08:16 24/08/2026

Dấu ấn chuyển đổi số trong thực hành quyền công tố tại phiên tòa VN10

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại phiên tòa xét xử 227 bị cáo trong đường dây ma túy đặc biệt lớn tại TP Hồ Chí Minh (phiên tòa VN10) là việc ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, từng bước hiện thực hóa yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự.

Theo cáo trạng của VKSND TP Hồ Chí Minh, 227 bị cáo bị truy tố về các tội "Vận chuyển trái phép chất ma túy", "Mua bán trái phép chất ma túy", "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy", "Tàng trữ trái phép chất ma túy", "Không tố giác tội phạm", "Che giấu tội phạm", "Chiếm giữ trái phép tài sản" và "Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức" quy định tại các Điều 249, 250, 251, 255, 389, 390, 176 và 341 Bộ luật Hình sự. Trong đó, 9 bị cáo bị đề nghị tuyên phạt tử hình.

Vụ án được mở rộng điều tra từ việc phát hiện hơn 11kg ma túy trong hành lý của 4 nữ tiếp viên hàng không trên chuyến bay từ Pháp về Việt Nam hồi tháng 3/2023. Vụ án cho thấy hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy có tính chất xuyên quốc gia, các đối tượng sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để che giấu, vận chuyển ma túy vào Việt Nam.

Nâng cao tính thuyết phục trong hoạt động tranh tụng

Điểm nhấn đáng chú ý tại phiên tòa VN10 là việc ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, từng bước hiện thực hóa yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự theo Quyết định số 422/QĐ-TTg ngày 10/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ, cùng các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Trong vụ án này, VKSND TP Hồ Chí Minh đã chủ động đổi mới phương thức làm việc, chuyển từ khai thác hồ sơ theo phương thức truyền thống sang sử dụng hồ sơ kiểm sát điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử.

Chú thích ảnh
Viện kiểm sát thực hiện trình chiếu tài liệu, chứng cứ và dữ liệu điện tử phục vụ xét hỏi tại phiên tòa.

Tại phiên tòa, thay vì phải xử lý khối lượng lớn tài liệu giấy, các Kiểm sát viên trực tiếp khai thác hồ sơ kiểm sát điện tử trên máy tính xách tay công vụ. Các tài liệu, chứng cứ được số hóa, sắp xếp khoa học giúp việc tra cứu, đối chiếu và kiểm chứng thông tin được thực hiện nhanh chóng, chính xác.

Trong quá trình xét hỏi và tranh luận, Kiểm sát viên đã chủ động trình chiếu tài liệu, chứng cứ và dữ liệu điện tử gồm hình ảnh, âm thanh... công khai tại phiên tòa. Việc trình chiếu được thực hiện theo đúng quy định tố tụng, bảo đảm tính hợp pháp, khách quan; đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận, kiểm tra và tranh luận về chứng cứ của bị cáo, người bào chữa và những người tham gia tố tụng khác.

Những tài liệu, biên bản và dữ liệu có ý nghĩa chứng minh được trình chiếu trực quan đã hỗ trợ Kiểm sát viên làm rõ những nội dung còn mâu thuẫn, đối chiếu lời khai tại phiên tòa với tài liệu, chứng cứ đã được thu thập trong quá trình điều tra. Qua đó, góp phần nâng cao tính thuyết phục trong hoạt động tranh tụng và bảo vệ quan điểm truy tố của Viện kiểm sát trên cơ sở chứng cứ và quy định của pháp luật.

Nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành

Một điểm mới khác là sự phối hợp chặt chẽ giữa VKSND và TAND TP Hồ Chí Minh trong việc kết nối, chia sẻ đường truyền âm thanh, hình ảnh từ Phòng xử án về trực tiếp phòng làm việc của Phó Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh phụ trách vụ án.

Thông qua hệ thống đường truyền trực tuyến, lãnh đạo VKSND có thể theo dõi liên tục diễn biến xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa theo thời gian thực mà vẫn bảo đảm thực hiện công tác lãnh đạo, điều hành chung tại cơ quan.

Qua đó, lãnh đạo Viện kịp thời trao đổi, chỉ đạo Tổ Kiểm sát viên xử lý các tình huống tố tụng phát sinh, nhất là những vấn đề liên quan đến việc đánh giá chứng cứ, xác định trách nhiệm hình sự của từng bị cáo, quan điểm truy tố và đường lối giải quyết vụ án.

Cách làm này góp phần tăng cường sự gắn kết giữa hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo với thực tiễn tranh tụng tại phiên tòa; đồng thời tạo điều kiện để những vấn đề phức tạp, phát sinh trong quá trình xét hỏi, tranh luận được đánh giá và xử lý kịp thời, bảo đảm quan điểm của Viện kiểm sát có căn cứ, thống nhất và đúng quy định pháp luật.

Việc triển khai đồng bộ xét xử trực tiếp kết hợp trực tuyến, khai thác hồ sơ kiểm sát điện tử, trình chiếu chứng cứ số hóa và thiết lập đường truyền để lãnh đạo VKSND theo dõi trực tiếp, kịp thời chỉ đạo Tổ Kiểm sát viên không chỉ góp phần nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử, bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, đúng quy định pháp luật, mà còn thể hiện rõ quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đổi mới phương thức thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân trong giai đoạn hiện nay.

PV/Báo Tin tức và Dân tộc