Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn “tăng tốc, bứt phá”, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, những quyết sách được đưa ra tại kỳ họp này đã mở đường cho những không gian phát triển mới, góp phần giải phóng triệt để các nguồn lực.

Khối lượng lập pháp đặc biệt lớn

17 ngày không phải là một khoảng thời gian dài so với các kỳ họp thường lệ, nhưng khối lượng công việc tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất lại tương đương, thậm chí vượt qua nhiều kỳ họp thông thường. Trước yêu cầu cấp bách của thực tiễn, các đại biểu đã làm việc liên tục các ngày trong tuần và thực hiện nhiều ca làm việc ngoài giờ. Tinh thần làm việc dân chủ, thẳng thắn được thể hiện qua những con số biết nói với 2.680 ý kiến phát biểu tại các buổi thảo luận Tổ cùng 535 ý kiến tranh luận, đóng góp trực tiếp tại Hội trường. 

Đánh giá về kỳ họp, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (Đoàn Hà Nội) khẳng định đây là Kỳ họp có ý nghĩa rất quan trọng, giúp kịp thời cụ thể hóa các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng để nhanh chóng đưa chính sách vào cuộc sống. Tinh thần làm việc khẩn trương, đồng hành giữa Quốc hội và Chính phủ giúp vừa duy trì tiến độ, quy trình lập pháp, vừa tạo hành lang pháp lý tối ưu phục vụ sự phát triển của đất nước.

Cùng chung góc nhìn, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ sự ấn tượng trước nỗ lực làm việc không ngừng nghỉ của Quốc hội suốt các ngày nghỉ cuối tuần để hoàn thành toàn bộ khối lượng nội dung, qua đó thể hiện rõ tinh thần chủ động rà soát hệ thống pháp luật, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và dễ thực thi.

Đặc biệt, đánh giá sâu về chất lượng lập pháp, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi) ghi nhận các dự án luật được xem xét đạt chất lượng rất cao, đúng trình tự và kỹ thuật. 

Đáng chú ý, Kỳ họp lần này đã ghi nhận bước tiến mới mang tính đột phá khi ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) vào việc phân tích, giúp công tác tổng hợp và xử lý ý kiến diễn ra nhanh chóng, chính xác. 

Tinh thần ấy đúng như nhận định của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: chỉ thông qua công việc thực tế mới đánh giá được năng lực, trình độ và tinh thần trách nhiệm; công việc càng khó, áp lực càng cao thì càng chứng tỏ bản lĩnh, năng lực, nhất là ở những thời điểm khó khăn, bộn bề nhiều công việc.

Nỗ lực tháo gỡ rào cản thể chế, Quốc hội đã hoàn thành khối lượng lập pháp đặc biệt lớn khi thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật và cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác. Đánh giá ở góc độ kiến tạo, đại biểu Bùi Hoài Sơn (Đoàn Hà Nội) nhấn mạnh, Quốc hội đã thông qua nhiều chính sách đặc biệt nhằm tháo gỡ các nút thắt hiện hữu, đồng thời tạo ra khung khổ pháp lý ổn định, mang tính kiến tạo đột phá cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. 

Đồng quan điểm, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) đánh giá các nội dung tại kỳ họp đều mang tính cấp bách, nhiều vấn đề mới và khó; việc Quốc hội chủ động phối hợp cùng Chính phủ giải quyết vướng mắc thể chế sẽ tạo nên hành lang pháp lý hoàn chỉnh phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Tư tưởng chủ đạo xuyên suốt các đạo luật được thông qua là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để. Điển hình như Luật Phát triển đô thị được thông qua đã bổ sung nhiều nội dung phân cấp cho Hội đồng nhân dân các thành phố ban hành quy định mà không phải chờ Nghị định. Minh chứng rõ nét là việc Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu tiên nhận được cơ chế phân cấp, phân quyền “trọn gói” để chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh, phát huy vai trò trung tâm tài chính, kinh tế và thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Song song với phân cấp, nhiều nội dung sửa đổi liên quan trực tiếp đến việc cắt giảm thủ tục hành chính nhằm "khoan thư sức dân". Đại biểu Phan Đức Hiếu (Đoàn Hưng Yên) cho rằng, kỳ họp mang lại nhiều kết quả thiết thực khi Nhà nước mạnh tay cắt giảm điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, tài nguyên môi trường, đồng thời đẩy mạnh miễn giảm thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. 

Đánh giá thêm về đề xuất giảm thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi) coi đây là liều “thuốc bổ” kịp thời giúp doanh nghiệp hồi phục sau những đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động kinh tế thế giới, kích thích tiêu dùng nội địa để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Những quyết sách chiến lược về hạ tầng và phát triển văn hóa - xã hội

Bên cạnh công tác xây dựng pháp luật, Quốc hội đã xem xét, quyết định thông qua 7 Nghị quyết quan trọng mang tính chiến lược dài hạn, trong đó các dự án giao thông trọng điểm liên kết vùng nhận được sự quan tâm đặc biệt. 

Theo đó, Quốc hội đã xem xét, quyết định các nội dung như: Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Theo quyết nghị của Quốc hội, dự án này có chiều dài khoảng 349km thuộc địa phận 7 tỉnh, thành phố; sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 288 nghìn tỷ đồng; dự kiến thực hiện dự án từ năm 2027, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. 

Cùng với đó, Quốc hội thông qua Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết của Quốc hội về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Chiều 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Chủ trương đầu tư Chương trình này được phê duyệt trên cơ sở hợp nhất Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035, Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035.

Cùng với phát triển hạ tầng, Quốc hội đã chính thức thông qua các Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, nâng tổng số thành phố trực thuộc Trung ương của cả nước lên 9 thành phố.

Đồng thời, Quốc hội đã tiến hành công tác cán bộ thuộc thẩm quyền một cách chặt chẽ, đúng quy trình và đạt sự đồng thuận cao.

Trong bài phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ rõ, để các quyết sách của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống, công tác tổ chức thực hiện cần được triển khai đồng bộ, khẩn trương, bài bản. Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương chủ động ban hành đầy đủ các văn bản theo thẩm quyền và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thi hành các luật, nghị quyết ngay từ thời điểm có hiệu lực.

Còn chưa đầy hai tháng nữa Quốc hội khóa XVI sẽ tiến hành Kỳ họp thường lệ lần thứ 2, dự kiến sẽ xem xét, thông qua khối lượng lập pháp đặc biệt lớn. Nhấn mạnh điều này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan hữu quan duy trì nhịp độ làm việc khẩn trương, chủ động, khoa học; phát huy những kinh nghiệm, cách làm hiệu quả đã được kiểm chứng trong thời gian qua; chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm các nội dung sẽ trình Quốc hội đảm bảo chất lượng, đúng tiến độ, đúng quy trình, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác lập pháp.

Đất nước đang bước vào giai đoạn "tăng tốc, bứt phá", những quyết sách được thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ ngay trong những tháng cuối năm 2026, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số và các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026 - 2030.