Để đảm bảo yêu cầu xuất khẩu, hướng đến phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đảm bảo chất lượng nguồn cung sản phẩm xuất khẩu và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Tăng cường giải pháp hạn chế hàm lượng Cadimi

Để cải thiện vấn đề tồn dư Cadimi trong sầu riêng thời gian qua do hệ quả của quá trình canh tác kéo dài nhiều năm khiến đất bị ô nhiễm, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai rà soát, siết chặt quản lý mã số vùng trồng và kiên quyết xử lý những vùng không tuân thủ quy định, đồng thời, xây dựng đề án cải tạo đất lâu dài, phù hợp cho từng khu vực canh tác.

Một trong những giải pháp trọng tâm là kiểm nghiệm đất – trái và kiểm soát Cadimi trên sản phẩm sầu riêng, phân loại vườn nhằm tránh lô hàng bị trả về; đặc biệt là truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng trồng để đảm bảo xuất khẩu an toàn.

Đặc biệt, trong tháng 5/2026, Sở Nông nghiệp & Môi trường tỉnh Đồng Tháp phối hợp cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã và các nhà vườn tổ chức triển khai mô hình canh tác sầu riêng kiểm soát kim loại nặng Cadimi trên các vườn sầu riêng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu trên diện tích 1.000 mét vuông tại vườn sầu riêng của một hộ dân trên địa bàn xã Ngũ Hiệp, xã chuyên canh sầu riêng lớn nhất tỉnh Đồng Tháp.

Cán bộ nông nghiệp sẽ phối hợp, hướng dẫn nhà vườn này canh tác và sử dụng phân bón theo hướng dẫn của các cán bộ kỹ thuật nông nghiệp và các chuyên gia. Đồng thời, kiểm tra phân tích độ pH, hàm lượng Cadimi trong đất, lá và cơm trái sầu riêng trước và sau khi thực hiện mô hình.

Tại xã chuyên canh sầu riêng Ngũ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp, anh Dương Minh Kha, có 2,7 ha sầu riêng cho thu hoạch hơn 10 năm, đã tìm tòi giải pháp hiệu quả để hạn chế hàm lượng chất Cadimi trong quá trình canh tác vườn sầu riêng của mình.

Nói về cách làm của mình, anh Kha cho biết, trước tiên tôi sử dụng phân hữu cơ để cải tạo đất cho tơi xốp, đồng thời cũng sử dụng phân hóa học nhưng với lượng ít thôi, chủ yếu là phân hữu cơ để cố định lại những vi sinh vật có lợi cho đất. Đồng thời, đối với chất Cadimi do người dân không thể xét nghiệm thì sử dụng máy đo pH để đo độ pH trong đất. Đo pH trong đất cho phép đối với cây sầu riêng từ 5.5 đến 6.5. Khi cố định được pH đó thì cây sẽ khó hấp thụ được hàm lượng kim loại nặng như sắt, chì và Cadimi vì vậy chúng ta có thể hạn chế tình trạng dẫn Cadimi lên trái.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp còn khuyến cáo nhà vườn áp dụng các giải pháp thâm canh phù hợp như sử dụng các loại phân bón không có chứa hoặc chứa cực thấp Cadimi; canh tác theo quy trình chuẩn kiểm soát nhiễm kim loại nặng…

Đồng thời, tỉnh Đồng Tháp cũng thực hiện gần 30 cuộc tập huấn với gần 1.500 người tham dự, hướng dẫn nông dân áp dụng các biện pháp cải tạo đất, bảo vệ sức khỏe cây trồng và giảm thiểu tồn dư Cadimi trong sản phẩm xuất khẩu, góp phần sản xuất trái sầu riêng an toàn, đạt chuẩn xuất khẩu.

Địa phương xác định gần 70 loại phân bón chứa phosphate thấp và khuyến cáo nông dân sử dụng thay các loại phân bón hàm lượng Cadimi cao nhằm hạn chế tối đa dư lượng chất Cadimi trong trái sầu riêng khi thu hoạch.

Ông Nguyễn Văn Điền (xã Mỹ Thiện, tỉnh Đồng Tháp) có 5 ha trồng sầu riêng đã cho trái hơn 6 năm, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP như áp dụng kỹ thuật tưới phun và sử dụng các loại phân bón đã được ngành nông nghiệp khuyến cáo nhằm hạn chế hàm lượng chất Cadimi.

Ông Điền chia sẻ hàm lượng chất vàng O và chất Cadimi trong trái sầu riêng cao sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc xuất khẩu trái sầu riêng ra thị trường nước ngoài vì những quy định nghiêm ngặt. Từ đó, chính quyền địa phương đã khuyến cáo nhà vườn hết sức cố gắng hạn chế sử dụng những loại phân bón có khả năng làm cho hàm lượng chất Cadimi lưu giữ trong trái sầu riêng cao để xuất khẩu đi nước ngoài đạt hiệu quả như mong muốn.

Đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng

Nhằm phát huy tiềm năng và thế mạnh vùng chuyên canh sầu riêng, nâng cao chuỗi giá trị, hướng đến sản xuất và xuất khẩu sầu riêng bền vững, tỉnh Đồng Tháp đã tập trung đẩy mạnh công tác xây dựng mã số vùng trồng và mã cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Tỉnh Đồng Tháp hiện có 355 mã số vùng trồng sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc với diện tích trên 13.985 ha; 130 mã số cơ sở đóng gói. Các vùng chuyên canh sầu riêng ở các xã trên địa bàn tỉnh hiện nay đều có hợp đồng liên kết tiêu thụ thông qua mạng lưới các hợp tác xã với doanh nghiệp hoặc cơ sở đóng gói.

Tại xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp, địa phương có hơn 2.500 ha sầu riêng, được xem là cây trồng chủ lực của địa phương, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho địa phương. Nhằm bảo đảm xuất khẩu trái sầu riêng ổn định và bền vững, địa phương đã khuyến cáo nông dân, các hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng cần đặc biệt quan tâm tuân thủ quy trình canh tác sạch, an toàn theo hướng GAP, thu hoạch đúng thời điểm đảm bảo chất lượng trái sầu riêng khi đưa ra thị trường.

Ông Trần Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp trao đổi, mã số vùng trồng của sầu riêng xuất khẩu đã được cấp là 15 mã số, hiện nay các mã này hoạt động cơ bản tốt. Để hướng sản xuất và xuất khẩu trái sầu riêng theo hướng bền vững, địa phương quy hoạch lại vùng trồng sầu riêng, xây dựng vùng nguyên liệu, hướng tới sản xuất hữu cơ, truy xuất nguồn gốc rồi đẩy mạnh cấp mã vùng trồng, cơ sở đóng gói. Địa phương cũng xác định điều quan trọng là làm sao tạo cầu nói vững chắc giữa người trồng và đơn vị cũng như doanh nghiệp thu mua, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đầu ra cho trái sàu riêng trong thời gian tới.

Theo nhận định, thị trường tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc vẫn còn tiềm năng rất lớn. Để phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp đang tích cực triển khai các quy định của thị trường nhập khẩu, rà soát, đào tạo tập huấn và hướng dẫn người dân duy trì cũng như cấp mới các mã số vùng trồng đạt điều kiện.

Đồng thời, ngành chuyên môn cũng thực hiện nghiêm túc các nghị định của Chính phủ, ban hành văn bản kiểm tra, giám sát hệ thống mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đến từng xã nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị đạt chuẩn xuất khẩu. Ngoài ra, tỉnh sẽ thực hiện xây dựng thương hiệu cho trái sầu riêng, chia phân khúc thị trường để phục vụ xuất khẩu và chế biến…