Cuộc chạy đua của sự sống

Mùng 6 Tết Nguyên đán, khi phố phường vẫn đậm sắc xuân, thì tại Bệnh viện Bạch Mai, các "chiến sĩ áo trắng" đã lao vào một ca trực đặc biệt được kích hoạt khẩn trương. Không phải vì tai nạn giao thông hay một ca cấp cứu thông thường như mọi khi, mà là hành trình hiến – ghép đa tạng đầu năm mới, từ một bệnh nhân bị đột quỵ não hiến tạng, giúp hồi sinh 8 cuộc đời.

Nhận thông tin của Bệnh viện Bạch Mai, từ TP. Hồ Chí Minh, TS.BS Cao Đằng Khang, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh đáp chuyến bay khẩn cấp ra Hà Nội để tham gia vào ê-kíp lấy tim.

“Lấy và ghép tạng cần sự phối hợp của khoảng 20–30 thành viên trong toàn bộ ê-kíp. Trong thời điểm nghỉ Tết, việc huy động đủ lực lượng ấy đòi hỏi một tinh thần đồng lòng rất lớn của các thầy thuốc”, TS.BS Cao Đằng Khang chia sẻ.

Đó là đêm không ngủ của những chiến sĩ áo trắng. Phía sau cánh cửa phòng mổ, từng nhịp tim, từng hơi thở, từng đường kim mũi chỉ đều mang theo trách nhiệm, áp lực và cả niềm hy vọng.

Đến giờ, các bác sĩ vẫn chưa hết “thở gấp” khi nhắc đến ca trực ngày đầu xuân ấy, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một nam thanh niên bị đột quỵ não, xuất huyết nặng, hôn mê sâu và có dấu hiệu chết não. Dù đã huy động tối đa nguồn lực, áp dụng mọi phương tiện hiện đại nhất để cứu chữa nỗ lực đến cùng, nhưng người bệnh vẫn khó qua khỏi.

Ngay khi nguy cơ chết não được xác định, Bệnh viện lập tức thông báo với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia và trao đổi thẳng thắn với gia đình về tình trạng của bệnh nhân. Giữa nỗi đau tột cùng, gia đình đã đưa ra quyết định khiến cả đội ngũ y bác sĩ xúc động: Đồng ý hiến tặng mô, tạng của cậu con trai duy nhất đang sắp bước sang thế giới bên kia để cứu người.

Ngay sau sự đồng thuận ấy, một “cuộc chạy đua với thời gian” của các chiến sĩ áo trắng chính thức bắt đầu.

Ban Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai trực tiếp chỉ đạo toàn bộ quá trình. Các ê-kíp hồi sức, gây mê, phẫu thuật được huy động khẩn trương, dù nhiều người vẫn đang trong kỳ nghỉ Tết. Không ai hỏi về thời gian trực, không ai nhắc đến bữa cơm gia đình còn dang dở... tất cả cùng hướng về một mục tiêu chung: thực hiện trọn vẹn nghĩa cử nhân văn của gia đình người hiến.

Song song với đó, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia khẩn trương khớp nối danh sách chờ ghép trên toàn quốc. Hàng loạt bệnh viện công – tư, quân – dân y được kết nối: Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Phổi Trung ương, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Vinmec, Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Bạch Mai.

“Đầu xuân, giao thông ùn tắc, các chuyến bay hạn chế. Ban Giám đốc Bệnh viện phải phối hợp với hãng hàng không và Công an thành phố để bảo đảm việc vận chuyển mô, tạng diễn ra nhanh nhất, an toàn nhất; khối hậu cần phải chuẩn bị phương án vận chuyển chi tiết, từ đường đi, giờ bay, xe chuyên dụng, thiết bị bảo quản”, PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, người chỉ huy trong ca hiến-ghép tạng đặc biệt chia sẻ.

Sau khi hoàn tất quá trình lấy tạng, các bộ phận được phân bổ về các bệnh viện theo kế hoạch. Trái tim được chuyển gấp vào TP. Hồ Chí Minh để ghép cho một bệnh nhi 10 tuổi mắc cơ tim giãn. Từ Vũng Tàu, giữa thời điểm kẹt xe nghiêm trọng cận và sau Tết, xe cứu thương được điều động đưa em bé lên bệnh viện kịp thời. Ê-kíp phía Nam rà soát chuyên môn, chuẩn bị phòng mổ, chờ đợi từng phút. Khoảng 6 giờ sau khi được lấy, trái tim hồng đã đập trở lại đều đặn trong lồng ngực bệnh nhi. Ở đầu cầu phía Nam, thông báo “trái tim đã hồi sinh” vang lên trong niềm xúc động của các thầy thuốc cả 2 miền.

Trong cùng đêm ấy, hai thùy gan được ghép cho bệnh nhi 23 tháng tuổi mắc teo mật bẩm sinh và một người bệnh 45 tuổi xơ gan mất bù; 2 quả thận được ghép ngay tại Bệnh viện Bạch Mai cho hai người bệnh suy thận giai đoạn cuối; lá phổi được ghép cho bệnh nhân 64 tuổi mắc bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính nặng; 2 giác mạc trao lại ánh sáng cho hai người bệnh khác.

"Trong sự khẩn cấp đó, tất cả đều hướng đến một mục tiêu chung, đó là cứu những trái tim, cứu những cuộc đời khi mà hy vọng sống gần như đã cạn kiệt. Bởi vậy, ngay sau khi nhận được thông tin có nguồn tạng hiến, chúng tôi lập tức huy động lực lượng, thu xếp công việc cá nhân cũng như thời gian nghỉ còn lại để có thể bay ra Hà Nội sớm nhất, kịp thời đánh giá và tham gia vào ê-kíp lấy tạng. Sau khi hoàn tất quá trình lấy tạng, chúng tôi cũng nhanh chóng sắp xếp chuyến bay sớm nhất để quay trở lại TP. Hồ Chí Minh với hành lý đặc biệt đó là trái tim của người hiến để thực hiện ghép cho người bệnh đang chờ từng giây phút", TS.BS Cao Đằng Khang chia sẻ.

Đã có 8 cuộc đời mong manh được tiếp nối sự sống trong một đêm trắng mùa xuân ấy.

Viết tiếp những cuộc đời 

Đằng sau thành công ấy là câu chuyện về một chàng trai trẻ Bùi Đức Quang, người con trai duy nhất trong gia đình, từng niềm tự hào của cha mẹ. Năm 2022, em từng được tuyên dương vì nhặt được của rơi trả lại người mất. Sự tử tế đã hiện hữu trong em từ khi còn sống.

Trong giờ phút đau đớn ấy, người mẹ nghẹn ngào chia sẻ rằng, khi biết mô tạng của con có thể cứu được nhiều người, gia đình tin đó là điều con trai mình sẽ sẵn lòng. Họ quyết định để sự ra đi của con không trở thành dấu chấm hết, mà là sự tiếp nối của những cuộc đời khác.

Quyết định ấy không chỉ là một hành động y học. Đó là sự dũng cảm của những bậc cha mẹ có một người con duy nhất. Là tình yêu thương vượt lên trên nỗi đau. Là sự thấu hiểu rằng sự sống có thể được tiếp nối.

Trong suốt hành trình ấy, các y bác sĩ không chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn. Họ đồng hành chia sẻ nỗi đau và cả những quyết định nghĩa cử cao đẹp của gia đình, trong từng bước thủ tục, giải thích cặn kẽ quy trình, bảo đảm mọi hoạt động diễn ra đúng pháp lý và nhân văn nhất.

“Chúng tôi nghiêng mình tri ân người hiến và gia đình – những con người đã biến nỗi đau thành hành động nhân văn cao cả. Mỗi nhịp tim được hồi sinh hôm nay là minh chứng cho giá trị của lòng nhân ái; và là sự nỗ lực của ngành y trong kỹ thuật ghép tạng”, PGS.TS Vũ Văn Giáp chia sẻ.

Ca ghép đa tạng đầu xuân ấy không chỉ là một thành tựu y khoa. Đó còn là minh chứng cho năng lực phối hợp liên viện, quân – dân y, công – tư, giữa hai miền Nam – Bắc cùng một nhịp đập. Là bước tiến trong chiến lược phát triển kỹ thuật ghép đa tạng của y học Việt Nam.

Giữa những ngày đầu năm mới, lực lượng các y bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và nhân viên hậu cần đã gác lại riêng tư để thực hiện một nghĩa cử đặc biệt. Họ không chỉ cứu sống 8 người bệnh; họ còn lan tỏa thông điệp về hiến tạng cứu người – một hành động đẹp cần được xã hội thấu hiểu và ủng hộ.

Mùa xuân năm nay ở Bệnh viện Bạch Mai thật đẹp vì những giá trị nhân văn, sự tử tế được lan tỏa; và trách nhiệm, tài năng của các thầy thuốc được khẳng định khi sự sống cứ thế tiếp nối.