Việc Mỹ huỷ “một trong những chiến dịch ném bom khắc nghiệt nhất từ trước đến nay" nhằm vào Iran nhiều khả năng chỉ tạo ra thêm một khoảng dừng trước khi căng thẳng tái diễn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN phát
Ngày 8/7, Washington nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau khi Tehran tiến hành các cuộc tấn công vào những con tàu mà nước này cho là đã đi qua tuyến hàng hải trái phép tại eo biển Hormuz.
Cũng trong ngày 8/7, phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran đã kết thúc.
Dẫu vậy, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết tiến trình đàm phán giữa hai bên vẫn có thể tiếp tục
Mỹ cũng thu hồi giấy phép cho phép bán dầu có nguồn gốc từ Iran trên thị trường quốc tế trước thời hạn.
Để đáp trả, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào những mục tiêu mà Tehran cho là tài sản của Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Oman, Jordan và Qatar, đồng thời tấn công các tàu hoạt động tại eo biển Hormuz.
Các cuộc tấn công này đã khiến bốn binh sĩ Mỹ tại Jordan và Iraq thiệt mạng.
Một con tàu bị lực lượng Houthi tấn công ngoài khơi cách thành phố al-Hudaydah của Yemen khoảng 64 hải lý về phía Tây Bắc, trên Biển Đỏ. Ảnh: IRNA/TTXVN
Ngày 20/7, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố lập tức áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia và đe dọa mở rộng các cuộc tấn công trên Biển Đỏ đang làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng mới đối với thương mại và năng lượng toàn cầu.
Ngày 25/7, Mỹ tạm dừng chiến dịch ném bom Iran sau 13 đêm không kích liên tiếp. Tổng thống Trump tuyên bố Washington và Tehran đang có "các cuộc đàm phán tích cực”.
Ngày 28/7, Tổng thống Trump gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng.
Ngày 30/7, Saudi Arabia công bố đã cùng 13 quốc gia khác thành lập Liên minh Phòng thủ Hàng hải Đa quốc gia (Multinational Maritime Defense Alliance) nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Bab al-Mandeb, Biển Đỏ và Vịnh Aden.
Các nước thành viên khẳng định quyết tâm bảo vệ quyền tự do hàng hải, bảo đảm an toàn cho các tuyến thương mại quốc tế và tuyến vận chuyển năng lượng đi qua ba vùng biển này, vốn tạo thành hành lang hàng hải chiến lược kết nối Ấn Độ Dương với Địa Trung Hải.
Xem video do các tài khoản chuyên theo dõi tình báo nguồn mở (OSINT) đăng tải dường như ghi lại hoạt động phòng không dày đặc tại Jordan, trong đó có khu vực gần Căn cứ Không quân Muwaffaq Salti.
Tối 29/7, quân đội Mỹ tái khởi động các cuộc không kích nhằm vào Iran sau cảnh báo của Tổng thống Trump.
Trong tuyên bố đăng trên nền tảng mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc không kích là: "Một phản ứng mạnh mẽ trước các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ đang đồn trú tại Trung Đông trong ngày hôm trước”.
Các tên lửa của Iran được cho là đã nhắm vào một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan vào hôm 28/7, đánh dấu vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo đầu tiên được ghi nhận nhằm vào một cơ sở của Mỹ kể từ khi Tổng thống Trump quyết định đình chỉ các cuộc không kích nhằm vào Iran hôm 25/7.
Ngày 31/7, trong cuộc họp nội các tại Trại David (Camp David), Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục "đánh Iran rất mạnh" cho đến khi Tehran không còn khả năng chống chịu sức ép.
Cùng thời điểm, truyền thông Mỹ đưa tin Mỹ và Israel đang chuẩn bị "một trong những chiến dịch ném bom khắc nghiệt nhất từ trước đến nay" nhằm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Ngày 1/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lần lượt điện đàm với những người đồng cấp Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời trao đổi với Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Pakistan, cảnh báo rằng bất kỳ hành động gây hấn nào của Mỹ và Israel cũng sẽ phải đối mặt với "một phản ứng kiên quyết và tương xứng”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: IRNA/TTXVN
Cũng trong ngày 1/8, Tổng thống Trump hủy kế hoạch tấn công đã được đe dọa trước đó và cho biết Iran cùng một số quốc gia khác trong khu vực đã đề nghị Washington tạm hoãn hành động quân sự, do các bên đã thống nhất được những tham số cơ bản của một thỏa thuận.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết quân đội Mỹ đã sẵn sàng triển khai một chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Iran. Tuy nhiên, Washington nhận được đề nghị từ Tehran và một số quốc gia Trung Đông về việc tạm dừng hành động quân sự do các bên đã thống nhất được những nét chính của một thỏa thuận.
Theo Tổng thống Mỹ, thỏa thuận dự kiến bao gồm việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và chấm dứt mối đe dọa từ chương trình hạt nhân Iran. Ông cho biết Israel cũng ủng hộ nỗ lực này, đồng thời yêu cầu các nhà đàm phán nhanh chóng hoàn thiện thỏa thuận.
Thông báo đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý sau nhiều ngày Tổng thống Trump liên tục đe dọa tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Tuy nhiên, theo chuyên gia cấp cao Ross Harrison tại Viện Trung Đông, vẫn khó xác định một chiến lược nhất quán của Mỹ trong cuộc chiến với Iran vì Tổng thống Trump nhiều lần phát tín hiệu rằng một đợt leo thang quân sự sắp xảy ra, nhưng sau đó lại rút lại quyết định.
Chuyên gia Harrison cảnh báo quyết định hủy cuộc tấn công chưa thể được coi là một bước xuống thang thực sự, trừ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận rõ ràng về cơ chế vận hành và mở lại eo biển Hormuz.
Nếu chưa có một thỏa thuận cụ thể về việc dỡ bỏ phong tỏa và quyền quản lý hoạt động hàng hải, quyết định mới nhất của Tổng thống Trump nhiều khả năng chỉ tạo ra thêm một khoảng dừng trước khi căng thẳng tái diễn.