Theo cam kết, dự án hoàn thành xây dựng, tiếp nhận rác và vận hành thử nghiệm trong tháng 12/2026, vận hành thương mại vào tháng 4/2027. Tuy nhiên, qua kiểm tra, đánh giá, một số hạng mục trọng điểm hiện chậm so với tiến độ đề ra. Trước áp lực xử lý rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, chủ đầu tư đang tập trung nhân lực, máy móc đẩy nhanh thi công. Chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, phối hợp tháo gỡ khó khăn nhằm sớm đưa dự án vào hoạt động.

Chậm tiến độ đã cam kết

Dự án có tổng vốn khoảng 2.051 tỷ đồng, công suất xử lý khoảng 1.000 tấn rác/ngày, đêm, công suất phát điện 18 MW. Sau khi điều chỉnh giải phóng mặt bằng để thực hiện Cụm công nghiệp Đông Sơn 2, diện tích thực hiện dự án còn 79.090 m², giảm từ 90.691 m² ban đầu. Dự án được giao đất ngày 10/5/2024 và khởi công ngày 25/5/2024.

Ghi nhận tại công trường, chủ đầu tư đang triển khai đồng thời nhiều hạng mục quan trọng. Bể chứa rác đã hoàn thành bê tông đáy, đang lắp dựng cốt thép thành bể; móng lò đốt đang thi công cốt thép, ván khuôn; khu tuabin và xưởng chính đang thi công phần móng. Hạng mục ống khói đã hoàn thành phần bê tông móng đến cốt +0,00; móng tháp lọc bụi đã thi công khoảng một nửa khối lượng bê tông.

Ở các hạng mục phụ trợ, trạm tăng áp đang xây dựng tầng 2, nhà hành chính tổng hợp tiếp tục được hoàn thiện. Một số công trình như trạm cân, khu bể dầu và trạm bơm dầu, trạm bơm tổng hợp, trạm xử lý nước tuần hoàn, nhà máy xử lý nước thô tích hợp, kho lưu giữ chất thải nguy hại và nhà bảo vệ đã được triển khai nhưng chưa có nhiều chuyển biến; các hạng mục còn lại cũng chưa được thi công đồng bộ.

Tuy nhiều hạng mục đã được triển khai, song phần lớn công trình quyết định khả năng tiếp nhận, xử lý rác và phát điện hiện vẫn chủ yếu ở giai đoạn thi công móng, kết cấu ban đầu, chưa đồng loạt chuyển sang thi công phần thân và lắp đặt thiết bị công nghệ. Khối lượng công việc còn lại rất lớn, trong khi yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đang trở nên cấp thiết.

Lý giải về tiến độ dự án, ông Ji Shunli, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Năng lượng Môi trường Tianyu Thanh Hóa, cho biết, dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư từ tháng 12/2017 nhưng quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn khách quan liên quan đến thủ tục pháp lý. Riêng các thủ tục trong lĩnh vực điện mất gần 6 năm mới hoàn thành; nếu tính cả quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán điện thì kéo dài khoảng 8 năm. Các thủ tục về môi trường cũng mất hơn 4 năm. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh quy hoạch giao thông, trong đó có tuyến đường đi qua khu đất dự án, khiến nhiều hồ sơ xây dựng phải thực hiện lại, ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư.

Theo ông Ji Shunli, sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý, doanh nghiệp đã tập trung tối đa nguồn lực, huy động nhân lực, thiết bị triển khai nhiều mũi thi công, xác định đây là dự án quan trọng trong xử lý chất thải rắn sinh hoạt và bảo vệ môi trường của tỉnh Thanh Hóa. Chủ đầu tư phấn đấu đưa nhà máy vào vận hành trong quý II/2027.

Ông Ji Shunli cho biết thêm, khó khăn hiện nay là cơ chế giá điện đối với các dự án điện rác vẫn chưa được xác định rõ ràng. Dù doanh nghiệp đã ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam nhưng đơn giá mua điện chính thức chưa được ban hành, làm gia tăng rủi ro về hiệu quả tài chính, gây khó khăn trong việc huy động vốn do dự án có suất đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài. Doanh nghiệp mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của các bộ, ngành Trung ương và địa phương để dự án sớm hoàn thành.

Phối hợp tháo gỡ khó khăn cho chủ đầu tư

Trong quá trình triển khai dự án, UBND phường Bỉm Sơn thường xuyên kiểm tra hiện trường, theo dõi tiến độ thực hiện, kịp thời đôn đốc chủ đầu tư và phối hợp tháo gỡ các khó khăn phát sinh.

Ông Phạm Văn Phong, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị UBND phường Bỉm Sơn, cho biết mặc dù chủ đầu tư đã tăng cường nhân lực, máy móc phục vụ thi công nhưng việc tổ chức giữa các hạng mục chính chưa tạo được nhịp độ đồng bộ. Nguồn lực vẫn còn phân tán, trong khi khối lượng công việc còn lại rất lớn. Các hạng mục trọng điểm hiện vẫn tập trung ở phần móng; một số công trình phụ trợ thi công gián đoạn hoặc chưa triển khai, chưa hình thành chuỗi công việc liên tục từ xây dựng phần thân đến lắp đặt thiết bị công nghệ. Vì vậy, tiến độ hiện nay vẫn chưa bù được phần khối lượng đã chậm so với kế hoạch.

Theo ông Phong, trước yêu cầu cấp thiết, UBND phường Bỉm Sơn đã yêu cầu chủ đầu tư rà soát tổng thể tiến độ, xây dựng kế hoạch thi công bù theo từng tuần, từng hạng mục trọng điểm; ưu tiên các công trình như bể chứa rác, móng lò đốt, khu tuabin, ống khói, tháp lọc bụi và hệ thống xử lý khí thải. Đồng thời, tổ chức thi công đồng bộ giữa phần xây dựng và công tác chuẩn bị lắp đặt thiết bị.

Việc sớm đưa Nhà máy điện rác Bỉm Sơn vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh địa phương đang chịu áp lực lớn trong xử lý rác thải. Sau gần 30 năm vận hành, bãi rác Núi Voi, phường Bỉm Sơn, đã quá tải với khối lượng rác tồn lưu khoảng 2 triệu tấn. Với diện tích chỉ khoảng 7-10 ha, các hố chôn lấp đều đã đầy, rác chất cao khoảng 25 m, hiện phương thức xử lý chủ yếu là vun đống, rắc vôi và phun khử khuẩn.

Không chỉ tiếp nhận rác sinh hoạt trên địa bàn, từ ngày 21/2 đến hết tháng 5/2026, bãi rác Núi Voi còn tiếp nhận gần 100 tấn rác mỗi ngày từ bãi rác Đông Nam theo chỉ đạo của tỉnh, khiến áp lực xử lý ngày càng lớn.

Ông Hà Duyên Hạnh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Bỉm Sơn, cho biết, điều đơn vị mong muốn nhất hiện nay là nhà máy đốt rác quy mô lớn sớm hoàn thành và đi vào hoạt động, góp phần giảm áp lực chôn lấp, hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm khó khăn trong vận chuyển, xử lý rác thải hằng ngày và từng bước hình thành phương thức xử lý rác hiện đại, bền vững cho khu vực.

Cùng với việc đôn đốc chủ đầu tư, UBND phường Bỉm Sơn tiếp tục phối hợp kiểm tra hiện trường, ghi nhận tiến độ thực tế, khối lượng thực hiện, nhân lực, máy móc và khả năng đáp ứng từng giai đoạn của dự án; tổng hợp báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Khi hoàn thành, Nhà máy điện rác Bỉm Sơn với công suất xử lý khoảng 1.000 tấn rác/ngày, đêm được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tải cho các bãi chôn lấp, nâng cao hiệu quả xử lý chất thải rắn sinh hoạt, cải thiện môi trường và đáp ứng nhu cầu xử lý rác thải lâu dài trên địa bàn Thanh Hóa.