Theo hãng tin Reuters ngày 11/3, phân tích của công ty tình báo hàng hải TankerTrackers.com cho thấy Iran đã xuất khẩu khoảng 13,7 triệu thùng dầu thô kể từ khi Israel và Mỹ phát động các cuộc tấn công nhằm vào nước này ngày 28/2.

Dịch vụ theo dõi tàu Kpler ước tính xuất khẩu của Iran trong 11 ngày đầu tháng 3 còn cao hơn, ở mức khoảng 16,5 triệu thùng.

Dữ liệu của TankerTrackers.com và Kpler ghi nhận xuất khẩu dầu thô của Iran tương đương khoảng 1,1 triệu đến 1,5 triệu thùng mỗi ngày trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến 11/3. Theo hồ sơ của Kpler, mức xuất khẩu trung bình của nước này năm 2025 là 1,69 triệu thùng mỗi ngày.

Tốc độ này có thể tăng trong những ngày tới. Ảnh vệ tinh do TankerTrackers.com rà soát cho thấy nhiều tàu chở dầu thô cỡ rất lớn vẫn đang bốc dầu tại trung tâm xuất khẩu đảo Kharg của Iran.

Trước các cuộc tấn công ngày 28/2, Iran đã tăng xuất khẩu lên khoảng 2,17 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 2 để chuẩn bị cho cuộc tấn công của Israel và Mỹ. Xuất khẩu dầu của Iran đạt mức kỷ lục khoảng 3,79 triệu thùng mỗi ngày trong tuần bắt đầu từ ngày 16/2.

Theo phân tích của Kpler và Lloyd's List Intelligence, từ ngày 28/2, đã có sáu tàu chở dầu thô rời Iran. Hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng đã rời Iran ngày 7/3 sau khi bốc hàng.

Một phân tích khác cho thấy ít nhất 11 triệu thùng dầu thô đã được vận chuyển khỏi Iran, trong đó bốn siêu tàu chở dầu rời Iran mang theo 8 triệu thùng đã đến vùng biển xung quanh Singapore.

Các tàu này di chuyển theo cùng một mô hình là đi trong vùng đặc quyền kinh tế của Iran, kéo dài tới 24 hải lý và vượt ra ngoài giới hạn lãnh hải địa phương 12 hải lý.

Các nguồn tin trong ngành vận tải biển cho rằng cách di chuyển này giúp các tàu có một mức độ bảo vệ nhất định khi vẫn nằm trong vùng biển của Iran.

Sau khi bị Mỹ và Israel tấn công, Iran đã trả đũa nhằm vào tàu thuyền trên eo biển Hormuz và cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp Trung Đông, khiến các tàu không thuộc Iran gần như không đi qua được eo biển này và buộc các nhà sản xuất trong khu vực phải cắt giảm sản lượng.

Iran vẫn tiếp tục xuất khẩu dầu mà không có thông tin nào về các vụ chặn bắt, trái ngược rõ rệt với những gì xảy ra trong chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela, khi Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân đối với Venezuela và thu giữ các tàu tìm cách ra vào vùng biển Venezuela.

Giám đốc công ty tư vấn Blackstone Compliance Services, ông David Tannenbaum, nói: “Tôi ngạc nhiên khi Mỹ không phát động một chiến dịch tương tự trước khi bắt đầu cuộc xung đột này hoặc chưa làm như vậy vào thời điểm hiện tại, nhất là khi họ đã thu giữ thành công các tàu liên quan đến Venezuela vào tháng 12/2025”.

Tuy nhiên, nhà phân tích dầu mỏ và vận tải biển Matias Togni tại công ty Next Barrel cho rằng các nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn các tàu chở dầu Iran có thể gây ra thêm nhiều cuộc tấn công vào các tàu đi qua eo biển Hormuz.

Nhà tài chính vận tải biển và nhà sáng lập công ty đầu tư và tư vấn hàng hải Cavalier Shipping, ông James Lightbourn, nói rằng chừng nào Iran còn di chuyển các tàu của mình qua khu vực này thì Iran vẫn có động lực giữ eo biển Hormuz mở ở một mức độ nhất định. Do đó, việc Mỹ tịch thu tàu dầu Iran có thể khiến Iran quyết định đóng hoàn toàn eo biển Hormuz, vì lúc đó Iran không còn nhiều thứ để mất.

Trong khi đó, tại eo biển Hormuz, ngày 11/3, có ít nhất 3 tàu thương mại đã bị tấn công. Truyền thông Thái Lan cho biết tàu chở hàng Mayruree Naree đăng ký tại nước này nằm trong số 3 tàu bị tấn công ở eo biển Hormuz và bị bốc cháy. Đám cháy sau đó đã được dập tắt.

Tham mưu trưởng Hải quân Hoàng gia Thái Lan, Đô đốc Thadawut Thatpitakkul xác nhận lực lượng hải quân Thái Lan đóng tại Bahrain đã sử dụng các mối liên hệ để phối hợp với chính quyền Oman nhằm hỗ trợ toàn bộ thủy thủ đoàn. Thông tin ban đầu cho biết 20 thành viên thủy thủ đoàn đã được hải quân Oman sơ tán khỏi tàu an toàn, trong khi 3 người vẫn ở lại trên tàu hỗ trợ công tác cứu hộ; không có trường hợp tử vong. Nguyên nhân của vụ việc và bên nào chịu trách nhiệm về vụ nổ súng vẫn đang được điều tra.

Trong khi đó, theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), hai tàu nữa bị tấn công ở phía Tây Bắc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Trong đó, một tàu có tên ONE Majesty đăng ký tại Nhật Bản và thuộc sở hữu của Mitsui OSK Lines, bị thủng một lỗ 10 cm sau khi bị trúng đạn ở khu vực cách Ras Al Khaimah 25 hải lý. Theo công ty Mitsui OSK Lines, tàu vẫn có thể tự di chuyển. Chiếc tàu còn lại bị tấn công ở vị trí cách Dubai 50 hải lý về phía Tây Bắc. UKMTO xác nhận rằng thủy thủ đoàn của hai tàu an toàn và không có báo cáo về thiệt hại môi trường nào.

Các vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh ngày 11/3 quân đội Iran tuyên bố tàu của Mỹ, Israel và các đồng minh ở eo biển Hormuz hay bất kỳ tàu nào có chở dầu là mục tiêu hợp pháp của các lực lượng Iran. Tuyên bố này nhắc lại rằng lực lượng vũ trang Iran sẽ không cho phép một lít dầu nào đi qua eo biển Hormuz. Những sự cố này cũng đánh dấu chấm hết giai đoạn bình yên kéo dài 72 ngày qua khi không có vụ tấn công nào nhằm vào tàu thương mại trong khu vực, đồng thời cảnh báo về những nguy cơ ngày càng lớn với các tàu thương mại trên vùng biển này.