảy ra đã không thực hiện công bố dịch, giấu thông tin và không tổ chức chống dịch theo đúng quy định. Cộng thêm diễn biến thời tiết cực đoan làm giảm sức đề kháng của vật nuôi, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh tấn công và bùng phát.
Theo Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Minh, địa phương có tổng đàn vật nuôi lớn, hoạt động chăn nuôi ngày càng phát triển, trong khi việc lưu thông, mua bán động vật và sản phẩm động vật diễn ra thường xuyên. Bên cạnh đó, thời tiết diễn biến bất thường, sự xuất hiện của các chủng virus mới làm nguy cơ phát sinh dịch bệnh luôn ở mức cao. Thời gian tới, chi cục sẽ tăng cường giám sát dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ tiêm phòng, mở rộng các vùng an toàn dịch bệnh. Đồng thời, chi cục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tuyên truyền nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về an toàn sinh học.
Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, tỉnh đã yêu cầu các đơn vị, địa phương tuyệt đối không được chủ quan, lơ là trong công tác phòng chống dịch bệnh động vật. Để kiểm soát tốt tình hình, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương siết chặt quản lý kê khai chăn nuôi, tăng cường tiêm phòng chủ động để nâng tỷ lệ bao phủ đạt trên 80% tổng đàn; chủ động phát hiện sớm và xử lý dứt điểm ổ dịch ngay từ cơ sở, không để dịch lây lan diện rộng; quản lý chặt chẽ hoạt động của các cơ sở giết mổ.
Đối với bệnh dại, các địa phương phải quản lý chặt đàn chó, mèo, huy động cả ngân sách và nguồn xã hội hóa để tiêm phòng bắt buộc. UBND tỉnh cũng chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, tham mưu cơ chế tháo gỡ khó khăn cho lực lượng thú y cơ sở; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin qua hệ thống VAHIS để cập nhật, phát hiện và phát đi các cảnh báo dịch bệnh kịp thời.