Cách thủ đô Algiers của Algeria khoảng 70 km về phía Tây, Khu di tích khảo cổ Tipasa là một trong những di sản văn hóa nổi bật nhất của quốc gia Bắc Phi này.
Chân cột trụ và tường gạch còn lại của một công trình xa xưa.
Với những dấu tích của các nền văn minh như Phoenicia, La Mã, Kitô giáo sơ khai và Byzantine, Tipasa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm 1982.
Nằm trên một mũi đất hướng ra Địa Trung Hải, ngày nay, khu di tích rộng hàng chục ha này vẫn lưu giữ nhiều công trình kiến trúc đặc sắc như nhà hát La Mã, đấu trường, các đền thờ, nhà tắm công cộng, biệt thự, đường lát đá cùng nhiều khu nghĩa trang cổ. Một điểm độc đáo của khu di tích trên là sự kết hợp hài hòa giữa các di tích khảo cổ với cảnh quan thiên nhiên ven biển. Những hàng thông, cây ôliu cùng làn nước trong xanh của Địa Trung Hải tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thơ mộng.
Theo UNESCO, đây là một trong những quần thể khảo cổ quan trọng nhất vùng Trung Đông và Bắc Phi, phản ánh quá trình giao lưu giữa các nền văn minh từ thế kỷ VI trước Công nguyên đến thế kỷ VI sau Công nguyên. Giá trị nổi bật về lịch sử, khảo cổ và kiến trúc đã giúp khu di tích trở thành điểm đến không thể bỏ qua đối với du khách yêu thích lịch sử và văn hóa khi đến Algeria. Các di tích đã kể lại câu chuyện về sự phát triển, hưng thịnh và sự suy tàn của một thành phố cổ, thể hiện các nét văn hóa, tôn giáo và kiến trúc từ thời xa xưa.
Khu di tích nằm bên bờ Địa Trung Hải trong xanh.
UNESCO đã ghi nhận những nỗ lực của Algeria trong công tác bảo tồn khu di tích trên tại kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản thế giới diễn ra mới đây ở thành phố Busan (Hàn Quốc). Ủy ban này đánh giá cao các biện pháp mà Algeria đã triển khai nhằm bảo vệ các giá trị vật thể và phi vật thể, góp phần giữ gìn tính xác thực của khu di tích có giá trị nổi bật toàn cầu này. Đặc biệt, ủy ban trên hoan nghênh việc Algeria xây dựng Kế hoạch quản lý khu di tích trong giai đoạn 2025-2030, đồng thời cho rằng việc triển khai hiệu quả kế hoạch này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho công tác quản lý và bảo tồn giá trị của di sản.
Kiến trúc vòm thời La Mã cổ đại.
Hiện nay, chính quyền Algeria tiếp tục triển khai nhiều chương trình bảo tồn và trùng tu nhằm gìn giữ các công trình trước tác động của thời gian, khí hậu ven biển và sự gia tăng hoạt động du lịch. Khu di tích kể trên cũng thường xuyên đón các đoàn nghiên cứu khảo cổ quốc tế, góp phần làm sáng tỏ thêm lịch sử của một trong những thành phố cổ ở khu vực Bắc Phi.
Với các giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc sắc, Khu di tích khảo cổ Tipasa không chỉ là niềm tự hào của người Algeria mà còn là một trong những di sản khảo cổ tiêu biểu của vùng Địa Trung Hải, thu hút hàng chục nghìn du khách và các nhà nghiên cứu đến tham quan mỗi năm.